Qeveria shqiptare po shqyrton një paketë masash ndëshkuese ndaj personave të përfshirë në akte dhune gjatë protestave. Sipas raportimit të Report TV, një nga opsionet që po diskutohet është krijimi i një liste të zezë në sistemin TIMS, e cila mund të ndikojë në mundësinë e këtyre personave për të udhëtuar drejt vendeve të hapësirës Schengen.
Nisma vjen pas paralajmërimeve të kryeministrit Edi Rama për masa shtesë ndaj protestuesve të dhunshëm, përfshirë përgjegjësinë financiare të prindërve për dëmet e shkaktuara nga fëmijët e mitur, heqjen e bursave dhe mbështetjes financiare për studentët që sulmojnë policinë, si dhe masa disiplinore ndaj mësuesve që nxisin nxënësit të përfshihen në akte dhune.
Sipas Report TV, më shumë se 260 persona të dyshuar për përfshirje në akte dhune gjatë gjashtë ditëve të para të protestave janë arrestuar, ndërsa dhjetëra të tjerë po procedohen në gjendje të lirë.
Lista në TIMS dhe mundësia e kufizimit të udhëtimeve
Sipas burimeve të cituara nga Report TV, një grup pune në qeverinë shqiptare po shqyrton mundësinë e përfshirjes në sistemin TIMS të të dhënave për personat e dyshuar si të përfshirë në akte të dhunshme gjatë protestave.
Një masë e tillë synon të krijojë mundësinë e shkëmbimit të informacionit me partnerët evropianë dhe të vlerësimit të rrezikut që këta persona mund të paraqesin për rendin publik dhe sigurinë.
Megjithatë, përfshirja e të dhënave në TIMS nuk nënkupton automatikisht ndalimin e hyrjes në vendet e Bashkimit Evropian apo të hapësirës Schengen. Çdo kufizim i mundshëm do të duhej të shqyrtohej nga autoritetet kompetente të shtetit përkatës, në përputhje me legjislacionin në fuqi dhe rrethanat individuale të secilit rast.
Kuadri ligjor evropian
Instrumentet ligjore evropiane parashikojnë mekanizma për refuzimin e hyrjes së shtetasve të vendeve të treta, shkëmbimin e informacionit për kërcënimet ndaj sigurisë dhe parandalimin e dhunës gjatë ngjarjeve me rëndësi ndërkombëtare.
Kodi i Kufijve Schengen, përmes nenit 6 të Rregullores (BE) 2016/399, përcakton kushtet e hyrjes për qëndrime afatshkurtra, përfshirë kërkesën që personi të mos konsiderohet kërcënim për rendin publik ose sigurinë e brendshme të shteteve anëtare.
Ndërkohë, Rregullorja (BE) 2018/1861 rregullon përdorimin e Sistemit të Informacionit Schengen (SIS), përfshirë sinjalizimet për refuzimin e hyrjes dhe qëndrimit. Sipas nenit 24, një sinjalizim i tillë mund të bëhet kur plotësohen kushtet ligjore dhe autoritetet kompetente kanë konstatuar, pas vlerësimit përkatës, një kërcënim për rendin publik ose sigurinë.
Një tjetër instrument është vendimi 2008/615/GAI, i cili parashikon shkëmbimin e të dhënave ndërmjet shteteve anëtare në rrethana të caktuara, kur ekzistojnë arsye për të besuar se një person mund të kryejë vepra penale ose të kërcënojë rendin publik gjatë një ngjarjeje me përmasa ndërkufitare.
Këto mekanizma nuk krijojnë një ndalim automatik udhëtimi vetëm mbi bazën e informacionit të përcjellë nga një shtet tjetër. Zbatimi i tyre kërkon respektimin e procedurave përkatëse dhe vlerësimin nga autoritetet kompetente.
Masat e tjera të paralajmëruara nga Rama
Përveç mundësisë së kufizimit të udhëtimeve, kryeministri Edi Rama ka paralajmëruar masa ndaj kategorive të ndryshme të personave që përfshihen në akte dhune gjatë protestave.
Sipas deklarimeve të tij, prindërit mund të mbajnë përgjegjësi financiare për dëmet e shkaktuara nga fëmijët e mitur, ndërsa studentët që sulmojnë punonjësit e policisë mund të humbasin bursat, arsimin falas dhe mbështetjen financiare nga shteti.
Rama ka paralajmëruar gjithashtu masa ndaj mësuesve që nxisin nxënësit të dëmtojnë shkollat ose të kryejnë akte dhune.
Zbatimi i këtyre paralajmërimeve do të varet nga kuadri ligjor përkatës, kompetencat e institucioneve dhe procedurat që do të ndiqen në secilin rast.
Për momentin, krijimi i listës së zezë në TIMS paraqitet si një mundësi që po shqyrtohet nga qeveria shqiptare, ndërsa nuk bëhet fjalë për një masë të konfirmuar si të zbatuar.
