Lufta po shtrihet në disa pika strategjike të Lindjes së Mesme, nga Gadishulli Arabik deri në Gjirin Persik, ndërsa zhvillimet në Jemen dhe sulmet ndaj objektivave amerikane në rajon po shtojnë shqetësimet për sigurinë e rrugëve ndërkombëtare të transportit dhe tregjet e energjisë.
Huthit dhe Bab el-Mandebi
Sipas raportimit, lëvizja Huthi, grupi i armatosur jemenas i mbështetur nga Irani, ka marrë kontrollin e Mokhës, qytet që ndodhet rreth 80 kilometra nga ngushtica strategjike e Bab el-Mandebit, në hyrje të Detit të Kuq.
Ky zhvillim konsiderohet i rëndësishëm për shkak të pozicionit strategjik të zonës. Kontrolli i territorit pranë kësaj rruge ujore mund t’u japë forcave Huthi mundësi të zgjerojnë ndikimin e tyre përgjatë një prej korridoreve më të rëndësishme të transportit detar.
Raportimi pretendon gjithashtu se Huthit kanë marrë kontrollin e ishullit Zuqar, në Detin e Kuq, ndërsa forcat qeveritare të mbështetura nga Arabia Saudite nuk kanë arritur ta ndalin avancimin.
Sipas vlerësimeve të cituara në raport, Arabia Saudite po përballet me një situatë të vështirë dhe mund të detyrohet të kërkojë mbështetje më të madhe nga aleatët e saj, përfshirë Pakistanin dhe Turqinë.
Megjithatë, një ndërhyrje e drejtpërdrejtë saudite në Jemen mbetet e ndërlikuar. Riangazhimi ushtarak i Riadit në konfliktin jemenas do të sillte rreziqe të konsiderueshme, veçanërisht duke pasur parasysh përvojën e mëparshme të ndërhyrjes saudite në këtë luftë.
Nëse presioni mbi Bab el-Mandebin vazhdon, ndikimi mund të shtrihet përtej Jemenit. Çdo destabilizim i kësaj rruge ujore do të rriste rrezikun për transportin ndërkombëtar dhe mund të ndikonte drejtpërdrejt në tregjet e naftës.
Goditje ndaj bazave amerikane në Jordani
Një tjetër vatër tensioni është Jordania, ku sipas raportimeve janë kryer sulme iraniane ndaj objekteve ku janë të pranishme forcat amerikane.
Burime jozyrtare, të cituara nga CBS, pretendojnë se gjatë një sulmi në bazën Muwaffaq një avion sulmues A-10 ka pësuar dëmtime në një krah, ndërsa disa avionë F-15 kanë marrë dëmtime të lehta.
Megjithatë, vetë raportimi thekson se këto të dhëna nuk mund të verifikohen në mënyrë të pavarur.
Sipas të njëjtave vlerësime, sulmet ndaj bazave amerikane në Jordani janë përsëritur disa herë që nga fillimi i konfliktit. Pozicioni i vendit është bërë veçanërisht i rëndësishëm për operacionet amerikane në rajon, pasi aty ndodhen kapacitete logjistike, avionë luftarakë, avionë cisternë dhe mjete të tjera mbështetëse.
Jordania dhe SHBA-ja kanë aktivizuar gjithashtu sistemet e mbrojtjes ajrore për përballimin e sulmeve me raketa.
Sipas vlerësimeve të ndryshme, gjatë sulmeve të fundit janë përdorur dhjetëra raketa Patriot. Kjo ka rikthyer shqetësimin për konsumimin e rezervave të raketave interceptuese, të cilat janë të kushtueshme dhe kërkojnë kohë për t’u zëvendësuar.
Strategjia e Iranit
Sipas analizës së publikuar, strategjia iraniane mbështetet në disa drejtime.
Teherani synon të mbajë nën presion të vazhdueshëm rrjetin ushtarak amerikan në rajon, të zgjerojë dhe vështirësojë linjat logjistike të SHBA-së dhe të testojë në terren kapacitete të reja raketore dhe ushtarake.
Një element tjetër i rëndësishëm është presioni ndaj trafikut detar në zonën e Gjirit Persik, Ngushticës së Hormuzit dhe Gjirit të Omanit.
Në këtë skenar, Huthit mund të luajnë një rol të rëndësishëm në presionin ndaj Detit të Kuq, ndërsa Irani ruan mundësinë për të ushtruar ndikim në Ngushticën e Hormuzit.
Kjo do të krijonte një situatë ku dy prej pikave më të rëndësishme të transportit të energjisë në rajon do të ishin njëkohësisht nën presion.
SHBA dhe objektivi bërthamor “Pickaxe”
Në Shtetet e Bashkuara, presidenti Donald Trump ka rikthyer në diskutim mundësinë e një operacioni kundër objektivit bërthamor të njohur si “Pickaxe”.
Raportimet flasin për aktivitete të reja në këtë impiant, të cilat pretendohet se janë evidentuar përmes imazheve satelitore.
Ndërkohë, CNN ka raportuar për prova të zhvilluara prej muajsh me një variant më të fuqishëm të një bombe depërtuese, të konceptuar për të goditur objektiva të mbrojtura thellë nën tokë.
Një operacion i tillë do të kishte pasoja të mëdha politike dhe ushtarake dhe mund të përdorej nga administrata Trump si dëshmi e një suksesi strategjik.
Sa gjatë mund të zgjasë lufta?
Në sfondin e këtyre zhvillimeve, raportime të cituara nga Wall Street Journal paraqesin një perspektivë shqetësuese për kohëzgjatjen e konfliktit.
Sipas këtij vlerësimi, zëvendëspresidenti amerikan JD Vance dhe Sekretari i Shtetit Marco Rubio nuk e përjashtojnë mundësinë që konflikti të vazhdojë për një periudhë të gjatë, madje deri në dy vjet.
Nëse tensionet vazhdojnë të prekin njëkohësisht Jemenin, Detin e Kuq, Gjirin Persik dhe Ngushticën e Hormuzit, ndikimi nuk do të kufizohej vetëm në aspektin ushtarak.
Rreziku kryesor për ekonominë globale do të lidhej me transportin e energjisë. Një pengesë serioze në këto korridore mund të shkaktonte rritje të fortë të çmimit të naftës, me mundësi që tregjet të përballen me nivele mbi 100 dollarë për fuçi, duke rritur presionet inflacioniste në ekonomitë kryesore. Burimi:CorrieredellaSera
