Rritja e çmimeve të naftës dhe kriza energjetike e lidhur me konfliktet globale po e shtyjnë Evropën drejt një transformimi të shpejtë në transport. Automjetet elektrike po fitojnë terren, dhe shtetet po hyjnë në garë për t’i bërë ato sa më të përballueshme për qytetarët.
Sipas të dhënave të fundit, shitjet e makinave elektrike në Bashkimin Evropian janë në rritje të vazhdueshme, duke arritur pothuajse 19% të tregut në fillim të vitit 2026. Ky trend pritet të vazhdojë, i nxitur nga kostot e larta të karburanteve dhe politikat për uljen e varësisë nga energjia fosile.
Qeveritë evropiane po përdorin një kombinim masash për ta bërë këtë tranzicion më të lehtë. Në disa vende, si Polonia, stimujt arrijnë deri në rreth 9,400 euro për blerjen e një makine elektrike, ndërsa përjashtimet nga taksat dhe akcizat po bëhen gjithnjë e më të zakonshme.
Ndërkohë, vende si Belgjika dhe Bullgaria fokusohen më shumë në lehtësime fiskale, duke ulur ose eliminuar taksat për automjetet me emetime zero. Spanja ofron përfitime të dyfishta – ulje të taksës mbi të ardhurat dhe taksës rrugore – si dhe mbështetje për instalimin e karikuesve në shtëpi.
Shtetet më ambicioze, si Franca, po rrisin ndjeshëm investimet, me plane për miliarda euro në mbështetje të elektrifikimit dhe objektiva të qarta që shumica e makinave të reja të jenë elektrike brenda dekadës.
Ekspertët theksojnë se çelësi i suksesit është përballueshmëria. Pa stimuj konkretë financiarë, kalimi masiv drejt makinave elektrike mbetet i vështirë. “Pa përballueshmëri, edhe infrastruktura më e mirë nuk mjafton”, theksojnë përfaqësuesit e industrisë.
Në thelb, Evropa po përpiqet të bëjë një gjë të thjeshtë, por vendimtare: ta kthejë makinën elektrike nga luks në standard. Dhe në këtë garë, kush ofron më shumë mbështetje, fiton më shumë drejtues.
