Përshkallëzimi i konfliktit mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit po shton shqetësimet për sigurinë e furnizimeve globale me energji. Sipas një analize të Deutsche Welle (DW), kërcënimi nuk kufizohet më vetëm te Ngushtica e Hormuzit, por mund të zgjerohet edhe ndaj infrastrukturës së naftës dhe gazit në të gjithë rajonin e Gjirit Persik.
Ekspertët paralajmërojnë se sulmet e vazhdueshme ndaj Iranit mund ta shtyjnë Teheranin të hakmerret duke goditur rafineritë, portet dhe tubacionet e naftës dhe gazit, gjë që do të kishte pasoja të mëdha për tregjet ndërkombëtare të energjisë.
Sipas ekonomistit Guntram Wolff, studiues në institutin Bruegel, Irani ka dëshmuar se vazhdon të ketë aftësinë për të penguar ose kontrolluar qarkullimin në Ngushticën e Hormuzit, pavarësisht muajve të bombardimeve.
“Disa muaj fushatash bombardimi nuk kanë prishur aftësinë e Iranit për ta kontrolluar Ngushticën e Hormuzit”, vlerëson ai.
Hormuzi, arteria kryesore e energjisë botërore
Para shpërthimit të konfliktit, rreth 20 për qind e naftës dhe 20 për qind e gazit natyror të lëngshëm (LNG) në botë kalonin përmes Ngushticës së Hormuzit. Mesatarisht, çdo ditë transportoheshin rreth 20 milionë fuçi naftë, ndërsa tashmë fluksi ka rënë ndjeshëm për shkak të situatës së sigurisë.
Analiza thekson se marrëveshja e përkohshme e armëpushimit mes SHBA-së dhe Iranit nuk është më në fuqi dhe përplasjet e fundit kanë rikthyer pasigurinë në një nga korridoret më të rëndësishme detare në botë.
Edhe rrugët alternative mund të jenë në shënjestër
Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë investuar në tubacione që shmangin Hormuzin, por kapaciteti i tyre është i kufizuar dhe nuk mund të zëvendësojë plotësisht transportin detar.
Për më tepër, analistët paralajmërojnë se edhe këto rrugë alternative mund të bëhen objektiv i sulmeve. Nëse nafta eksportohet përmes Detit të Kuq, anijet mund të përballen me rrezikun e sulmeve nga rebelët Huthi në Jemen, duke zgjeruar konfliktin në një front të ri.
“Ose eksportojnë të gjithë, ose askush”
Sipas kompanisë greke të menaxhimit të rrezikut detar MARISKS, kërcënimi i Iranit ndaj infrastrukturës alternative të eksportit përbën zhvillimin më serioz të situatës.
Mesazhi që, sipas analizës, po dërgon Teherani është i qartë:
“Ose eksportojnë të gjithë prodhuesit rajonalë të energjisë, ose askush.”
Ekspertët vlerësojnë se një përshkallëzim i mëtejshëm do të rriste ndjeshëm çmimet e energjisë në tregjet ndërkombëtare, do të krijonte mungesa në furnizim dhe do të kishte pasoja të drejtpërdrejta për ekonominë globale. Burimi: DW.
