Raundi i parë i negociatave për paqe mes United States dhe Iran ka prodhuar sinjale inkurajuese, por rruga drejt një marrëveshjeje të qëndrueshme mbetet e mbushur me tensione dhe pasiguri. Në resortin luksoz Bürgenstock në Switzerland, u bë e qartë se procesi diplomatik mund të lëkundet nga çdo deklaratë politike apo ushtarake.
Për disa orë, alarmi u rrit kur mediat iraniane raportuan se delegacioni i Teheranit po largohej nga salla e bisedimeve. Shkaku ishte vala e re e deklaratave kërcënuese nga Donald Trump, i cili paralajmëroi bombardime “edhe më të rënda” ndaj Iranit dhe deklaroi se, nëse mbyllet Ngushtica e Hormuzit, “Irani nuk do të ketë më vend”.
Megjithatë, pas disa orësh tensioni, një diplomat konfirmoi se delegacioni iranian mbetet i angazhuar në negociata dhe nuk do të largohet nga Zvicra. Kjo tregon qartë se 60 ditët e ardhshme do të jenë vendimtare për fatin e marrëveshjes.
Sipas analistëve, tre figura përbëjnë pengesat kryesore për arritjen e paqes: Donald Trump, Benjamin Netanyahu dhe Mojtaba Khamenei. Trump vazhdon të përdorë retorikë agresive dhe rrjetet sociale si instrument presioni, shpesh pa koordinim të plotë me ekipin e tij negociator.
Nga ana tjetër, Netanyahu nuk duket i gatshëm të ndalë operacionet ushtarake në Lebanon. Për kryeministrin izraelit, ndalimi i bombardimeve në jug të Libanit shihet si dobësi politike dhe strategjike. Pikërisht kjo çështje është bërë testi kryesor i besueshmërisë së marrëveshjes.
Ndërkohë, regjimi iranian duket më i ashpër dhe më i sigurt se më parë. Edhe pse lufta nuk i dha një fitore të qartë ushtarake, Teherani beson se ka dalë më i fortë politikisht. Kontrolli dhe ndikimi mbi Ngushticën e Hormuzit i jep Iranit një levë të fuqishme gjeopolitike, sidomos për tregjet globale të energjisë.
Eksperti për Iranin, Danny Citrinowicz, vlerëson se problemi real ndodhet në Uashington. Sipas tij, nëse administrata amerikane synon vërtet marrëveshje dhe jo rikthim në luftë, atëherë kërcënimet e vazhdueshme dhe kërkesat maksimale mund të minojnë vetë procesin diplomatik.
Ai thekson se diplomacia efektive duhet të fokusohet në objektiva realistë: vendosjen e kufijve të qartë për pasurimin e uraniumit, heqjen graduale të sanksioneve përmes verifikimeve konkrete dhe stabilizimin e frontit libanez përmes një kompromisi praktik.
Në fund, sfida nuk është vetëm politike apo ushtarake, por edhe psikologjike. Teherani nuk dëshiron të japë përshtypjen e dorëzimit, pasi kjo do të rrënonte narrativën e “rezistencës fitimtare” që po promovon brenda vendit.
Për të arritur marrëveshje, do të duhet të kapërcehen tri barriera të mëdha: retorika impulsive e Trump, vendosmëria e Netanyahu për të mos lëshuar terren në Liban dhe një Iran më i ngurtë, më militant dhe më pak i gatshëm për kompromis. Për momentin, paqja mbetet e mundur — por jashtëzakonisht e brishtë.
