Që nga 15 gushti 2026, në Belgjikë kanë hyrë në fuqi rregulla të reja për punëtorët ndërkufitarë. Kuadri i ri sjell procedura më të thjeshta për qytetarët e Bashkimit Evropian, ndërsa shtetasit e vendeve të treta duhet të pajisen me dokumente specifike për të ushtruar aktivitet profesional në Belgjikë pa pasur vendbanim në këtë shtet.
Rregullat e reja përcaktojnë procedura të ndryshme në varësi të shtetësisë së punëtorit dhe vendit ku ai ka vendbanimin kryesor.
Kush konsiderohet punëtor ndërkufitar?
Punëtor ndërkufitar konsiderohet personi që punon në Belgjikë, por nuk banon atje. Ai udhëton për të punuar në Belgjikë, ndërsa vendbanimin kryesor e mban në një shtet fqinj.
Kjo mund të përfshijë persona që punojnë në Belgjikë:
- si të punësuar;
- si të vetëpunësuar;
- në kuadër të një dërgimi për punë në Belgjikë.
Rregullat e reja zbatohen për punëtorët që banojnë në Francë, Holandë, Luksemburg, Gjermani ose Mbretërinë e Bashkuar, e cila për qëllimet e këtyre rregullave trajtohet si shtet fqinj.
Qytetarët e BE-së kanë procedurë më të thjeshtë
Qytetarët e BE-së, si dhe shtetasit e Zvicrës, Lihtenshtajnit, Norvegjisë dhe Islandës, mund të hyjnë dhe të dalin nga Belgjika gjatë kohës së punësimit, duke paraqitur dokumentet e kërkuara, përfshirë një kartë identiteti ose pasaportë të vlefshme.
Ata nuk kanë nevojë të kryejnë një procedurë shtesë administrative vetëm për shkak të statusit të tyre si punëtorë ndërkufitarë.
Megjithatë, duhet të plotësojnë çdo kusht tjetër që lidhet me të drejtën për të punuar në Belgjikë dhe të mbajnë dokumentet e identifikimit të vlefshme.
Shtetasit e vendeve të treta duhet të pajisen me dokument specifik
Situata është ndryshe për shtetasit e vendeve të treta që banojnë në një shtet fqinj të Belgjikës.
Një shtetas i një vendi të tretë që jeton në Francë, Holandë, Luksemburg ose Gjermani dhe punon në Belgjikë për më shumë se 90 ditë duhet të aplikojë për Shtojcën 64, dokumentin e posaçëm për punëtorët ndërkufitarë.
Kërkesa duhet të dorëzohet në komunën ku personi zakonisht punon, brenda tetë ditëve pune nga hyrja e parë në Belgjikë.
Në përgjithësi, kërkohen:
- dokumenti i udhëtimit;
- leja e vlefshme e qëndrimit në shtetin fqinj;
- dëshmia e autorizimit për të punuar në Belgjikë;
- adresa e vendbanimit në shtetin fqinj;
- dokumente shtesë në rast të një dërgimi për punë.
Shtojca 64 është e vlefshme për kohëzgjatjen e autorizimit të punës, por maksimumi deri në një vit.
Rinovimi duhet të kërkohet 60 deri në 30 ditë para skadimit.
Shembull
Një shtetas maroken që banon ligjërisht në Holandë dhe udhëton çdo ditë për të punuar në Belgjikë mund të pajiset me Shtojcën 64.
Dokumenti i mundëson atij të hyjë në Belgjikë për qëllime pune, por nuk i jep të drejtë të banojë në Belgjikë.
Rregulla të veçanta për shtetasit e vendeve të treta që jetojnë në Britani
Për shtetasit e vendeve të treta, vendbanimi kryesor i të cilëve është në Mbretërinë e Bashkuar, zbatohet një procedurë tjetër.
Kërkesa duhet të dorëzohet në postin diplomatik ose konsullor kompetent belg.
Në këtë rast lëshohet një vizë afatgjatë pa leje qëndrimi, e cila autorizon hyrjen dhe daljen nga Belgjika për qëllime pune, por nuk krijon të drejtë qëndrimi në Belgjikë.
Ndër dokumentet e kërkuara është edhe një ekstrakt i regjistrit penal ose dokument ekuivalent, i lëshuar brenda gjashtë muajve të fundit.
Vlefshmëria e dokumentit lidhet me kohëzgjatjen e punësimit dhe kufizohet në një vit, me mundësi rinovimi.
Çfarë duhet të kontrollojë punëdhënësi?
Punëdhënësit këshillohen të verifikojnë dokumentacionin e punëtorëve ndërkufitarë, veçanërisht:
- vendin e vendbanimit kryesor të punëtorit;
- shtetësinë;
- për shtetasit e vendeve të treta, vlefshmërinë e lejes së qëndrimit në shtetin fqinj;
- të drejtën për të punuar në Belgjikë dhe kohëzgjatjen e autorizimit;
- ekzistencën dhe vlefshmërinë e Shtojcës 64 ose vizës, kur kërkohet;
- faktin që punëtori vazhdon të ketë vendbanimin kryesor në shtetin fqinj;
- respektimin e kërkesës për kthim të rregullt në vendin e banimit.
Rregullat e reja lidhen kryesisht me hyrjen në territor dhe daljen nga Belgjika. Në varësi të situatës, mund të zbatohen edhe detyrime të tjera për lejet e punës, sigurimet shoqërore, sistemin Limosa, të drejtën e punës dhe tatimet.
Po ata që kanë tashmë Shtojcën 15?
Për punëtorët ndërkufitarë që tashmë posedojnë Shtojcën 15, është parashikuar një periudhë kalimtare.
Shtojca 15, e lëshuar nga komuna, u ka mundësuar këtyre punëtorëve të dëshmojnë statusin e tyre si punëtorë ndërkufitarë dhe të drejtën për të hyrë në Belgjikë për të punuar pa banuar atje.
Ata nuk duhet të kalojnë menjëherë në sistemin e ri. Kanë një periudhë prej 12 muajsh nga hyrja në fuqi e rregullave të reja për të rregulluar statusin e tyre.
Në praktikë, dokumenti i ri duhet të sigurohet deri më 15 gusht 2027.
Çfarë ndodh nëse kushtet nuk plotësohen më?
E drejta për të hyrë dhe për të dalë nga Belgjika mund të refuzohet, pezullohet ose të tërhiqet nëse personi nuk i plotëson më kushtet për të qenë punëtor ndërkufitar, e përdor dokumentin për qëllime të tjera ose synon të vendosë banimin në Belgjikë.
E drejta mund të përfundojë automatikisht edhe nëse:
- skadon ose tërhiqet leja/autorizimi i punës;
- personi nuk mund të punojë më në Belgjikë;
- skadon ose tërhiqet leja e qëndrimit në shtetin fqinj;
- përdoren dokumente të falsifikuara ose jepen deklarata të rreme;
- konstatohet mashtrim.
Autoritetet mund të refuzojnë ose të tërheqin të drejtën e hyrjes dhe daljes edhe për arsye që lidhen me rendin publik ose sigurinë kombëtare.
Për këtë arsye, çdo ndryshim në kontratën e punës, autorizimin e punës, dërgimin ose lejen e qëndrimit duhet të komunikohet dhe të verifikohet menjëherë.
A ndryshojnë edhe rregullat tatimore?
Rregullat e reja nuk ndryshojnë drejtpërdrejt regjimin tatimor për punëtorët ndërkufitarë francezë.
Megjithatë, ato e bëjnë edhe më të rëndësishme dëshmimin se punëtori e ka vendbanimin kryesor jashtë Belgjikës dhe nuk ka krijuar vendbanim të përhershëm në Belgjikë.
Për punëdhënësit e punëtorëve ndërkufitarë francezë, kjo nënkupton rëndësi më të madhe të dokumentacionit që dëshmon vendbanimin real të punëtorit në zonën kufitare.
Dekreti Mbretëror nuk ndryshon formalitetet tatimore dhe as zbatimin e formularit 276.
Kur kanë hyrë në fuqi rregullat e reja?
Rregullat e reja janë përcaktuar me Dekretin Mbretëror të 19 korrikut 2026, i cili u publikua në Gazetën Zyrtare Belge më 14 gusht 2026 dhe hyri në fuqi më 15 gusht 2026.
Ndryshimet lidhen me Dekretin Mbretëror të 8 tetorit 1981 për aksesin në territor, qëndrimin, vendosjen dhe largimin e të huajve, në pjesën që lidhet me punëtorët ndërkufitarë.
