Oda Ekonomike Amerikane ne Kosove ka shprehur shqetësim për deklaratat e fundit të anëtarëve të kabinetit të Qeverisë në detyrë lidhur me orientimin e politikës energjetike të Kosovo, duke vlerësuar se qasja aktuale nuk adreson mjaftueshëm nevojën për rritjen e kapaciteteve vendore të prodhimit të energjisë elektrike.
Përmes një komunikate, Oda Amerikane ka theksuar se zhvillimi i kapaciteteve të reja prodhuese duhet të jetë prioritet kombëtar, pasi kjo do të reduktonte varësinë nga importi i energjisë dhe do të forconte sigurinë energjetike të vendit.
“Çështja thelbësore nuk është nëse Kosova mund të importojë energji elektrike nga vendet fqinje, por nëse duhet të vazhdojë të mbështetet në importin e energjisë si produkt i gatshëm apo të investojë në kapacitete të reja prodhuese brenda vendit”, thuhet në reagim.
Sipas Odës Amerikane, fokusimi vetëm në koston fillestare të investimit nuk pasqyron përfitimet afatgjata që sjell ndërtimi i kapaciteteve të reja energjetike. Çdo megavat i prodhuar brenda Kosovës, sipas tyre, rrit sigurinë e furnizimit, ul varësinë nga tregjet rajonale dhe krijon stabilitet më të madh ekonomik.
Oda rikujton gjithashtu se kriza energjetike evropiane pas agresionit rus në Ukraine tregoi qartë se shtetet me kapacitete të mjaftueshme prodhuese ishin dukshëm më të mbrojtura nga luhatjet e tregut.
Në këtë kontekst, Oda Amerikane e konsideron përfshirjen e Kosovës në infrastrukturën rajonale të LNG-së amerikane (gaz natyror i lëngshëm) si zgjidhjen më të shpejtë dhe ekonomikisht më të favorshme për ndërtimin e kapaciteteve të reja gjeneruese.
Sipas studimeve të mbështetura nga United States Army Corps of Engineers në kuadër të programit të Millennium Challenge Corporation, ndërtimi i interkoneksionit të gazit përmes North Macedonia është alternativa më e favorshme ekonomikisht për furnizimin e Kosovës me gaz natyror.
Po ashtu, Oda thekson se kapacitetet gjeneruese me bazë LNG mund të ndërtohen brenda dy deri në tre vjet, dhe kanë më shumë gjasa të sigurojnë financim nga institucionet financiare ndërkombëtare sesa projektet e reja me bazë qymyri.
Sipas reagimit, LNG-ja nuk duhet parë si alternativë ndaj energjisë së ripërtëritshme, por si teknologji që ndihmon integrimin e energjisë nga era dhe dielli, duke ofruar fleksibilitet për funksionimin stabil të sistemit elektroenergjetik.
Në fund, American Chamber of Commerce in Kosovo propozon një qasje të dyfishtë: zhvillimin sa më të shpejtë të kapaciteteve me bazë LNG për nevojat afatshkurtra dhe afatmesme, ndërsa paralelisht të vazhdojë vlerësimi i opsioneve afatgjata për shfrytëzimin e burimeve vendore.
Sipas saj, politikat energjetike duhet të maten jo vetëm me koston fillestare, por me aftësinë për të garantuar furnizim të sigurt, çmime stabile dhe prodhim vendor të energjisë elektrike.
