Qindra mijëra punonjës në Austri pritet të vazhdojnë të përfitojnë nga shtesa për kushtet e rënda të punës, e njohur si “Schmutzzulage”, deri në 600 euro pa taksa në muaj, sipas kushteve ligjore. Ndryshimi i propozuar synon të garantojë këtë përjashtim tatimor edhe kur pastrimin e rrobave të punës dhe higjienën personale i mbulon punëdhënësi.
Punëtorët shqiptarë që jetojnë dhe punojnë në Austri mund të përfitojnë edhe në vitin 2027 nga një lehtësi tatimore që lidhet me punën në kushte të rënda dhe me ndotje të konsiderueshme.
Bëhet fjalë për shtesën e njohur si “Schmutzzulage”, e cila kompenson shpenzimet dhe barrën që lidhen me pastrimin e rrobave të punës, higjienën personale dhe ekspozimin ndaj papastërtisë gjatë orarit të punës.
Sipas portalit austriak Finanz.at, Ministria e Financave ka paraqitur një ndryshim ligjor që synon të qartësojë rregullat e përjashtimit nga tatimi për këtë shtesë, duke parashikuar zbatimin e tyre nga viti 2027.
Cilët punëtorë mund të përfitojnë?
Shtesa u dedikohet punonjësve që gjatë punës ekspozohen në mënyrë të pashmangshme ndaj papastërtisë, pluhurit ose ndotjes së konsiderueshme.
Në këtë kategori mund të përfshihen:
- Pastruesit e oxhaqeve.
- Punëtorët në sektorin e ndërtimit dhe industrisë.
- Punonjësit e kompanive të pastrimit.
- Punëtorët e tjerë që kryejnë detyra në kushte të rënda ndotjeje.
- Punonjës të caktuar në spitale dhe ambiente të tjera ku puna shoqërohet me ndotje të konsiderueshme.
Përfitimi nuk u takon automatikisht të gjithë punonjësve të këtyre sektorëve. Duhet të plotësohen kushtet ligjore dhe të dëshmohet se puna kryhet në rrethana që justifikojnë shtesën.
Pse po ndryshojnë rregullat?
Sipas Ministrisë së Financave, vendime të fundit të Gjykatës Administrative kanë krijuar pasiguri lidhur me kushtet për përjashtimin nga tatimi.
Sipas interpretimit të përmendur në raportim, përjashtimi tatimor mund të vihej në dyshim kur punëdhënësi merrte përsipër pastrimin e rrobave të punës ose ofronte ambiente për dush, në vend që punonjësi t’i mbulonte vetë këto shpenzime.
Ndryshimi i propozuar synon ta eliminojë këtë paqartësi. Përjashtimi nga tatimi do të mund të zbatohet pavarësisht nëse shpenzimet e pastrimit mbulohen nga punonjësi apo nga punëdhënësi.
Sipas ministrit të Financave, Markus Marterbauer, kjo masë synon të njohë barrën shtesë që përballojnë punonjësit në kushte të rënda pune dhe njëkohësisht të thjeshtojë llogaritjen e pagave.
Megjithatë, në kohën e raportimit, projektndryshimi ishte ende në shqyrtim dhe duhej të miratohej nga Këshilli Kombëtar i Austrisë.
Deri në 400 euro në muaj, ndërsa në raste të caktuara deri në 600 euro
Sipas rregullave të përshkruara nga Finanz.at, shtesat për papastërti, vështirësi dhe rrezik, të njohura si shtesat SEG (Schmutz, Erschwernis, Gefahr), së bashku me disa shtesa për punën të dielave, festave dhe natës, mund të përfitojnë nga përjashtimi tatimor deri në 400 euro në muaj.
Për punën që kryhet kryesisht gjatë natës, kufiri mund të rritet deri në 600 euro në muaj, nëse plotësohen kushtet përkatëse.
Përfitimi varet nga baza ligjore ose marrëveshja kolektive, marrëveshja e kompanisë apo rregullat e zbatueshme për grupin përkatës të punonjësve. Gjithashtu, puna duhet të përfshijë ekspozim të pashmangshëm ndaj ndotjes së konsiderueshme ose të plotësojë kriteret e tjera ligjore.
Kontrollet tatimore dhe shumat e pranueshme
Shuma e shtesës së përjashtuar nga tatimi mund të kontrollohet nga autoritetet tatimore. Në rastet kur shuma e paguar konsiderohet e tepruar ose nuk justifikohet, gjatë kontrollit mund të kërkohet pagesa e tatimeve shtesë.
Sipas udhëzimeve të përmendura në raportim, përllogaritja e kostove mund të përfshijë shpenzimet për larjen e rrobave në shtëpi, produktet e higjienës personale dhe kohën e nevojshme për pastrimin e rrobave dhe trupit.
Në një rast të raportuar që lidhej me një kompani pastrimi oxhaqesh, Gjykata Administrative kishte konsideruar të arsyeshme një shtesë prej 120 eurosh në muaj. Kjo tregon se shuma e përjashtuar nga tatimi mund të varet nga rrethanat konkrete të punës dhe nga arsyetimi i kostove.
Për punëtorët shqiptarë në Austri, është e rëndësishme të kontrollojnë fletëpagesën dhe të sqarojnë me punëdhënësin ose këshilltarin tatimor nëse shtesa u takon sipas kushteve ligjore.
Shënim: Shuma deri në 600 euro nuk është një pagesë automatike për çdo punëtor dhe as një bonus i përgjithshëm për të gjithë të punësuarit. Bëhet fjalë për kufirin e mundshëm të përjashtimit tatimor për shtesa të caktuara, nëse plotësohen kushtet ligjore. Ndryshimi për vitin 2027 ishte ende propozim në kohën e raportimit.
