Arrat janë prej kohësh pjesë e një diete të shëndetshme dhe njihen për përmbajtjen e pasur me acide yndyrore omega-3, antioksidantë, vitamina dhe minerale. Megjithatë, pretendimet se ato “shërojnë sëmundjet e mushkërive”, “pastrojnë gjakun”, “parandalojnë kancerin” apo “përmirësojnë shikimin” nuk mbështeten nga prova të forta shkencore.
Çfarë përmbajnë arrat?
Arrat (Juglans regia) janë të pasura me:
- Acide yndyrore omega-3 (ALA)
- Antioksidantë dhe polifenole
- Vitaminë E
- Vitamina të grupit B
- Magnez
- Fosfor
- Kalium
- Zink
- Mangan
- Bakër
Vetëm rreth 30 gramë arra në ditë (një grusht i vogël) ofrojnë një sasi të konsiderueshme të këtyre lëndëve ushqyese.
Përfitimet që mbështeten nga studimet
Ndihmojnë shëndetin e zemrës
Konsumi i rregullt i arrave lidhet me:
- uljen e kolesterolit LDL (“të keq”),
- përmirësimin e funksionit të enëve të gjakut,
- uljen e rrezikut për sëmundje kardiovaskulare.
Mbështesin funksionin e trurit
Acidet yndyrore omega-3 dhe antioksidantët mund të kontribuojnë në:
- ruajtjen e funksioneve njohëse,
- mbrojtjen nga stresi oksidativ.
Megjithatë, nuk ka prova se arrat “rrisin inteligjencën” apo kurojnë sëmundjet neurologjike.
Mund të ndihmojnë në kontrollin e diabetit
Studimet tregojnë se konsumimi i rregullt i arrave mund të përmirësojë ndjeshmërinë ndaj insulinës dhe të ulë rrezikun për diabetin e tipit 2 si pjesë e një diete të shëndetshme.
Burim i fuqishëm antioksidantësh
Arrat përmbajnë polifenole dhe vitaminë E, të cilat ndihmojnë në mbrojtjen e qelizave nga dëmtimi oksidativ.
Pretendimet që nuk janë vërtetuar
Nuk ka prova shkencore që arrat ose gjethet e tyre:
- shërojnë sëmundjet e mushkërive;
- kurojnë sëmundjet e lëkurës;
- “pastrojnë gjakun”;
- përmirësojnë shikimin;
- dezinfektojnë plagët;
- forcojnë rrënjët e flokëve kur përdoren si tinkturë;
- parandalojnë apo kurojnë kancerin;
- zgjasin jetën (“7 arra = 7 ditë më shumë jetë”).
Këto janë pretendime të mjekësisë popullore dhe nuk mbështeten nga studime klinike cilësore.
Po gjethet dhe arrat e njoma?
Në mjekësinë tradicionale janë përdorur:
- çaji nga gjethet e arrës;
- tinkturat;
- vajrat e përgatitura në shtëpi.
Megjithatë, efektiviteti i tyre nuk është provuar në studime të mëdha klinike. Për më tepër, gjethet dhe arrat e papjekura përmbajnë përbërës bioaktivë që mund të shkaktojnë irritim ose reaksione alergjike te disa persona.
Sa arra rekomandohen?
Shumica e ekspertëve rekomandojnë:
- 25–30 gramë në ditë, ose
- rreth 7–10 arra të plota.
Kjo sasi lidhet me përfitime për shëndetin e zemrës dhe metabolizmin, pa shtuar tepër kalori.
Përfundim
Arrat janë ndër ushqimet më të shëndetshme që mund të përfshihen në dietën e përditshme. Ato mbështesin shëndetin e zemrës, ofrojnë yndyrna të shëndetshme, antioksidantë dhe minerale të rëndësishme. Megjithatë, ato nuk janë ilaç dhe nuk duhet të konsiderohen si trajtim për sëmundje të tilla si kanceri, sëmundjet e mushkërive, problemet e lëkurës apo infeksionet. Për këto gjendje është gjithmonë i nevojshëm vlerësimi dhe trajtimi nga profesionistët e kujdesit shëndetësor.
