Komandanti i Komandës së Forcave të Përbashkëta të NATO-s në Napoli, admirali amerikan George Wikoff, ka deklaruar se KFOR-i nuk ka mandat për të vendosur nëse ura kryesore mbi lumin Ibër në Mitrovicë duhet të hapet plotësisht për qarkullim.
Ura lidh Mitrovicën e Jugut me shumicë shqiptare me Mitrovicën e Veriut me shumicë serbe dhe prej përfundimit të luftës në Kosovë ka qenë një prej pikave më të ndjeshme në raportet ndëretnike.
Wikoff tha se vendimi për hapjen e plotë të urës duhet të merret nga institucionet e Kosovës dhe Bashkimi Evropian, pasi KFOR-i të përfundojë procesin e tërheqjes së pranisë së tij të përhershme nga ura.
“Vendimet lidhur me praninë e KFOR-it në urën e Mitrovicës bazohen në vlerësimin që ne ia bëjmë gjendjes së sigurisë”, tha Wikoff, sipas një komunikate të KFOR-it.
KFOR-i po zvogëlon praninë në urë
KFOR-i ka përsëritur se është duke zhvilluar një proces për kufizimin gradual të pranisë së trupave në urë.
Ura kryesore aktualisht është e hapur për këmbësorë, por jo për qarkullimin e automjeteve.
Sipas NATO-s, reduktimi i pranisë ushtarake në urë është pjesë e procesit të optimizimit të dislokimit të KFOR-it, i cili vjen pas përmirësimit të situatës së sigurisë në Kosovë.
Megjithatë, KFOR-i ka bërë të qartë se do të vazhdojë ta monitorojë situatën dhe të mbajë pozicionim ushtarak në zonat përreth urës, në mënyrë që të kontribuojë në sigurinë e qëndrueshme për të gjitha komunitetet.
Kosova kërkon hapjen e plotë
Institucionet e Kosovës kanë kërkuar vazhdimisht që ura të hapet edhe për automjete.
Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ditë më parë e kishte cilësuar si “absurde” faktin që ura kryesore mbi Ibër vazhdon të jetë e mbyllur për qarkullimin e automjeteve.
Ndërkohë, një zëdhënëse e Komisionit Evropian ka kërkuar “koordinim efektiv dhe konsultime kuptimplota” ndërmjet komunave të prekura dhe institucioneve qendrore të Kosovës.
BE-ja ka theksuar gjithashtu se Policia e Kosovës duhet të garantojë sigurinë e të gjitha komuniteteve, në përputhje me parimet demokratike, të drejtat e njeriut dhe sundimin e ligjit.
Serbia kundërshton tërheqjen e KFOR-it
Procesi i reduktimit të pranisë së KFOR-it në urë është kundërshtuar nga Serbia.
Presidenti serb, Aleksandar Vuçiq, i është drejtuar me letër sekretarit të përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, duke kërkuar ndalimin e këtij procesi.
Vuçiq ka pretenduar se tërheqja e KFOR-it nga ura në këtë moment mund të krijojë kushte për një përballje me popullatën serbe në veri të Kosovës.
Në anën tjetër, ministri në detyrë i Mbrojtjes i Kosovës, Ejup Maqedonci, ka deklaruar se përpjekjet e Serbisë për ta paraqitur reduktimin e pranisë së KFOR-it si kërcënim për komunitetin serb nuk përputhen me realitetin në terren.
Takimi Kurti–KFOR dështoi
Deklarata e Wikoffit vjen pak ditë pas dështimit të një takimi të planifikuar ndërmjet kryeministrit në detyrë Albin Kurti dhe komandantit të KFOR-it, Ozkan Ulutash.
Takimi ishte paralajmëruar për të shtunën, por KFOR-i njoftoi më vonë se, për shkak të “rrethanave të paparashikuara”, ai nuk u zhvillua.
Çështja e urës mbi Ibër mbetet kështu në një pikë delikate: KFOR-i po redukton praninë e tij për arsye të vlerësimit të sigurisë, ndërsa vendimi politik për hapjen e urës po i lihet Kosovës dhe BE-së.
Në praktikë, kjo do të thotë se hapja e urës nuk po paraqitet më si një vendim që duhet ta marrë KFOR-i, por si një çështje që kërkon koordinim politik, institucional dhe të sigurisë ndërmjet Kosovës dhe partnerëve ndërkombëtarë.
