Jetoni dhe punoni në Gjermani? Personat me aftësi të kufizuara mund të përfitojnë lehtësime tatimore deri në 7.400 euro

Afati për vitin tatimor 2022 përfundon më 31 dhjetor 2026 në rastet kur deklarata tatimore paraqitet vullnetarisht. Shqiptarët që jetojnë në Gjermani dhe kanë një aftësi të kufizuar të njohur, ose që mund ta dokumentojnë atë edhe për vitet e kaluara, duhet të kontrollojnë nëse kanë të drejtë për lehtësime tatimore dhe rimbursim.

Personat me aftësi të kufizuara që jetojnë në Gjermani mund të përfitojnë lehtësime tatimore që ulin të ardhurat mbi të cilat llogaritet tatimi. Në disa raste, shuma e lehtësimit mund të arrijë deri në 7.400 euro në vit.

Për shumë shqiptarë që punojnë, paguajnë tatime ose jetojnë me familjet e tyre në Gjermani, kjo mundësi mund të jetë me rëndësi financiare. Megjithatë, duhet bërë një dallim i rëndësishëm: 7.400 euro nuk janë një pagesë që shteti ua transferon automatikisht personave me aftësi të kufizuara. Bëhet fjalë për një shumë lehtësimi që zbritet nga të ardhurat e tatueshme në raste të caktuara. Përfitimi real në euro varet nga tatimi që paguan personi dhe nga rrethanat e tij.

Sipas portalit gjerman të financave Finanz.de, personat që dëshirojnë të kërkojnë këtë lehtësim për vitin 2022 duhet t’u kushtojnë vëmendje afateve ligjore, veçanërisht datës 31 dhjetor 2026.

Kush mund të përfitojë?

Në Gjermani, personat me aftësi të kufizuara mund të kërkojnë një lehtësim tatimor të njohur si Behinderten-Pauschbetrag. Ai u mundëson të zbresin një shumë të caktuar nga të ardhurat e tatueshme, pa pasur nevojë të dëshmojnë veçmas çdo shpenzim individual që lidhet me aftësinë e kufizuar.

E drejta për këtë lehtësim lidhet me shkallën zyrtare të aftësisë së kufizuar, e njohur me shkurtesën gjermane GdB – Grad der Behinderung.

Kjo do të thotë se nuk mjafton vetëm fakti që një person ka probleme shëndetësore. Aftësia e kufizuar duhet të vlerësohet dhe të përcaktohet nga autoriteti kompetent në Gjermani.

Nëse një person ka pasur probleme shëndetësore edhe në vitin 2022, por vlerësimi zyrtar kërkohet vetëm tani, në rrethana të caktuara mund të kërkojë që shkalla e aftësisë së kufizuar të përcaktohet edhe për periudhën e kaluar. Për këtë nevojiten dokumente mjekësore që dëshmojnë gjendjen shëndetësore për periudhën përkatëse.

Sa është lehtësimi tatimor sipas shkallës së aftësisë së kufizuar?

Shumat e lehtësimit tatimor për vitin 2022 janë si më poshtë:

Shenjat e fundit kanë kuptim të veçantë në sistemin gjerman:

• H (Hilflos) – personi ka nevojë për ndihmë të konsiderueshme nga të tjerët në aktivitetet e përditshme.
• Bl (Blind) – personi është i verbër.
• TBl (Taubblind) – personi është njëkohësisht i shurdhër dhe i verbër.

Këto kategori mundësojnë lehtësimin më të lartë, nëse plotësohen kushtet ligjore.

A mund të përfitoni edhe për shpenzimet e udhëtimit?

Përveç lehtësimit kryesor, në disa raste mund të kërkohet edhe një shumë shtesë për shpenzimet e udhëtimit që lidhen me aftësinë e kufizuar.

Sipas informacionit të publikuar nga Finanz.de, shuma vjetore mund të jetë:

• 900 euro, për personat me GdB 80 ose më të lartë, ose me GdB 70 dhe shenjën G.
• 4.500 euro, për kategori të caktuara me shenjat aG, Bl, TBl ose H.

Edhe këto shuma janë lehtësime tatimore dhe jo domosdoshmërisht pagesa të drejtpërdrejta në llogarinë bankare. Zbatimi i tyre varet nga kushtet përkatëse dhe mënyra e deklarimit tatimor.

Sa para mund t’ju kthehen realisht?

Shuma që mund të kurseni ose të merrni si rimbursim varet nga të ardhurat tuaja, tatimi i paguar dhe norma tatimore personale.

Finanz.de jep këta shembuj për vitin 2022:

• Me GdB 60 dhe normë tatimore marxhinale prej 22 për qind, përfitimi i përllogaritur është rreth 317 euro.
• Me GdB 80 dhe normë tatimore marxhinale prej 32 për qind, përfitimi arrin rreth 678 euro, pa përfshirë lehtësimin e mundshëm për udhëtime.

Këto janë shembuj orientues, jo shuma të garantuara për çdo person.

Nëse një person nuk ka të ardhura të tatueshme ose të ardhurat e tij janë tashmë nën kufirin bazë të patatueshëm, lehtësimi mund të mos sjellë përfitim financiar. Për shembull, personat që marrin vetëm ndihmë sociale mund të mos kenë tatim nga i cili mund të zbritet kjo shumë.

Në rastin e fëmijëve me aftësi të kufizuara, prindërit mund të kenë mundësi ta kërkojnë lehtësimin në deklaratën e tyre tatimore, nëse plotësohen kushtet ligjore.

Pse është i rëndësishëm afati 31 dhjetor 2026?

Sipas rregullave të përgjithshme gjermane, për deklaratat tatimore që paraqiten vullnetarisht zbatohet zakonisht një periudhë katërvjeçare. Për vitin tatimor 2022, kjo periudhë përfundon më 31 dhjetor 2026.

Kjo ka rëndësi për personat që nuk kanë qenë të detyruar të paraqesin deklaratë tatimore për vitin 2022, por dëshirojnë ta bëjnë këtë për të kërkuar një lehtësim ose rimbursim.

Megjithatë, duhet pasur kujdes: nuk mjafton domosdoshmërisht vetëm të aplikohet për përcaktimin e aftësisë së kufizuar. Kur deklarata tatimore për vitin 2022 nuk është dorëzuar ende, ajo duhet të paraqitet brenda afatit përkatës, së bashku me kërkesat dhe dokumentet e nevojshme.

Situata ndryshon nëse deklarata tatimore është dorëzuar tashmë ose nëse personi ka qenë i detyruar ta dorëzojë atë. Për deklaratat e detyrueshme zbatohen afate të tjera, të cilat varen nga rrethanat konkrete.

Çfarë duhet të bëni nëse jetoni në Gjermani?

Nëse mendoni se mund të përfitoni nga ky lehtësim, ndiqni këta hapa:

1. Kontrolloni nëse keni një vlerësim zyrtar të aftësisë së kufizuar.

Nëse tashmë keni një dokument ku përcaktohet GdB-ja, kontrolloni shkallën dhe shenjat përkatëse. Nëse nuk e keni, mund të kërkoni përcaktimin e saj pranë autoritetit kompetent në landin ku jetoni.

2. Mblidhni dokumentet mjekësore.

Nëse dëshironi që aftësia e kufizuar të njihet edhe për vitin 2022, mblidhni raporte mjekësore, dokumente nga mjekët specialistë dhe dëshmi të tjera që tregojnë gjendjen tuaj shëndetësore gjatë asaj periudhe.

3. Shpjegoni se kërkesa ka edhe qëllim tatimor.

Në kërkesën drejtuar autoritetit përgjegjës duhet të bëhet e qartë se kërkoni përcaktimin e GdB-së edhe për qëllime tatimore dhe të specifikohet periudha për të cilën kërkohet vlerësimi, kur kjo lejohet.

Në varësi të landit, autoriteti mund të quhet Versorgungsamt, Amt für Soziales ose të ketë një emërtim tjetër.

4. Paraqitni deklaratën tatimore për vitin përkatës.

Nëse nuk e keni dorëzuar ende deklaratën vullnetare për vitin 2022, mos e lini për pas datës 31 dhjetor 2026. Nëse deklarata është dorëzuar tashmë, mund të nevojitet një kërkesë për ndryshimin e vlerësimit tatimor, varësisht nga statusi ligjor i vendimit dhe rrethanat e rastit.

Po nëse vendimi për aftësinë e kufizuar merret në vitin 2027?

Në disa raste, edhe nëse autoriteti e lëshon vendimin për GdB-në gjatë vitit 2027, mund të ekzistojë mundësia që vlerësimi tatimor të ndryshohet më vonë.

Kjo lidhet me rregullat gjermane sipas të cilave përcaktimi i aftësisë së kufizuar mund të shërbejë si bazë për trajtimin tatimor. Megjithatë, kjo mundësi varet nga fakti nëse kërkesa është paraqitur në kohë dhe nëse plotësohen kushtet ligjore.

Për këtë arsye, personat që synojnë të kërkojnë lehtësimin për vitin 2022 duhet të veprojnë para përfundimit të afatit, pa supozuar se çdo kërkesë e paraqitur pas tij do të pranohet.

Çfarë duhet të mbajnë mend shqiptarët në Gjermani?

Për shqiptarët që jetojnë dhe punojnë në Gjermani, ky lehtësim mund të jetë një mundësi për të ulur barrën tatimore, veçanërisht kur ata ose fëmijët e tyre kanë një aftësi të kufizuar të njohur zyrtarisht.

Pikat kryesore janë:

• Lehtësimi tatimor varet nga shkalla zyrtare e aftësisë së kufizuar dhe kushtet ligjore.
• Shuma deri në 7.400 euro nuk është rimbursim automatik në para, por një zbritje nga të ardhurat e tatueshme për kategoritë përkatëse.
• Për deklaratat tatimore vullnetare të vitit 2022, afati i përgjithshëm përfundon më 31 dhjetor 2026.
• Dokumentet mjekësore mund të jenë vendimtare për njohjen e aftësisë së kufizuar për një periudhë të kaluar.
• Në rastet më të ndërlikuara, sidomos kur deklarata është dorëzuar ose kur ekziston një vendim tatimor përfundimtar, këshillohet konsultimi me një këshilltar tatimor (Steuerberater) ose me një shoqatë të asistencës tatimore (Lohnsteuerhilfeverein).

Informacioni bazohet në raportimin e Finanz.de të datës 19 tetor 2026. Para aplikimit, kontrolloni kushtet aktuale me zyrën tatimore (Finanzamt) ose autoritetin përgjegjës në landin ku jetoni.