Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka mohuar se Shtetet e Bashkuara po përpiqen të dëmtojnë Ukrainën, pas shqetësimeve të ngritura nga presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy për vonesat në furnizimin me raketa të mbrojtjes ajrore, mungesën e paralajmërimeve të hershme për sulmet balistike ruse dhe kufizimet në shërbimet satelitore Starlink.
Gjatë një vizite në Indi të martën, Rubio deklaroi se Uashingtoni nuk e ka ndryshuar politikën e tij ndaj Ukrainës dhe se nuk ka asnjë vendim të qëllimshëm për t’i mohuar Kievit mbështetjen ushtarake.
“Nuk ka asgjë që i mohohet qëllimisht Ukrainës”, tha Rubio, duke i cilësuar si të pabazuara raportimet se SHBA-ja nuk po i ofron më Ukrainës paralajmërime të hershme për sulmet me raketa balistike ruse.
Ai këmbënguli se politika e Departamentit amerikan të Mbrojtjes ndaj Ukrainës mbetet e pandryshuar, ndërsa shtoi se autoritetet amerikane po shqyrtojnë arsyet e problemeve të raportuara nga pala ukrainase.
Deklaratat e tij vijnë në një kohë kur Rusia ka intensifikuar sulmet ndaj Ukrainës dhe administrata e presidentit Donald Trump po përballet me kritika nga zyrtarë evropianë për qasjen e saj ndaj luftës dhe negociatave me Moskën.
Zelenskyy ankohet për vonesat në dërgesat e raketave Patriot
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy ka akuzuar Pentagonin se po vonon dorëzimin e raketave të mbrojtjes ajrore, për të cilat aleatët e Ukrainës kanë paguar tashmë përmes programit PURL, të udhëhequr nga NATO.
Sipas Zelenskyyt, vonesat po e vështirësojnë mbrojtjen e qyteteve ukrainase nga sulmet e vazhdueshme ruse.
Rubio tha se kërkesat e Ukrainës për raketa interceptuese duhet të shqyrtohen duke marrë parasysh edhe nevojat e vetë SHBA-së dhe të aleatëve të tjerë. Ai përmendi kërkesat e Arabisë Saudite dhe Izraelit për të njëjtat sisteme, si dhe nevojën e Uashingtonit për të rimbushur rezervat ushtarake pas operacioneve kundër Iranit.
“Çdo vend në botë do të donte raketa interceptuese”, deklaroi Rubio, duke nënvizuar se kërkesa për këto sisteme është e lartë dhe se furnizimet duhet të balancohen mes disa partnerëve.
Përplasjet për paralajmërimet ndaj raketave ruse
Një tjetër çështje që ka shkaktuar shqetësime në Kiev është mungesa e paralajmërimeve të hershme amerikane për disa sulme ruse me raketa balistike.
Zelenskyy deklaroi se Ukraina nuk kishte marrë paralajmërim në kohë për valën e parë të një sulmi rus, ndërsa theksoi se sulmet balistike janë bërë më të shpeshta dhe po shkaktojnë viktima në qytete të ndryshme të vendit.
Sipas një zyrtari të cituar nga Politico, në Kiev ekzistojnë dyshime për shpjegimet e ndryshme që janë dhënë lidhur me ndërprerjen e këtij mekanizmi paralajmërimi. Zyrtari, i cili foli në kushte anonimiteti, tha se fillimisht ishte përmendur moti, më pas një problem me softuerin, por se Ukraina ende nuk kishte marrë një shpjegim zyrtar përfundimtar.
Rubio tha se pala amerikane po shqyrtonte problemet e raportuara më 13 dhe 18 tetor. Sipas tij, një nga mundësitë që po shqyrtohet është që vështirësitë të kenë të bëjnë me mënyrën se si informacioni merrej dhe përpunohej nga sistemet ukrainase.
Megjithatë, ai theksoi se nuk kishte pasur ndonjë udhëzim politik të qëllimshëm për të dëmtuar Ukrainën.
Starlink, një tjetër pikë mosmarrëveshjeje
Përveç furnizimeve ushtarake dhe paralajmërimeve për sulmet, Ukraina ka ngritur shqetësime edhe për shërbimet satelitore Starlink dhe Starshield.
Sipas Zelenskyyt, kufizimet e shpejtësisë së lidhjeve në sektorë të ndryshëm të frontit po krijojnë vështirësi për forcat ukrainase, veçanërisht në përdorimin dhe kapjen e dronëve rusë.
Presidenti ukrainas tha se i kishte diskutuar këto çështje me Rubion dhe shprehu mirënjohje për gatishmërinë e tij për të ndihmuar.
Ai veçoi tri prioritete: furnizimin me raketa interceptuese për mbrojtjen nga raketat balistike, rivendosjen e paralajmërimeve të hershme për sulmet ruse dhe zgjidhjen e problemeve që lidhen me Starlink dhe Starshield.
Kallas akuzon Uashingtonin për presion ndaj Kievit
Përplasjet diplomatike u thelluan edhe pas deklaratave të shefes së diplomacisë së Bashkimit Evropian, Kaja Kallas, e cila akuzoi negociatorët amerikanë se po përpiqen ta shtyjnë Ukrainën drejt dorëzimit në negociatat me Rusinë.
Sipas raportimit të Politico, Kallas i bëri këto komente të martën në Parlamentin Evropian, duke shprehur shqetësim për drejtimin që po merr diplomacia amerikane në përpjekjet për t’i dhënë fund luftës.
Ndërkohë, presidenti Donald Trump ka shtuar presionin ndaj Kievit për të ndalur sulmet ndaj rafinerive ruse të naftës dhe për të arritur një marrëveshje paqeje me Moskën.
Trump ka kritikuar gjithashtu rezultatet e deritanishme të luftës dhe ka vënë në pikëpyetje strategjinë e negociatave të Ukrainës.
Në këtë kontekst, i dërguari i posaçëm amerikan Steve Witkoff udhëtoi drejt Norvegjisë për një raund të ri bisedimesh lidhur me përfundimin e luftës.
OKB: Rritje e viktimave civile në Ukrainë
Ndërsa mosmarrëveshjet mes Kievit dhe Uashingtonit vazhdojnë, situata humanitare në Ukrainë mbetet shqetësuese.
Sipas Misionit të Kombeve të Bashkuara për Monitorimin e të Drejtave të Njeriut në Ukrainë, gjatë shtatorit u vranë 328 civilë dhe më shumë se 2.000 të tjerë u plagosën në të gjithë vendin. Sipas raportimit, kjo përbën një rritje prej 85 për qind krahasuar me shtatorin e vitit 2025.
OKB-ja bëri të ditur gjithashtu se dy javët e para të tetorit ishin ndër periudhat më vdekjeprurëse për civilët në vitet e fundit, si pasojë e intensifikimit të sulmeve me raketa dhe dronë.
Në këto rrethana, deklaratat e Rubios synojnë të qartësojnë qëndrimin zyrtar amerikan, ndërsa shqetësimet e Ukrainës për furnizimet ushtarake, paralajmërimet e hershme dhe komunikimet satelitore mbeten çështje të hapura mes dy vendeve.
