Udhëheqësit e Bashkimit Evropian janë mbledhur në Bruksel për një samit dyditor, ku në fokus janë rritja e çmimeve të energjisë, marrëdhëniet tregtare me Kinën dhe negociatat për buxhetin afatgjatë të bllokut.
Sipas Euronews, diskutimet zhvillohen në një kohë të tensionuar ndërkombëtare, me luftën në Ukrainë, përshkallëzimin e situatës në Lindjen e Mesme dhe pasiguritë ekonomike që po ushtrojnë presion mbi vendet evropiane.
Çmimet e energjisë shkaktojnë përplasje mes vendeve anëtare
Një nga temat kryesore të samitit është rritja e çmimeve të energjisë, ndërsa nafta vazhdon të tregtohet mbi 100 dollarë për fuçi. Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë ka paralajmëruar se Evropa mund të përballet me rritje të mëtejshme të çmimeve me shumicë të naftës në javët e ardhshme.
Italia dhe Greqia kanë kërkuar lehtësimin e përkohshëm të rregullave fiskale të BE-së, në mënyrë që qeveritë të kenë më shumë hapësirë për masa të synuara për uljen e kostove të energjisë.
Megjithatë, vendet që mbështesin disiplinën e rreptë buxhetore paralajmërojnë se lehtësimi i këtyre rregullave mund të thellojë deficitin publik dhe të shtojë pasigurinë në tregjet financiare.
BE-ja kërkon balancim të marrëdhënieve tregtare me Kinën
Udhëheqësit evropianë pritet të diskutojnë edhe deficitin tregtar në rritje me Kinën dhe mënyrat për të mbrojtur konkurrueshmërinë e industrisë evropiane.
Diskutimet vijnë pas një marrëveshjeje paraprake për importet e automjeteve hibride kineze në tregun evropian dhe për lehtësimin e qasjes në metalet e rralla.
Franca dhe Gjermania kanë mbështetur një qasje më të ashpër ndaj Pekinit, duke propozuar masa që mund të kufizojnë qasjen e Kinës në tregun e BE-së nëse çekuilibri tregtar vazhdon të konsiderohet i paqëndrueshëm.
Megjithatë, udhëheqësit duhet të gjejnë një ekuilibër mes mbrojtjes së ekonomisë evropiane dhe ruajtjes së marrëdhënieve tregtare me Kinën.
Përplasje për buxhetin shtatëvjeçar të BE-së
Një tjetër çështje e ndjeshme është buxheti i ardhshëm afatgjatë i Bashkimit Evropian, për të cilin vendet anëtare janë të ndara në dy grupe: ato që kërkojnë shpenzime më të kufizuara dhe ato që mbështesin një buxhet më të madh.
Presidenti i Këshillit Evropian, António Costa, synon arritjen e një marrëveshjeje deri në fund të vitit, në mënyrë që procesi legjislativ të përfundojë para janarit 2028.
Megjithatë, një propozim kompromisi i ndërmjetësuar nga Irlanda nuk ka arritur t’i kënaqë të dyja palët, duke shtuar dyshimet për arritjen e një marrëveshjeje unanime në dhjetor.
Pasiguria politike në disa vende anëtare, përfshirë vendimin e kryeministrit spanjoll Pedro Sánchez për të shpallur zgjedhje të parakohshme, mund t’i ndërlikojë edhe më shumë negociatat.
Kallas: Marrëveshja SHBA-Rusi për naftën është “dhuratë për Putinin”
Përpara samitit, shefja e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas, e ka cilësuar marrëveshjen SHBA-Rusi për naftën si një “dhuratë për Putinin”.
Në një intervistë për Euronews, Kallas theksoi se një pjesë e madhe e financimit të luftës ruse vjen nga të ardhurat e naftës dhe se Moska duhet ta ndalë agresionin kundër Ukrainës.
E pyetur për sulmet ukrainase ndaj rafinerive ruse, ajo u shpreh se e drejta ndërkombëtare e mbështet Ukrainën në ushtrimin e së drejtës së saj për vetëmbrojtje.
Ndërkohë, presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy ka shprehur pakënaqësi me qëndrimin e administratës amerikane, duke thënë se ndihet i “tradhtuar” nga presidenti Donald Trump. Ai pritet t’u drejtohet udhëheqësve evropianë gjatë ditës së nesërme.
SHBA-ja propozon zhbllokimin e disa aseteve ruse
Në një zhvillim tjetër, Financial Times raporton se negociatorët amerikanë u kanë propozuar vendeve evropiane zhbllokimin e disa aseteve shtetërore ruse të ngrira pas pushtimit të Ukrainës dhe transferimin e tyre në një mekanizëm financiar nën kontrollin e Uashingtonit.
Sipas gazetës, propozimi është paraqitur gjatë bisedimeve në Miami dhe është kundërshtuar nga përfaqësuesit evropianë.
Çështja e aseteve të ngrira pritet të ndikojë edhe në diskutimet për mbështetjen financiare të Ukrainës dhe perspektivat e negociatave për paqe.
Tensionet për Starlinkun ndikojnë në operacionet ukrainase
Zelenskyy ka kritikuar gjithashtu ndërprerjet dhe kufizimet në shërbimin satelitor Starlink, duke paralajmëruar se problemet e lidhjes mund të rrezikojnë jetën e njerëzve dhe të pengojnë operacionet ushtarake ukrainase.
Sipas raportimeve të mediave, ndërprerjet kanë prekur edhe operacionet me dronë, përfshirë sistemet e përdorura për mbrojtje nga sulmet ajrore ruse. Shërbimi më vonë është stabilizuar, por kanë mbetur pikëpyetje për arsyet e kufizimeve dhe vendimmarrjen për rikthimin e lidhjes.
Ndërkohë, në Bruksel, udhëheqësit evropianë pritet të diskutojnë gjatë ditës për energjinë, ekonominë dhe buxhetin, ndërsa në mbrëmje në agjendë është edhe çështja e zgjerimit të Bashkimit Evropian.
