Situata në Ngushticën e Hormuzit është përshkallëzuar sërish, pasi Irani ka vendosur ta mbyllë këtë rrugë strategjike vetëm pak ditë pasi e kishte rihapur përkohësisht.
Vendimi vjen në sfondin e tensioneve me Shtetet e Bashkuara, ku Teherani akuzon për vazhdimin e bllokadës detare ndaj porteve të tij, duke e konsideruar këtë si shkelje të marrëveshjes së armëpushimit.
Ngushtica e Hormuzit është një nga pikat më kritike në botë, pasi përmes saj kalon rreth 20% e naftës globale. Çdo ndërprerje aty trondit menjëherë tregjet dhe rrit çmimet e energjisë.
Të shtëna ndaj anijeve, trafik i paralizuar
Tensionet nuk mbetën vetëm në deklarata. Sipas raportimeve, disa anije që tentuan të kalojnë janë përballur me paralajmërime nga marina iraniane, ndërsa dy anije raportuan se janë qëlluar me armë zjarri. Në një incident tjetër, një cisternë u qëllua pranë brigjeve të Omanit, ku dyshohet se janë përfshirë anije të lidhura me Gardën Revolucionare të Iranit. India reagoi menjëherë, duke thirrur ambasadorin iranian, pasi dy anije me flamur indian u përfshinë në incident.
Irani: Mund të vendosim kontroll dhe tarifa
Autoritetet iraniane kanë sinjalizuar se mund të vendosin kontroll të plotë mbi ngushticën, madje edhe tarifa për sigurinë dhe kalimin e anijeve. Ky është një sinjal i qartë: Hormuzi po përdoret si levë presioni global.
Reagimi i SHBA-së
Presidenti Donald Trump paralajmëroi Iranin që të mos përdorë ngushticën si “shantazh”, duke theksuar se SHBA nuk do ta tolerojë një veprim të tillë.
Ai la të kuptohet se negociatat janë në zhvillim, por paralajmëroi edhe për mundësinë e rifillimit të konfliktit nëse nuk arrihet një marrëveshje.
Pse është kaq e rrezikshme kjo situatë?
Sepse Hormuzi nuk është thjesht një rrugë detare — është arteria kryesore e naftës globale.
Nëse mbyllet:
- çmimet e naftës shpërthejnë
- ekonomitë goditen
- tensionet ushtarake rriten në gjithë rajonin
Dhe kjo krizë nuk është e izoluar. Ajo lidhet me konfliktin më të gjerë SHBA–Izrael–Iran, që ka përfshirë edhe Libanin dhe rajonin përreth.
