Mbretëria e Bashkuar dhe Bashkimi Evropian do të mbajnë samitin e radhës të liderëve më 20 nëntor në Bruksel. Takimi synon të sjellë marrëveshje të reja për tregtinë agro-ushqimore, tregtimin e emetimeve të karbonit dhe lëvizshmërinë e të rinjve, ndërsa Londra dhe Brukseli po shqyrtojnë mundësitë për thellimin e bashkëpunimit pas Brexit-it.
Kryeministri britanik, Andy Burnham, konfirmoi datën e samitit të hënën, gjatë një deklarate në Dhomën e Komunave të Parlamentit britanik.
Të dyja palët synojnë që takimi të shënojë përparim konkret në negociatat për tri marrëveshje kryesore, të cilat lidhen me tregtinë agro-ushqimore, tregun e emetimeve të karbonit dhe krijimin e një skeme të lëvizshmërisë për të rinjtë.
Burnham tha se prioriteti i menjëhershëm i qeverisë së tij është arritja e një rezultati të suksesshëm në samit. Pas kësaj, sipas tij, duhet të nisë një diskutim më i gjerë për mundësitë e zhvillimit të marrëdhënieve afatgjata me BE-në.
“Nëse jemi seriozë për nxitjen e rritjes ekonomike, kontrollin e imigracionit dhe mbrojtjen e vlerave dhe sigurisë sonë, kjo është një bisedë që duhet ta zhvillojmë”, deklaroi kryeministri britanik.
Ai paralajmëroi se ruajtja e gjendjes aktuale nuk është e mjaftueshme për Britaninë dhe se vendi duhet të shqyrtojë mundësi të reja bashkëpunimi me Bashkimin Evropian.
Tregtia, emetimet dhe lëvizshmëria e të rinjve
Tri marrëveshjet që pritet të jenë në qendër të samitit synojnë të lehtësojnë bashkëpunimin ekonomik dhe të krijojnë mundësi të reja për qytetarët e të dyja palëve.
Marrëveshja për tregtinë agro-ushqimore do të synonte lehtësimin e shkëmbimit të produkteve bujqësore dhe ushqimore. Ndërkaq, bashkëpunimi për tregtimin e emetimeve lidhet me sistemet që përdoren për të kufizuar dhe tregtuar të drejtat e emetimit të gazrave serrë.
Skema e lëvizshmërisë së të rinjve, nga ana tjetër, synon të krijojë mundësi që të rinjtë britanikë dhe ata nga vendet e BE-së të jetojnë, studiojnë ose punojnë për periudha të caktuara në territorin e palës tjetër, sipas kushteve që do të përcaktohen në marrëveshje.
Kryeministri britanik theksoi se, pas përfundimit të negociatave aktuale, Londra duhet të zhvillojë një dialog serioz për mënyrat se si mund të ndërtohen marrëdhënie më të afërta me BE-në.
Ai ka përmendur më herët si mundësi të ardhshme rikthimin e Britanisë në tregun e vetëm evropian, pjesëmarrjen në një bashkim doganor, madje edhe një rikthim më të gjerë në strukturat e Bashkimit Evropian.
Megjithatë, këto janë mundësi të diskutuara për të ardhmen dhe nuk përbëjnë marrëveshje të arritura.
Londra kërkon sqarime për programin “Made in Europe”
Një tjetër çështje që Burnham synon ta ngrejë në samit është programi i BE-së “Made in Europe”, i cili lidhet me politikat për mbështetjen e prodhimit evropian.
Në Britani ekziston shqetësimi se disa prej masave të këtij programi mund ta lënë vendin jashtë përfitimeve që u ofrohen prodhuesve evropianë.
Për këtë arsye, qeveria britanike dëshiron të sqarojë se si do të trajtohen kompanitë dhe produktet britanike në kuadër të politikave të reja ekonomike të BE-së.
Konservatorët kundërshtojnë afrimin me BE-në
Liderja e Partisë Konservatore në opozitë, Kemi Badenoch, kritikoi kryeministrin për përqendrimin te marrëdhëniet me Bashkimin Evropian.
Ajo argumentoi se qeveria rrezikon të rihapë debatet politike që shoqëruan referendumin e Brexit-it dhe marrëveshjen e arritur me BE-në.
Sipas Badenoch, Brukseli është negociator i vështirë dhe Britania nuk duhet të presë se një marrëveshje e re do të jetë domosdoshmërisht më e favorshme.
Ajo kundërshtoi gjithashtu idenë se problemet e vendit mund të zgjidhen vetëm përmes largimit nga BE-ja ose përmes rikthimit në të, duke kërkuar që qeveria të përqendrohet në zgjidhje konkrete.
BE-ja kërkon bashkëpunim më të ngushtë edhe në siguri
Në një deklaratë të publikuar gjatë fjalimit të kryeministrit britanik, presidenti i Këshillit Evropian, António Costa, e cilësoi përmirësimin e bashkëpunimit ndërmjet BE-së dhe Mbretërisë së Bashkuar si thelbësor.
Costa tha se tri marrëveshjet që janë aktualisht në negociata mund të plotësohen edhe me marrëveshje të tjera, përfshirë një partneritet për mbrojtjen dhe sigurinë, si dhe bashkëpunimin në fushën e migracionit dhe zbatimit të ligjit.
Samiti i 20 nëntorit pritet të jetë një moment i rëndësishëm për të vlerësuar se sa larg mund të shkojnë të dyja palët në përmirësimin e marrëdhënieve pas Brexit-it.
Megjithatë, mbetet për t’u parë nëse takimi do të sjellë vetëm marrëveshje konkrete në fusha të caktuara apo do të hapë edhe rrugën për një debat më të gjerë mbi të ardhmen e marrëdhënieve ndërmjet Britanisë dhe Bashkimit Evropian.
