Qeveria flamande ka paralajmëruar ndryshime në subvencione, trajnime dhe përfitime që mund të prekin mijëra punëtorë dhe biznese, përfshirë edhe komunitetin shqiptar në Belgjikë.
Në kuadër të Deklaratës së Shtatorit 2026, qeveria flamande ka prezantuar një paketë masash për kursimin e shpenzimeve dhe riorganizimin e disa skemave të mbështetjes.
Për shqiptarët që jetojnë dhe punojnë në Flandër, disa prej këtyre ndryshimeve janë veçanërisht të rëndësishme – sidomos për ata që kanë biznes, ndjekin trajnime profesionale ose punojnë në kompani që përfitojnë nga subvencionet flamande.
Megjithatë, një pjesë e masave ende nuk janë rregulla përfundimtare dhe duhet të konkretizohen përmes vendimeve dhe akteve zbatuese.
1. Mund të hiqet Portofoli i NVM-ve
Një nga ndryshimet më të rëndësishme për shqiptarët që kanë biznese në Flandër është paralajmërimi për heqjen e KMO-portefeuille, skemës përmes së cilës ndërmarrjet e vogla dhe të mesme mund të marrin mbështetje për trajnime dhe shërbime të caktuara.
Kjo mund të prekë drejtpërdrejt shumë biznese shqiptare, veçanërisht ato që përdorin subvencione për trajnime profesionale, zhvillim të stafit ose rritjen e biznesit.
Qeveria ka njoftuar se synon të heqë këtë mekanizëm, por në kohën e deklaratës ende nuk ishte publikuar një datë përfundimtare dhe as një rregullore e plotë kalimtare.
Pra, pronarët e bizneseve shqiptare duhet të presin rregullat përfundimtare para se të planifikojnë humbjen e këtij përfitimi.
2. Ndryshime në lejen e trajnimit
Edhe Vlaams Opleidingsverlof (VOV), ose Leja e Trajnimit Flamand, po reformohet.
Skema u mundëson punëtorëve të ndjekin trajnime të caktuara dhe, në kushte të përcaktuara, të mungojnë nga puna duke ruajtur pagën.
Qeveria flamande ka orientuar reformën drejt trajnimeve që lidhen më drejtpërdrejt me tregun e punës, veçanërisht me profesionet ku ka mungesë të punëtorëve.
Për shqiptarët që duan të ndryshojnë profesion, të marrin një kualifikim të ri ose të përmirësojnë gjuhën dhe aftësitë profesionale, këto ndryshime mund të jenë të rëndësishme.
3. Mund të hiqet një ulje prej 1,000 eurosh për punëdhënësit
Një tjetër masë prek punëdhënësit që marrin në punë persona me pak ose pa përvojë të fundit dhe të qëndrueshme profesionale.
Aktualisht ekziston një mekanizëm që mund t’u japë punëdhënësve një ulje të kontributeve sociale prej 1,000 eurosh për tremujor, për një periudhë të caktuar.
Qeveria flamande ka paralajmëruar heqjen e kësaj uljeje.
Kjo mund të ketë ndikim edhe te bizneset shqiptare që punësojnë punëtorë të rinj ose persona që hyjnë për herë të parë në tregun e punës.
Detajet për afatin dhe masat kalimtare ende duhet të përcaktohen.
4. Ndryshon bonusi për punëtorët në fund të karrierës
Qeveria flamande ka paralajmëruar gjithashtu ndryshime për bonusin nxitës për punën në fund të karrierës, veçanërisht në sektorin jofitimprurës.
Kjo është e rëndësishme për punëtorët shqiptarë që janë më afër pensionimit dhe që planifikojnë të ulin orarin e punës në vitet e fundit të karrierës.
5. Dy ditë pushimi për administratën flamande
Një ndryshim tjetër lidhet me punonjësit e administratës flamande.
Qeveria ka paralajmëruar ndryshime në ditët e pushimit për nëpunësit civilë. Kjo nuk duhet ngatërruar me 10 festat zyrtare kombëtare belge, të cilat vlejnë për punëtorët sipas rregullave federale.
Prandaj, shqiptarët që punojnë në sektorin privat nuk duhet të mendojnë se po hiqen dy nga 10 festat zyrtare belge.
A hyjnë menjëherë në fuqi këto ndryshime?
Jo.
Kjo është pika më e rëndësishme për punëtorët dhe bizneset shqiptare.
Deklarata e Shtatorit është një njoftim politik dhe buxhetor. Për të ndryshuar të drejtat dhe detyrimet konkrete, duhet të miratohen vendimet dhe rregullat përkatëse.
Kjo do të thotë se rregullat aktuale vazhdojnë të zbatohen derisa të hyjnë në fuqi ndryshimet e reja.
Çfarë duhet të bëjnë shqiptarët në Belgjikë?
Nëse jetoni ose punoni në Flandër:
- Nëse keni biznes, kontrolloni nëse përdorni aktualisht KMO-portefeuille ose ndonjë subvencion tjetër flamand.
- Nëse jeni punëtor, informohuni për ndryshimet në trajnime dhe lejen e trajnimit.
- Nëse jeni afër pensionimit, kontrolloni nëse ndryshimet në skemat e fund-karrierës mund t’ju prekin.
- Mos ndërprisni ndonjë përfitim aktual vetëm nga njoftimet e para, pasi shumë prej masave ende presin rregullat përfundimtare.
- Mbani kontakt me punëdhënësin, sindikatën, sekretariatin social ose këshilltarin financiar, sidomos nëse keni biznes.
Përfundimi: Për diasporën shqiptare në Flandër, ndryshimet më të rëndësishme priten të lidhen me bizneset, subvencionet për trajnime, lejet e trajnimit dhe disa lehtësime për punëdhënësit. Detajet përfundimtare do të bëhen të qarta vetëm pasi masat të miratohen dhe të hyjnë në fuqi.
