Rajonet belge të Wallonisë dhe Brukselit kanë prezantuar planet buxhetore për vitin 2027, të cilat parashikojnë ndryshime në punësim, mbështetjen për bizneset, taksat dhe transportin publik.
Masat e shpallura mund të ndikojnë te punëtorët, punëdhënësit dhe qytetarët që jetojnë ose punojnë në këto rajone. Megjithatë, për disa prej tyre ende priten sqarime zyrtare lidhur me kushtet, procedurat dhe zbatimin.
Wallonia: Bonus vjetor deri në 500 euro për punëtorët
Një nga masat kryesore të paralajmëruara nga qeveria e Wallonisë është Bonusi i Punës, i cili synon të mbështesë punëtorët me të ardhura më të ulëta.
Sipas planit të shpallur, përfitues mund të jenë punëtorët që banojnë në Wallonia dhe kanë të ardhura deri në 5.000 euro bruto në muaj.
Bonusi parashihet të paguhet çdo vit, me pagesat e para të planifikuara për vitin 2028. Shuma do të arrijë deri në 500 euro për punëtorët me të ardhura më të ulëta dhe do të ulet gradualisht, deri në 50 euro për ata që fitojnë 5.000 euro bruto në muaj.
Kushtet përfundimtare dhe mënyra e aplikimit ende duhet të sqarohen në dokumentet zyrtare.
Mbështetje për bizneset dhe investimet
Plani buxhetor i Wallonisë për periudhën 2027–2029 përfshin masa mbështetëse për bizneset, me synim nxitjen e investimeve dhe inovacionit.
Vëmendje e veçantë i kushtohet:
- kompensimit të kostove indirekte të lidhura me karbonin;
- investimeve në inteligjencën artificiale;
- inovacionit teknologjik;
- ekonomisë rrethore.
Megjithatë, ende nuk janë përcaktuar plotësisht kriteret e përfitimit, procedurat e aplikimit dhe afatet për kompanitë që dëshirojnë të shfrytëzojnë këto masa.
Taksa rrugore nga maji 2027
Wallonia planifikon të vendosë një etiketë të re për taksën rrugore nga 1 maji 2027, për veturat dhe furgonët me peshë deri në 3,5 tonë.
Në kuadër të planit po shqyrtohet edhe një ulje e taksës rrugore, ndërsa detajet përfundimtare të sistemit ende nuk janë bërë të ditura.
Qeveria planifikon gjithashtu investime shumëvjeçare në rrugë, ura, tunele, rrugë ujore dhe infrastrukturë të lëvizshmërisë.
Një tjetër ndryshim i paralajmëruar është heqja e zbritjes tatimore për kuponët e shërbimeve, por ende nuk janë sqaruar afatet dhe masat eventuale kalimtare.
Brukseli: Ndryshime në subvencionet e punësimit
Në Rajonin e Brukselit, një nga masat kryesore është heqja e ndihmës Activa, një subvencion që u ofrohej punëdhënësve për punësimin e personave të papunë për një periudhë të gjatë.
Ndërkohë, kompanitë që krijojnë vende të reja pune në lokacionet e përmendura në plan, përfshirë zonat e Audi-t, Solvay-t dhe Schaerbeek-ut, parashihen të mund të përfitojnë ulje të tatimit mbi pagat, sipas kushteve që do të përcaktohen.
Brukseli synon të kursejë 55 milionë euro nga politika e punësimit. Agjencia e punësimit Actiris pritet të përqendrohet më shumë në shërbimet kryesore, duke forcuar mbështetjen për punëkërkuesit dhe duke përshpejtuar ofrimin e shërbimeve.
Ngrirje e rekrutimeve në administratë
Të dy rajonet planifikojnë ndryshime në organizimin e administratës publike.
Në Bruksel, vendet e lira të punës nuk do të plotësohen më automatikisht. Punonjësit mund të ricaktohen në departamentet ku ka më shumë nevojë për personel, ndërsa do të vazhdojë bashkimi i disa administratave.
Sipas planit, shkallët e pagave në sektorin publik do të ruhen.
Edhe Wallonia synon të zvogëlojë numrin e zyrtarëve të zgjedhur në nivel lokal dhe të forcojë bashkëpunimin mes administratave komunale dhe Qendrave Publike të Mirëqenies Sociale (CPAS).
Në Bruksel, ndërkaq, parashihet të ruhet numri i punonjësve me kontrata të subvencionuara, të cilët punojnë në komuna dhe organizata jofitimprurëse. Këto vende pune mbështesin shërbime në sektorët socialë, arsimorë dhe kulturorë.
Transporti publik: Biletat do të shtrenjtohen
Ndryshime janë paralajmëruar edhe për transportin publik në Bruksel.
Biletat vjetore të subvencionuara të STIB-it për të rinjtë dhe të moshuarit do të vazhdojnë të kushtojnë 12 euro në vit.
Ndërkohë, çmimi i biletës së zakonshme pritet të rritet nga 2,40 euro në 2,50 euro, duke filluar nga shkurti 2027.
Edhe në Bruksel, etiketa e re e taksës rrugore parashihet të hyjë në fuqi më 1 maj 2027 për veturat dhe furgonët. Masa po koordinohet me rajonet e tjera të Belgjikës, ndërsa hollësitë e zbatimit ende janë duke u përgatitur.
Çfarë duhet të kenë parasysh punëtorët dhe bizneset?
Masat e paralajmëruara mund të ndikojnë në të ardhurat e punëtorëve, kostot e punëdhënësve dhe shpenzimet e transportit. Megjithatë, jo të gjitha ndryshimet kanë hyrë në fuqi dhe disa prej tyre varen nga vendimet përfundimtare dhe rregullat zbatuese.
Punëtorët dhe bizneset në Wallonia dhe Bruksel duhet të përcjellin njoftimet zyrtare për të kuptuar nëse plotësojnë kushtet për përfitime ose nëse do të preken nga ndryshimet e planifikuara.
Informacionet janë bazuar në planet buxhetore të rajoneve dhe raportimet e mediave belge, përfshirë RTBF, si dhe në materialin informues të Securex.
