Partitë në skajet e spektrit politik po forcohen në disa pjesë të Gjermanisë, ndërsa rezultatet e zgjedhjeve në lande dhe sondazhet tregojnë shqetësim për polarizimin e shoqërisë.
Në zgjedhjet e 6 shtatorit në Saksoni-Anhalt, AfD mori 43,8 për qind të votave, ndërsa CDU ra nga 37,1 për qind në vitin 2021 në 17,2 për qind.
Dy javë më vonë, AfD doli sërish e para në Mecklenburg-Pomeraninë Perëndimore, ndërsa CDU, me 4,9 për qind, mbeti jashtë parlamentit të landit. Në Berlin, zgjedhjet i fitoi E Majta, ndërsa CDU u rendit e dyta dhe AfD e treta.
Sipas analizës së Deutsche Welle, këto zhvillime kanë shtuar shqetësimet për rritjen e polarizimit politik dhe shoqëror në Gjermani.
Gjermanët shqetësohen për rritjen e ekstremizmit
Gjermania ka përvojë historike me regjime dhe lëvizje politike të skajeve të spektrit, përfshirë regjimin nazist dhe Partinë e Bashkimit Socialist (SED), që sundoi Gjermaninë Lindore nga viti 1949 deri në vitin 1989.
Një sondazh i Ipsos, i zhvilluar në mars dhe prill 2026 me rreth 1,000 persona të moshës 16 deri në 74 vjeç, tregoi se 18 për qind e të anketuarve ishin të shqetësuar për rritjen e ekstremizmit në vend.
Në të njëjtin sondazh, 82 për qind thanë se e shihnin Gjermaninë duke shkuar në drejtimin e gabuar.
Si matet gjendja politike dhe shoqërore?
Sipas Kerstin Pahl, hulumtuese në Institutin Max Planck për Zhvillimin Human në Berlin, gjendja shoqërore mund të matet përmes sondazheve, intervistave cilësore, analizimit të diskursit online dhe përmbajtjeve që shpërndahen në rrjetet sociale.
Një tjetër tregues janë protestat dhe demonstratat publike.
Pahl thekson se çështjet politike mund të marrin edhe kuptime simbolike për qytetarët. Ajo sjell si shembull infrastrukturën e dobët, e cila mund të shihet jo vetëm si mungesë investimesh, por edhe si shenjë se një rajon është lënë pas dore nga udhëheqësit.
Polarizimi afektiv: Kundërshtarët politikë shihen si armiq
Një nga format e polarizimit është ai afektiv, i cili lidhet me rritjen e qëndrimeve negative ndaj kundërshtarëve politikë.
Eva Walther, drejtoreshë e departamentit të psikologjisë sociale në Universitetin e Trierit, i tha DW-së se polarizimi afektiv bëhet problem kur kundërshtarët politikë nuk trajtohen më me respekt.
Sipas saj, në një sistem demokratik politikanët e partive të ndryshme duhet të jenë në gjendje të bashkëpunojnë dhe të arrijnë kompromise, edhe kur nuk kanë të njëjtat bindje politike.
Polarizimi ideologjik: Çfarë konsiderohet problemi kryesor?
Një tjetër formë është polarizimi ideologjik, kur grupe të ndryshme të shoqërisë i japin përparësi problemeve të ndryshme.
Sipas analizës, një pjesë e elektoratit të qendrës së djathtë në Gjermani e konsideron migracionin si një nga problemet kryesore, ndërsa në të majtën e qendrës vëmendja mund të përqendrohet te kriza klimatike.
Kur disa kriza shfaqen njëkohësisht, studiuesit përdorin termin “polikrizë”. Sipas Walther, përplasja mes nevojës për energji të përballueshme dhe objektivave për luftimin e ndryshimeve klimatike është një shembull i një situate të tillë.
Besimi te politika dhe përgjigjet e thjeshta
Sipas Walther, besimi se politikanët janë në gjendje të përballen me problemet e qytetarëve ndikon në besimin e tyre ndaj demokracisë.
Polikrizat, sipas saj, e bëjnë më të vështirë veprimin politik, pasi çdo vendim mund të shkaktojë zhgënjim te një pjesë e shoqërisë.
Walther argumenton se partitë e ekstremit të djathtë mund të përfitojnë politikisht duke ofruar përgjigje të thjeshtuara për probleme komplekse.
Ajo e krahason këtë me marrëdhënien mjek-pacient: edhe kur një problem nuk mund të zgjidhet menjëherë, është e rëndësishme që pacienti të ndiejë se shqetësimi i tij është marrë seriozisht.
Sipas saj, e njëjta logjikë vlen edhe për politikën: qytetarët duan të ndihen të dëgjuar dhe të shohin se problemet e tyre merren në konsideratë nga përfaqësuesit politikë.
