Presidenti amerikan Donald Trump po përballet me një nga sfidat më të mëdha të mandatit të tij të dytë, ndërsa përplasja me Iranin po hyn në një fazë të ndërlikuar diplomatike dhe ushtarake.
Sipas një analize të publikuar nga POLITICO, administrata amerikane gjendet përballë një dileme: të vazhdojë presionin ushtarak ndaj Teheranit ose të kërkojë një marrëveshje që, sipas disa zyrtarëve amerikanë, mund t’i japë Iranit ndikim më të madh mbi Ngushticën e Hormuzit, një prej korridoreve më të rëndësishme për transportin global të naftës.
Irani kërkon kontroll më të madh mbi Ngushticën e Hormuzit
Sipas ish-zyrtarëve të administratës Trump të cituar nga media amerikane, Teherani e ka bërë të qartë se një nga kushtet kryesore për uljen e tensioneve është njohja e rolit të tij në kontrollin e kalimit përmes Ngushticës së Hormuzit.
Një kërkesë e tillë konsiderohet e papranueshme nga shumë zyrtarë në Uashington, pasi mund të krijojë një precedent që do të kufizonte aftësinë e SHBA-së dhe aleatëve të saj për të ushtruar presion ekonomik ndaj Iranit.
Shtëpia e Bardhë: Nuk mund të pranojmë këtë precedent
Brenda administratës amerikane, Sekretari i Shtetit Marco Rubio dhe zyrtarë të tjerë të lartë kanë kundërshtuar çdo marrëveshje që do t’i jepte Iranit kontroll efektiv mbi ngushticën.
Sipas tyre, një kompromis i tillë do të dobësonte regjimin ndërkombëtar të sanksioneve dhe do të rrezikonte parimin e lirisë së lundrimit në ujërat ndërkombëtare.
Ekspertët paralajmërojnë se një precedent i tillë mund të përdoret në të ardhmen edhe nga shtete të tjera, përfshirë Kinën në zonën përreth Tajvanit.
Trump pezullon sulmet dhe flet për negociata
Donald Trump deklaroi së fundmi se kishte pezulluar një operacion ushtarak kundër Iranit për t’i dhënë mundësi një marrëveshjeje diplomatike.
Në një postim në rrjetin social Truth Social, ai tha se Irani dhe disa vende të Lindjes së Mesme kanë kërkuar ndërprerjen e sulmeve, me synimin për të arritur një marrëveshje që do të garantonte hapjen e Ngushticës së Hormuzit dhe eliminimin e kërcënimit bërthamor iranian.
Megjithatë, deri tani Teherani nuk ka konfirmuar publikisht ekzistencën e një marrëveshjeje të tillë.
Analistët: Irani ndihet më i fortë
Sipas disa ish-zyrtarëve të Këshillit të Sigurisë Kombëtare të SHBA-së, Irani aktualisht beson se ka fituar një pozicion më të favorshëm në negociata.
Ata vlerësojnë se kjo bindje e ka bërë Teheranin më pak të gatshëm për të bërë lëshime, ndërsa komunikimi i fragmentuar mes institucioneve iraniane po e vështirëson edhe më shumë procesin diplomatik.
Tre skenarët për Trumpin
Ekspertët e politikës së jashtme vlerësojnë se presidenti amerikan përballet me tre alternativa kryesore:
- të pranojë një kompromis që do t’i jepte Iranit ndikim më të madh në Ngushticën e Hormuzit;
- të përshkallëzojë operacionet ushtarake për të detyruar Teheranin të negociojë;
- të vazhdojë strategjinë aktuale të presionit ekonomik dhe ushtarak të kufizuar, duke shmangur një konflikt të plotë.
Secila prej këtyre alternativave konsiderohet me kosto të lartë politike dhe strategjike.
Pasoja edhe për ekonominë globale
Ndërsa tensionet vazhdojnë, tregjet ndërkombëtare mbeten të shqetësuara për sigurinë e transportit të naftës përmes Ngushticës së Hormuzit, ku kalon një pjesë e konsiderueshme e eksporteve botërore të energjisë.
Analistët paralajmërojnë se çdo përshkallëzim i mëtejshëm mund të ndikojë drejtpërdrejt në rritjen e çmimeve të naftës dhe karburanteve, duke shtuar presionin ekonomik si mbi SHBA-në, ashtu edhe mbi ekonominë globale.
Pavarësisht retorikës së ashpër nga të dyja palët, sinjalet e fundit tregojnë se Uashingtoni dhe aleatët e tij vazhdojnë të kërkojnë një zgjidhje diplomatike, edhe pse rruga drejt një marrëveshjeje mbetet e mbushur me pengesa. Burimi:https://www.politico.com/news/2026/08/02/irans-demands-leave-trump-few-good-options-01020961
