Shqiptarët që punojnë dhe jetojnë në Slloveni mund të përfitojnë ndihmë financiare për fëmijët e tyre, nëse plotësojnë kushtet ligjore. Megjithatë, vetëm fakti që njëri nga prindërit është i punësuar në Slloveni nuk mjafton. Një nga kushtet kryesore është që fëmija të ketë vendbanim të regjistruar në Slloveni dhe të jetojë realisht atje. Po ashtu, merret parasysh edhe gjendja financiare e familjes.
Punëtorët shqiptarë që jetojnë në Slloveni mund të kenë të drejtë të marrin otroški dodatek, siç quhet në gjuhën sllovene ndihma financiare për fëmijë. Kjo është një përkrahje mujore që synon të ndihmojë familjet në mbulimin e shpenzimeve për rritjen dhe mirëqenien e fëmijëve.
Sipas legjislacionit slloven, kjo ndihmë nuk është e rezervuar vetëm për shtetasit e Sllovenisë. Edhe prindërit e huaj, përfshirë punëtorët shqiptarë, mund të aplikojnë nëse plotësojnë kriteret e përcaktuara me ligj.
Megjithatë, para se të aplikojnë, familjet duhet të kenë parasysh disa kushte të rëndësishme që lidhen me vendbanimin e fëmijës, të ardhurat familjare dhe rrethanat e tjera ligjore.
1. Kushti kryesor: Fëmija duhet të jetojë në Slloveni
Sipas rregullave të përshkruara në legjislacionin slloven, ndihma për fëmijë mund t’i takojë njërit prej prindërve ose një personi tjetër që kujdeset për fëmijën, nëse plotësohen kushtet ligjore.
Ndër kërkesat kryesore janë:
- Fëmija të ketë vendbanim të përhershëm ose të përkohshëm të regjistruar në Slloveni.
- Fëmija të jetojë realisht në Slloveni.
- Të plotësohen kriteret për të ardhurat e familjes.
- Të mos ekzistojë ndonjë rrethanë tjetër ligjore që e përjashton të drejtën për përfitim.
Ndihma, sipas rregullit të përgjithshëm, mund të merret për fëmijët deri në moshën 18-vjeçare.
E rëndësishme për diasporën shqiptare: Nëse një prind punon në Slloveni, ndërsa fëmijët jetojnë me familjen në Kosovë, Shqipëri ose në një shtet tjetër, punësimi i prindit në Slloveni nuk mjafton, në vetvete, për të përfituar këtë ndihmë sipas rregullave të përgjithshme. Në këto raste duhet të verifikohet nëse zbatohet ndonjë rregull tjetër ligjor ose marrëveshje ndërmjet shteteve.
2. Sa duhet të jenë të ardhurat e familjes?
Një nga kriteret kryesore është gjendja financiare e familjes. Shuma e ndihmës dhe e drejta për ta marrë atë varen nga të ardhurat mesatare mujore neto për anëtar të familjes.
Sipas të dhënave të publikuara në artikullin burimor, nga 1 marsi 2026, kufiri i sipërm i të ardhurave mesatare mujore neto për anëtar të familjes është 1.328,28 euro. Familjet që e tejkalojnë këtë prag nuk kualifikohen për ndihmën në bazë të këtij kriteri.
Për shembull, gjatë vlerësimit të aplikimit, autoritetet marrin parasysh të ardhurat e familjes dhe numrin e anëtarëve të saj. Prandaj, nuk mjafton të dihet vetëm paga e njërit prind; rëndësi kanë edhe të ardhurat e tjera që llogariten sipas rregullave përkatëse.
Pragu i të ardhurave dhe mënyra e llogaritjes duhet të konfirmohen pranë autoritetit kompetent në momentin e aplikimit.
3. Sa para mund të marrë një familje për fëmijët?
Shuma mujore nuk është e njëjtë për të gjitha familjet. Ajo përcaktohet kryesisht nga:
- të ardhurat mesatare të familjes për anëtar;
- numri i fëmijëve;
- renditja e fëmijës në familje;
- rrethanat e tjera që parashikohen me ligj.
Sipas të dhënave të artikullit burimor për vitin 2026, ndihma bazë mujore për një fëmijë varion nga 25,70 deri në 147,69 euro. Për fëmijët e tjerë të familjes, shuma mund të jetë më e lartë, në varësi të kategorisë përkatëse.
Kjo do të thotë se një familje me disa fëmijë mund të përfitojë shuma të ndryshme nga një familje me vetëm një fëmijë. Shuma përfundimtare përcaktohet nga autoritetet pasi të shqyrtohen të dhënat e aplikimit.
4. A mund të marrë më shumë ndihmë një prind i vetëm?
Në raste të caktuara, familjet që plotësojnë kriteret ligjore për statusin e familjes me një prind të vetëm mund të përfitojnë 30 për qind më shumë ndihmë për fëmijë.
Sipas artikullit burimor, nga 1 qershori 2026 në Slloveni zbatohet një përkufizim i zgjeruar ligjor për këtë kategori. Qendra kompetente për punë sociale shqyrton nëse familja i plotëson kushtet përkatëse.
Ky shtim nuk jepet automatikisht për çdo familje ku njëri prind nuk jeton në të njëjtën banesë. Vendimi varet nga rrethanat konkrete dhe nga kriteret ligjore.
5. Kur mund të mos përfitohet ndihma?
Legjislacioni slloven parashikon edhe raste kur ndihma për fëmijë nuk jepet. Ndër to përfshihen disa situata që lidhen me statusin e fëmijës, punësimin ose ushtrimin e aktivitetit të pavarur, si dhe qëndrimin në institucione me kujdes të financuar plotësisht nga shteti për periudha të caktuara.
Për këtë arsye, edhe nëse një familje plotëson kriterin e të ardhurave, duhet të kontrollojë nëse plotësohen edhe kushtet e tjera ligjore.
6. Si duhet të aplikojnë shqiptarët që jetojnë në Slloveni?
Familjet shqiptare që jetojnë me fëmijët në Slloveni dhe mendojnë se i plotësojnë kushtet mund të drejtohen te Qendra për Punë Sociale (Center za socialno delo – CSD), e cila është institucioni kompetent për shqyrtimin e kërkesave.
Hapat që duhet të ndjekin janë:
- Të kontaktojnë CSD-në kompetente sipas vendbanimit dhe të kërkojnë informacion për aplikimin për otroški dodatek.
- Të përgatisin dokumentet e nevojshme, të cilat mund të përfshijnë dokumentet e identifikimit, dëshmitë për vendbanimin e prindit dhe të fëmijës, si dhe të dhënat për përbërjen dhe të ardhurat e familjes.
- Të plotësojnë kërkesën zyrtare sipas udhëzimeve të institucionit.
- Të deklarojnë saktë rrethanat familjare dhe të ardhurat, pasi këto ndikojnë në vlerësimin e së drejtës dhe në shumën e ndihmës.
- Të presin vendimin zyrtar, me të cilin përcaktohet nëse familja kualifikohet dhe sa do të përfitojë.
Dokumentet konkrete dhe mënyra e aplikimit duhet të konfirmohen drejtpërdrejt me CSD-në, veçanërisht nëse njëri prej prindërve ose fëmija ka vendbanim në një shtet tjetër.
7. Çfarë duhet të kenë parasysh punëtorët shqiptarë?
Për familjet shqiptare që janë zhvendosur në Slloveni së bashku me fëmijët, mundësia për të përfituar ndihmë është më e qartë nëse fëmijët kanë vendbanim të regjistruar dhe jetojnë realisht në këtë shtet, ndërsa familja plotëson kriteret financiare dhe kushtet e tjera ligjore.
Në të kundërt, për punëtorët që jetojnë vetëm në Slloveni, ndërsa fëmijët i kanë në Kosovë, Shqipëri ose në një shtet tjetër, çështja duhet të shqyrtohet veçmas. Nuk duhet të supozohet se sigurimi i një kontrate pune ose marrja e lejes së qëndrimit në Slloveni krijon automatikisht të drejtën për këtë përfitim.
Përfundim: Ndihma për fëmijë në Slloveni mund të jetë një mbështetje e rëndësishme financiare për familjet shqiptare, por e drejta për ta marrë varet nga plotësimi i kushteve ligjore. Përpara aplikimit, punëtorët duhet të verifikojnë vendbanimin e fëmijëve, të ardhurat familjare dhe dokumentacionin e kërkuar pranë Qendrës kompetente për Punë Sociale.
