Shqipëria po përballet me një paradoks ekonomik gjithnjë e më shqetësues: ndonëse të ardhurat e qytetarëve mbeten ndër më të ulëtat në Europë, çmimet e ushqimeve tashmë kanë kaluar mesataren e Bashkimi Evropian.
Sipas të dhënave më të fundit të Eurostat, të përpunuara nga Monitor, konsumatorët shqiptarë kanë konsum individual për frymë sa vetëm 48% e mesatares së BE-së, ndërsa të ardhurat për frymë arrijnë në vetëm 43% të mesatares europiane.
Megjithatë, kur bëhet fjalë për ushqimet, shqiptarët po paguajnë më shumë se vetë europianët. Indeksi i çmimeve të ushqimeve në Shqipëri ka arritur në 102.9% të mesatares së BE-së në vitin 2025, nga 99.6% në vitin 2024 dhe 85% në vitin 2022.
E thënë ndryshe, një shportë ushqimore që kushton mesatarisht 100 euro në BE, në Shqipëri kushton rreth 103 euro, ndërkohë që fuqia blerëse e shqiptarëve është më pak se gjysma e qytetarëve europianë.
Shqipëria rezulton vendi i vetëm në rajon ku çmimet e ushqimeve kanë tejkaluar mesataren europiane. Në krahasim:
- Serbia – 96.6%
- Montenegro – 84.6%
- Bosnia and Herzegovina – 84.6%
- North Macedonia – 74.3%
Të dhënat për Kosovo mungojnë.
Ekspertët vlerësojnë se kjo situatë rëndon drejtpërdrejt mbi buxhetin familjar, pasi familjet shqiptare detyrohen të shpenzojnë një pjesë shumë më të madhe të të ardhurave për ushqim krahasuar me vendet më të zhvilluara.
Edhe pse Shqipëria mbetet një ndër vendet më bujqësore në Europë, ku bujqësia kontribuon me rreth 15% në ekonomi (krahasuar me vetëm 2% mesatarja e BE-së), produktet ushqimore vazhdojnë të shiten me çmime të larta. Arsyet kryesore lidhen me varësinë nga importi, mungesën e konkurrencës në treg dhe kostot e larta të zinxhirit të furnizimit.
Vetëm pak muaj më parë, çmimi i domates arriti deri në 400–600 lekë për kilogram, duke shkaktuar reagime të forta te konsumatorët.
Ankesat nuk vijnë vetëm nga qytetarët vendas. Edhe turistët e huaj po raportojnë çmime surprizueshëm të larta në supermarketet shqiptare. Në platforma si Reddit dhe Tripadvisor, vizitorët shpesh ankohen se produktet bazë në markete kushtojnë po aq ose më shumë se në vendet e Europës Perëndimore.
Sipas studiuesit Ilir Ciko, produktet e njëjta të shitura nga të njëjtat kompani europiane në Shqipëri kushtojnë mesatarisht 83% më shtrenjtë, të pastruara nga efekti i TVSH-së, ndërkohë që fuqia blerëse e konsumatorit shqiptar është vetëm 41% e mesatares së BE-së.
Në thelb, Shqipëria po afrohet me Europën shumë më shpejt në çmime sesa në paga — dhe kjo është arsyeja pse, pavarësisht statistikave për rritje ekonomike, perceptimi i qytetarëve për mirëqenien mbetet dukshëm negativ.Burimi: Monitor.
