Të dhënat e trafikut detar tregojnë një ndryshim të rëndësishëm në Ngushticën e Hormuzit. Mbi 80 për qind e naftës bruto që ka kaluar nëpër këtë korridor gjatë dy javëve të fundit është orientuar përmes kanalit jugor pranë Omanit, ndërsa një pjesë e madhe e anijeve të tjera po lundrojnë me transponderët të fikur.
Sipas analizave të kompanisë Kpler, e cila monitoron trafikun detar global përmes të dhënave satelitore, radarëve dhe informacionit portual, lëvizjet e anijeve në Hormuz kanë ndryshuar ndjeshëm që nga përshkallëzimi i konfliktit.
Mbi 80 për qind e naftës po kalon nga korridori pranë Omanit
Analistët thonë se gjatë 14 ditëve të fundit, më shumë se 80 për qind e naftës bruto që ka kaluar nëpër Ngushticën e Hormuzit ka përdorur rrugën pranë Omanit.
Ky korridor, i njohur në kuadrin ndërkombëtar të lundrimit, është bërë rruga kryesore për tankerët që kërkojnë të shmangin zonat nën mbikëqyrjen iraniane.
Homayoun Falakshahi, drejtues i analizës së naftës bruto në Kpler, tha se situata përbën një ndryshim të madh krahasuar me vetëm një muaj më parë, kur pothuajse nuk kishte trafik tregtar në këtë rrugë.
Sipas tij, të dhënat sugjerojnë se Irani mund ta ketë humbur të paktën pjesërisht kontrollin mbi këtë pjesë të detit.
236 anije kanë kaluar Hormuzin në 19 ditët e para të gushtit
Nga 1 deri më 19 gusht, gjithsej 236 anije të llojeve të ndryshme kanë kaluar nëpër Ngushticë.
Sipas të dhënave të cituara:
- 83 anije kaluan në rrugën iraniane;
- 3 anije përdorën rrugën pranë Omanit;
- 2 anije përdorën rrugën qendrore të vjetër;
- 148 anije, ose më shumë se 60 për qind e totalit, kaluan me transponderët e fikur.
Kjo e fundit përbën një rritje të ndjeshme krahasuar me periudhën para luftës, kur rreth 35 për qind e anijeve kalonin pa sinjal të dukshëm.
Fikja e transponderëve rrit sigurinë e anijeve duke zvogëluar mundësinë që ato të identifikohen si objektiva, por njëkohësisht krijon probleme për sigurinë dhe transparencën e trafikut detar.
Tankerët po kalojnë nën koordinimin amerikan
Një pjesë e rëndësishme e zhvillimit të ri lidhet me rolin e Shteteve të Bashkuara.
Sipas Axios, duke cituar zyrtarë amerikanë, Uashingtoni ka menaxhuar në mënyrë diskrete prej disa javësh një korridor tranziti në pjesën jugore të Ngushticës, pranë ujërave të Omanit.
Tankerët hyjnë dhe dalin nga Hormuzi në grupe të koordinuara, ndërsa lëvizjet e tyre mbikëqyren nga një strukturë amerikane e koordinimit me bazë në Fort Bragg, në Karolinën e Veriut.
Sipas raportimeve, ky operacion ka mundësuar rikthimin në treg të rreth 10 milionë fuçive naftë në ditë, afërsisht gjysmën e volumit që kalonte përmes Hormuzit para luftës.
Uashingtoni pretendon rritje të mëtejshme të qarkullimit
Sekretari amerikan i Energjisë, Chris Wright, ka dhënë shifra edhe më të larta, duke thënë se rreth 9 milionë fuçi në ditë po kalojnë përmes Hormuzit, ndërsa 5–7 milionë fuçi të tjera po orientohen përmes rrugëve alternative.
Sipas kësaj llogaritjeje, qarkullimi total mund të arrijë afërsisht 15 milionë fuçi në ditë, një nivel që i afrohet volumit të mëparshëm, edhe pse mbetet nën rreth 20 milionë fuçitë që kalonin në ditë para shpërthimit të luftës.
A e ka humbur Irani kontrollin?
Teherani ka pretenduar vazhdimisht se ka kontroll të plotë mbi Ngushticën e Hormuzit. Por të dhënat e trafikut detar paraqesin një situatë më komplekse.
As Irani dhe as SHBA-ja nuk mund të thuhet se kanë kontroll absolut mbi të gjithë Ngushticën. Megjithatë, përdorimi në rritje i korridorit pranë Omanit, monitorimi amerikan i tankerëve dhe rritja e numrit të anijeve që shmangin rrugët nën ndikimin iranian tregojnë se balanca operative e fuqisë mund të jetë duke u zhvendosur gradualisht në favor të Uashingtonit.
Në praktikë, lufta për kontrollin e Hormuzit nuk po përcaktohet vetëm nga deklaratat politike, por edhe nga ajo që ndodh në det: tanker pas tankeri, korridor pas korridori.
Burimi: Corriere della Sera, Kpler, Axios
