Hetimi për negociatat e vaksinave kundër COVID-19 mes presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe kompanisë Pfizer vazhdon, ndërsa sipas një burimi të përfshirë në këtë proces, ajo ende nuk ka dhënë deklaratë personale para Zyrës së Prokurorit Publik Evropian (EPPO).
Hetimi, i njohur si “Pfizergate”, lidhet me dyshimet për parregullsi gjatë negociatave për blerjen e vaksinave kundër koronavirusit, në të cilat ishte i përfshirë edhe drejtori ekzekutiv i Pfizer-it, Albert Bourla.
Sipas një raportimi të POLITICO, EPPO mori përsipër në vitin 2024 hetimin e nisur nga autoritetet belge për dyshime për vepra të mundshme penale që lidhen me këtë proces. Dokumentet ligjore të shqyrtuara nga mediumi përmendin dyshime për ndërhyrje në ushtrimin e funksioneve publike, fshirje të mesazheve SMS, korrupsion dhe konflikt interesi.
Deri më tani, këto mbeten çështje nën hetim dhe nuk përbëjnë konstatim të fajësisë së von der Leyen.
Komisioni Evropian: Kemi bashkëpunuar me prokurorët
Duke iu përgjigjur pretendimit se von der Leyen nuk ka dhënë deklaratë personale për çështjen, zëdhënësi i Komisionit Evropian, Thomas Regnier, tha se institucioni ka bashkëpunuar gjerësisht me EPPO-në për të sqaruar faktet dhe për të vlerësuar ngjarjet.
Sipas tij, ky bashkëpunim është zhvilluar me mbështetjen e plotë të presidentes së Komisionit, e cila, siç tha ai, ka qenë dhe vazhdon të jetë e gatshme t’u përgjigjet pyetjeve të hapura, brenda kufijve të detyrave dhe disponueshmërisë së saj zyrtare.
Megjithatë, sipas burimit të cituar nga POLITICO, von der Leyen ende nuk ka dhënë një deklaratë personale para prokurorëve evropianë.
Kövesi: Askush nuk është mbi ligjin
Kryeprokurorja e EPPO-së, Laura Codruța Kövesi, e cila përfundon mandatin e saj shtatëvjeçar të premten, ka kritikuar zyrtarët që nuk u përgjigjen thirrjeve të prokurorëve.
“Disa politikanë mendojnë se janë mbi ligjin”, deklaroi Kövesi në një intervistë për POLITICO, duke theksuar se personat e thirrur për të dhënë deklaratë duhet të paraqiten.
Ajo shtoi se institucioni përballet me vështirësi të veçanta kur në hetime përfshihen politikanë të profilit të lartë ose persona të pasur me lidhje politike.
E pyetur drejtpërdrejt nëse von der Leyen ishte njëra prej zyrtareve për të cilat po fliste, Kövesi refuzoi të komentonte mbi hetime konkrete.
Paralajmërimi për të ardhmen e EPPO-së
Gjatë intervistës, Kövesi paralajmëroi se puna e Zyrës së Prokurorit Publik Evropian po pengohet nga mungesa e vazhdueshme e fondeve, vonesat në rishikimin e kuadrit ligjor dhe kompleksiteti burokratik i institucionit.
Ajo shprehu shqetësimin se EPPO mund të dobësohet gradualisht pikërisht për shkak se po heton çështje të ndjeshme.
Sipas saj, sfida kryesore për pasardhësin e saj, prokurorin gjerman Andrés Ritter, do të jetë ruajtja e pavarësisë dhe besueshmërisë së institucionit.
EPPO është krijuar për të hetuar dhe ndjekur penalisht veprat që dëmtojnë interesat financiare të Bashkimit Evropian, përfshirë mashtrimin me fondet e BE-së dhe korrupsionin që lidhet me to.
Përplasjet me qeverinë greke
Kövesi e cilësoi si një nga rastet më flagrante të presionit ndaj prokurorëve të EPPO-së situatën në Greqi, ku hetimet për një skandal të financimit bujqësor kanë përfshirë edhe zyrtarë politikë.
Ajo tha se institucioni kishte paraqitur ankesë zyrtare në Komisionin Evropian lidhur me veprimet e qeverisë greke që, sipas EPPO-së, pengonin hetimin e ligjvënësve. Shqetësime u ngritën gjithashtu për mosrinovimin e mandateve të disa prokurorëve të deleguar evropianë.
Kryeministri grek Kyriakos Mitsotakis ka ngritur akuza për rrjedhje selektive të informacionit dhe ka lënë të kuptohet se EPPO mund të ketë motive politike.
Kövesi i hodhi poshtë këto pretendime, duke argumentuar se kritikat ndaj prokurorëve shpesh intensifikohen kur hetimet afrohen te persona me ndikim politik.
Hetime të tjera në Bashkimin Evropian
EPPO po heton gjithashtu dyshimet për keqpërdorimin e më shumë se katër milionë eurove nga grupi politik “Identitet dhe Demokraci”, tashmë i shpërbërë, ndërsa çështja mund të ketë pasoja financiare edhe për grupimin “Patriotët për Evropën”.
Kövesi theksoi se prokurorët nuk mund të ndalojnë punën e tyre për shkak të zgjedhjeve apo interesave politike.
“Ne nuk do të punojmë fare nëse na kërkohet të përmbahemi nga hetimet sa herë që ka zgjedhje në Evropë”, ishte mesazhi i saj.
Çështja Pfizergate mbetet një nga rastet më të ndjeshme që prek udhëheqjen e institucioneve të BE-së, ndërsa zhvillimet e mëtejshme do të varen nga rezultatet e hetimit dhe nga hapat që do të ndërmarrin prokurorët evropianë.
