Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka shfaqur një qasje dukshëm më të ashpër ndaj Iranit krahasuar me presidentin Donald Trump dhe zëvendëspresidentin JD Vance, lidhur me memorandumin e ri të mirëkuptimit mes SHBA-së dhe Iranit.
Gjatë vizitave në vendet aleate të Lindjes së Mesme, Rubio shmangu mbështetjen e fortë për marrëveshjen, duke sinjalizuar rezerva për disa nga pikat kyçe të saj dhe procesin e paqes në rajon.
Rubio i përshkroi udhëheqësit iranianë si “klerikë radikalë” dhe “fanatikë fetarë”, duke theksuar se sistemi politik i Iranit mbetet i pandryshuar.
“Sistemi iranian udhëhiqet nga klerikë radikalë. Kështu ka qenë gjithmonë dhe kështu vazhdon të jetë”, deklaroi Rubio gjatë vizitës në Bahrein.
Këto deklarata bien në kontrast me qëndrimin më pajtues të Trump, i cili së fundmi u shpreh optimist për negociatat me Teheranin.
“Po negociojmë me njerëz racionalë, të zgjuar dhe të fortë. Ata duan të ndihmojnë vendin e tyre”, deklaroi Trump gjatë samitit të G7.
Edhe JD Vance la të kuptohet se brenda Iranit po rritet bindja se politika 47-vjeçare antiamerikane ka qenë një gabim dhe se mund të hapet një kapitull i ri në marrëdhëniet mes dy vendeve.
Një nga pikat më të debatueshme të memorandumit mbetet programi raketor iranian, i cili nuk është përfshirë qartë në marrëveshje. Trump minimizoi shqetësimet duke deklaruar se raketat “nuk janë problemi kryesor”.
Megjithatë, Rubio mbajti një linjë më të fortë, duke garantuar aleatët amerikanë në rajon se SHBA nuk do të lejojë që Irani të kërcënojë sigurinë e tyre.
Rubio gjithashtu insistoi se pa ndërprerjen e mbështetjes iraniane për grupet si Hezbollah dhe Hamas, paqja në Lindjen e Mesme do të mbetet e brishtë.
Sipas tij, sulmet me raketa dhe dronë nga grupet aleate të Teheranit vazhdojnë të destabilizojnë rajonin dhe përbëjnë pengesë serioze për çdo marrëveshje afatgjatë.
Një tjetër pikë e ndjeshme është situata në Lebanon. Rubio theksoi se çështja e Libanit duhet trajtuar veçmas nga marrëveshja SHBA–Iran, duke negociuar drejtpërdrejt me qeverinë libaneze.
Ky pozicion ndryshon pjesërisht nga interpretimi i Vance, sipas të cilit marrëveshja duhet të ndikojë edhe në konfliktin mes Israel dhe Hezbollahut.
Dallimet mes Rubio-s, Trump dhe Vance po ngrenë pikëpyetje mbi drejtimin përfundimtar të politikës së jashtme amerikane ndaj Iranit dhe stabilitetit në Lindjen e Mesme.
