Forcimi i partneritetit mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Bashkimit Evropian, rritja e investimeve në mbrojtje dhe roli strategjik i NATO-s ishin në qendër të diskutimeve në Forumin Ndërkombëtar të Sigurisë, të mbajtur në Tiranë.
Forumi me temë “Partneriteti BE–SHBA dhe Roli i Pazëvendësueshëm i NATO-s” u organizua nga kryetari i Partia Republikane e Shqipërisë, Fatmir Mediu, me mbështetjen e kryetarit të Kuvendit të Shqipërisë, Niko Peleshi.
Në aktivitet morën pjesë përfaqësues të lartë të Kongresit amerikan, parlamentarë nga Britania e Madhe, Gjermania, Italia, Rumania, Bullgaria, përfaqësues të Parlamentit Evropian, vendeve të Ballkanit dhe të Institutit Republikan Amerikan. Forumi u përshëndet gjithashtu nga ish-Komandanti Suprem i NATO-s, Tod Wolters.
NATO mbetet shtylla e sigurisë perëndimore
Gjatë diskutimeve, pjesëmarrësit vlerësuan se marrëdhëniet transatlantike ndërmjet SHBA-së dhe BE-së mbeten thelbësore për ruajtjen e sigurisë dhe stabilitetit global, veçanërisht në një periudhë të karakterizuar nga lufta në Ukrainë, tensionet në Lindjen e Mesme, sulmet kibernetike, terrorizmi dhe rivaliteti i fuqive globale.
Sipas tyre, NATO vazhdon të jetë aleanca më e rëndësishme e sigurisë në botë dhe garancia kryesore për mbrojtjen kolektive të vendeve anëtare.
Kërkohet rritje e investimeve në mbrojtje
Një nga temat kryesore të forumit ishte nevoja për forcimin e NATO-s përmes ndarjes më të drejtë të përgjegjësive dhe rritjes së investimeve në sektorin e mbrojtjes.
Pjesëmarrësit mbështetën objektivin e ri për investime deri në 5 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto në mbrojtje dhe siguri, duke theksuar se këto investime janë të domosdoshme për:
- rritjen e gatishmërisë ushtarake;
- forcimin e mbrojtjes ajrore;
- sigurinë kibernetike;
- krijimin e rezervave strategjike;
- zhvillimin e industrisë së mbrojtjes.
Vëmendje e veçantë për Ballkanin
Në forum u diskutua edhe rëndësia e forcimit të pranisë dhe deterrencës së NATO-s në Ballkan, rajon që sipas pjesëmarrësve mbetet i ekspozuar ndaj ndikimeve destabilizuese dhe ndërhyrjeve të jashtme.
U theksua nevoja për bashkëpunim më të ngushtë mes vendeve anëtare të NATO-s në rajon, përfshirë prokurimet e përbashkëta ushtarake, prodhimin e përbashkët dhe rritjen e bashkëpunimit me industrinë amerikane dhe evropiane të mbrojtjes.
Sipas diskutimeve, këto mekanizma do të ndihmonin në rritjen e kapaciteteve mbrojtëse, ndërveprueshmërisë ushtarake dhe sigurisë rajonale.
Mbështetje për integrimin euro-atlantik të Kosovës
Një pjesë e rëndësishme e debatit iu kushtua perspektivës euro-atlantike të Ballkanit Perëndimor. Pjesëmarrësit riafirmuan mbështetjen për integrimin e plotë të rajonit në strukturat euro-atlantike, duke përfshirë edhe mbështetjen për Kosova në rrugën drejt anëtarësimit në NATO.
Sipas tyre, përfshirja e Kosovës në Aleancë do të kontribuonte në forcimin e paqes afatgjatë, stabilitetit rajonal dhe sigurisë së komunitetit euro-atlantik.
Mesazhi i forumit
Në përfundim të punimeve, pjesëmarrësit përcollën një mesazh të qartë për rëndësinë e bashkëpunimit transatlantik.
Sipas organizatorëve, siguria e Evropës mbetet e lidhur ngushtë me angazhimin amerikan, ndërsa SHBA-ja ka nevojë për aleatë të fortë dhe të përgatitur. Në këtë kuadër, NATO u cilësua si mekanizmi i pazëvendësueshëm që garanton lirinë, sigurinë dhe stabilitetin e hapësirës euro-atlantike.
