Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se Ukraina duhet të zgjedhë një udhëheqës të ri, duke akuzuar Volodymyr Zelenskyyn se nuk po bën mjaftueshëm për t’i dhënë fund luftës me Rusinë. Deklaratat vijnë pas përplasjes për një marrëveshje amerikano-ruse për furnizimin me naftë, të cilën presidenti ukrainas e cilësoi si përfitim për Vladimir Putinin.
Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka shtuar presionin ndaj homologut të tij ukrainas, Volodymyr Zelenskyy, duke thënë se Ukraina ka nevojë për një president të ri, i cili do të ishte i gatshëm të arrinte një marrëveshje për përfundimin e luftës me Rusinë.
“Unë sugjeroj që ata të zgjedhin një udhëheqës të ri që mund të bëjë një marrëveshje, sepse ai mund të kishte bërë shumë marrëveshje dhe, për ndonjë arsye, nuk e bën kurrë”, deklaroi Trump para gazetarëve në Shtëpinë e Bardhë, të shtunën, para nisjes së tij për në Tenesi.
Trump gjithashtu e fajësoi Zelenskyyn për rritjen e çmimeve të karburantit në SHBA, duke pretenduar se sulmet ukrainase ndaj rafinerive dhe infrastrukturës energjetike ruse po kontribuojnë në problemet e furnizimit.
Deklaratat e presidentit amerikan kanë nxitur reagime të kundërta nga Moska dhe Kievi, duke thelluar përplasjet politike rreth mënyrës se si duhet të përfundojë lufta.
Zelenskyy kundërshton marrëveshjen e naftës: Është dhuratë për Putinin
Përplasja e fundit mes Uashingtonit dhe Kievit vjen pas një marrëveshjeje për furnizimin me naftë ruse, të cilën Trump e ka paraqitur si një mënyrë për të lehtësuar presionin mbi tregun e karburanteve.
Sipas deklaratës së Trumpit, Rusia do të furnizojë menjëherë tregun amerikan dhe atë global me mbi 300 mijë tonë karburant dizel, ndërsa 500 mijë tonë të tjerë pritet të furnizohen gjatë muajit nëntor.
Presidenti ukrainas e kundërshtoi ashpër këtë veprim, duke paralajmëruar se të ardhurat nga shitja e produkteve të naftës mund ta ndihmojnë Moskën të financojë vazhdimin e luftës.
Zelenskyy e cilësoi marrëveshjen si një “dhuratë për Putinin”, duke argumentuar se ajo nuk do të sillte paqe dhe as përfitime për komunitetin ndërkombëtar.
“Të lejosh Rusinë të shesë produkte nafte është një investim në një luftë që duhet të përfundojë, jo të zgjatet”, deklaroi ai, duke bërë thirrje për ulje reale të tensioneve me Rusinë mbi baza reciproke.
Administrata amerikane, ndërkaq, ka mbrojtur qasjen e saj, duke e lidhur furnizimin me naftë me nevojën për të frenuar rritjen e çmimeve të karburanteve.
Kremlini përshëndet deklaratat e Trumpit
Deklaratat e presidentit amerikan u mirëpritën nga Kirill Dmitriev, i dërguari special i Kremlinit për bashkëpunimin ekonomik dhe negociatori kryesor ekonomik i presidentit rus, Vladimir Putin.
Dmitriev i cilësoi komentet e Trumpit si “ikonike dhe historike”, duke pretenduar se ato pasqyrojnë qëndrimin e shumë njerëzve që duan një udhëheqje ukrainase të përqendruar te paqja.
“Presidenti Trump bashkohet me shumë njerëz që besojnë se Ukraina ka nevojë për një lidership të përqendruar në paqe, jo në luftënxitje të Zelensky-t”, shkroi ai në rrjetin social X.
Nga ana tjetër, ministri i Jashtëm ukrainas, Andrii Sybiha, reagoi duke theksuar se presidenti Zelenskyy gëzon mbështetjen e popullit ukrainas dhe se vendimi për udhëheqjen e vendit u takon qytetarëve të Ukrainës.
“Deklaratat nga jashtë vetëm sa konfirmojnë se ai po e bën mirë punën e tij. Ai meriton mbështetje”, deklaroi Sybiha.
Trump fajëson Zelenskyyn për çmimet e karburantit
Presidenti amerikan ka vazhduar të kritikojë sulmet ukrainase ndaj rafinerive ruse të naftës dhe objekteve të tjera strategjike, duke pretenduar se ato po shkaktojnë probleme në furnizimin global me karburant.
“Ai dëshiron të krijojë probleme për botën. Ai dëshiron të krijojë probleme për fermerët tanë, blegtorët tanë, me karburantin dizel”, tha Trump të shtunën.
Ai pretendoi se i kishte kërkuar Zelenskyyt të mos ndërmerrte veprime që mund ta përkeqësonin situatën e furnizimit, por se presidenti ukrainas kishte vazhduar sulmet.
Megjithatë, rritja e çmimeve të energjisë lidhet me disa faktorë ndërkombëtarë. Sipas raportimit të Euronews, çmimet e naftës në SHBA janë rritur ndjeshëm pas sulmeve të përbashkëta amerikano-izraelite ndaj Iranit, të nisura më 28 shkurt, ndërsa konfliktet në Lindjen e Mesme dhe në Ukrainë kanë ndikuar në krizën globale energjetike.
Evropa kundërshton lehtësimin e sanksioneve ndaj Rusisë
Ndërsa Trump mbron marrëveshjen e furnizimit me naftë, Bashkimi Evropian ka shprehur kundërshtim ndaj çdo vendimi që do të lehtësonte presionin ekonomik mbi Moskën.
Përfaqësuesja e Lartë e BE-së për Politikën e Jashtme, Kaja Kallas, deklaroi se pezullimi i sanksioneve ndaj naftës ruse do t’i siguronte Kremlinit më shumë të ardhura për të financuar luftën.
“Ky nuk është momenti për të lehtësuar presionin mbi Rusinë, dhe Evropa nuk do ta bëjë këtë”, shkroi Kallas në X.
Ajo bëri të ditur gjithashtu se ministrat e Jashtëm të BE-së synonin të miratonin një paketë të re sanksionesh kundër strukturave që mbështesin makinën ushtarake ruse.
Ndërkohë, Zelenskyy zhvilloi biseda me partnerët evropianë, përfshirë presidentin francez Emmanuel Macron dhe kryeministrin britanik Andy Burnham, për të diskutuar mbështetjen ndaj Ukrainës dhe pasojat e mundshme të lehtësimit të kufizimeve ndaj produkteve ruse të naftës.
Sipas Downing Street, Burnham ritheksoi solidaritetin e Mbretërisë së Bashkuar me Ukrainën dhe zotimin për të vazhduar forcimin e sanksioneve kundër Rusisë.
Përplasja e fundit mes Trumpit dhe Zelenskyyt nxjerr në pah dallimet në qasjen e Uashingtonit dhe aleatëve evropianë ndaj Moskës. Ndërsa administrata amerikane kërkon marrëveshje që, sipas saj, mund të ndihmojnë në uljen e çmimeve të energjisë dhe përfundimin e luftës, Kievi dhe disa kryeqytete evropiane paralajmërojnë se lehtësimi i presionit ekonomik ndaj Rusisë mund ta forcojë aftësinë e saj për të vazhduar agresionin.
