Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara ka miratuar një rezolutë që synon përdorimin e një paraqitjeje më të saktë të madhësisë relative të kontinenteve dhe vendeve në hartat e botës. Ndryshimi do të favorizonte projeksionin Equal Earth, i cili shmang shtrembërimet e njohura të projeksionit të Mercator-it.
Rezoluta “Korrigjoni Hartën”, e propozuar nga shtetet anëtare të Bashkimit Afrikan, së bashku me Bahamasi, u miratua me 164 vota pro, ndërsa gjashtë vende abstenuan dhe Shtetet e Bashkuara votuan kundër.
Nisma synon veçanërisht të korrigjojë mënyrën se si paraqitet Afrika në hartat tradicionale të botës, duke argumentuar se shtrembërimet historike kanë ndikuar në perceptimin kolektiv për madhësinë e kontinenteve.
Pse Mercator-i e shtrembëron madhësinë e vendeve?
Shumë harta të botës përdorin ende projeksionin e Mercator-it, të krijuar nga hartografi evropian Gerardus Mercator në vitin 1569.
Ky projeksion është veçanërisht i dobishëm për navigim, pasi ruan drejtimet dhe paraqet vijat e gjerësisë dhe gjatësisë në mënyrë të përshtatshme për përdorime të caktuara.
Megjithatë, një nga problemet kryesore është se sipërfaqet shtrembërohen ndjeshëm sa më larg të jenë nga Ekuatori.
Për shembull, në hartën e Mercator-it, Groenlanda duket shumë më e madhe sesa është në realitet dhe mund të duket në përmasa të krahasueshme me Afrikën.
Në realitet, Groenlanda ka përafërsisht sipërfaqen e Republikës Demokratike të Kongos, ndërsa Afrika është rreth 14 herë më e madhe se Groenlanda.
Equal Earth, një paraqitje më e saktë e sipërfaqeve
Për të shmangur këto shtrembërime, rezoluta propozon përdorimin e projeksionit Equal Earth, i cili është krijuar për të paraqitur më saktë sipërfaqet relative të rajoneve të botës.
Projeksioni Equal Earth u prezantua në vitin 2018 në një konferencë të Shoqatës së Informacionit Hartografik të Amerikës së Veriut.
Në këtë hartë, ndryshimet janë të dukshme:
- Afrika paraqitet dukshëm më e madhe në raport me rajonet e tjera;
- Evropa duket më e vogël;
- Groenlanda zvogëlohet ndjeshëm;
- Brazili dhe pjesë të Amerikës së Jugut paraqiten më afër përmasave të tyre reale.
Kjo mënyrë e paraqitjes synon të krijojë një perceptim më të drejtë të madhësisë së kontinenteve dhe vendeve.
Edhe Zelanda e Re ka kritikuar hartat tradicionale
Problemi i projeksionit të Mercator-it nuk lidhet vetëm me Afrikën.
Zelanda e Re ka ironizuar prej vitesh mënyrën se si paraqitet në hartat e botës, për shkak të pozicionit të saj në cepin e poshtëm të hartës.
Në një reklamë turistike të vitit 2018, ku shfaqej kryeministrja e atëhershme Jacinda Ardern, bëhej shaka me faktin se “Zelanda e Re po zhduket nga hartat e botës”.
Projeksioni Equal Earth ofron edhe variante të ndryshme të hartës, përfshirë versione ku Oqeania vendoset në qendër, në vend të meridianit të Greenwich-it.
A do të ndryshojnë Google Maps dhe platformat e tjera?
Rezoluta e OKB-së nuk nënkupton automatikisht se të gjitha hartat dixhitale do të ndryshojnë menjëherë.
Platforma të njohura si Google Maps përdorin aktualisht variante të projeksionit të Mercator-it, veçanërisht për hartat në internet.
Projekt-rezoluta u bën thirrje platformave teknologjike që të bashkëpunojnë me shtetet anëtare të OKB-së dhe organizatat rajonale për të shqyrtuar përdorimin e projeksioneve që paraqesin më saktë sipërfaqet relative.
Në këtë mënyrë, nisma synon jo vetëm një ndryshim teknik në hartografi, por edhe një ndryshim në mënyrën se si bota percepton madhësinë dhe rëndësinë gjeografike të rajoneve të ndryshme.
