Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka firmosur ligjin e ri që parashikon zgjerimin e sanksioneve ndaj Rusisë, përfshirë tarifa deri në 100% ndaj vendeve që vazhdojnë të blejnë në sasi të mëdha naftë dhe gaz nga Moska.
Ligji i jep presidentit amerikan kompetenca të gjera për të vendosur tarifa deri në 100% ndaj vendeve që importojnë energji ruse, me fokus të veçantë te Kina dhe India, dy prej blerësve më të mëdhenj të naftës ruse.
Projektligji ishte miratuar më herët gjatë kësaj jave nga Dhoma e Përfaqësuesve.
Në mënyrë specifike, presidenti amerikan mund të vendosë tarifa deri në 100% ndaj pesë blerësve më të mëdhenj të energjisë ruse. Kuadri i ri ligjor përfshin gjithashtu masa ndaj sektorëve energjetikë dhe të armatimeve të Iranit.
Ligji mban emrin e Lindsey Graham
Ligji mban emrin e senatorit të ndjerë republikan Lindsey Graham, i cili para vdekjes së tij më 11 korrik ishte një prej mbështetësve më të zëshëm të Ukrainës në Kongresin amerikan.
Emri i plotë i ligjit është “Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026”, ndërsa dokumenti përbëhet nga 48 faqe.
Paketa e re parashikon masa ndaj presidentit rus Vladimir Putin, zyrtarëve të lartë të qeverisë ruse, bankave dhe institucioneve të tjera financiare.
Sanksione parashikohen edhe ndaj të ashtuquajturës “flotë hije” të Rusisë, e përbërë nga cisterna që përdoren për të anashkaluar kufizimet ekzistuese ndaj eksporteve ruse të energjisë.
Kush përjashtohet nga masat?
Nga masat përjashtohen vendet që importojnë më pak se 15% të gazit natyror nga Rusia dhe që po ndërmarrin hapa për të ulur varësinë e tyre energjetike nga Moska.
Sipas të dhënave të Qendrës për Kërkimin e Energjisë dhe Ajrit të Pastër (CREA), Kina përbënte 50% të eksporteve ruse të naftës bruto gjatë periudhës nga dhjetori 2022 deri në gusht 2026.
India renditej e dyta me 37%, ndërsa Turqia dhe Bashkimi Evropian përbënin secili rreth 5%. Ndërkohë, eksportet ruse të energjisë drejt Bashkimit Evropian janë ulur gjatë viteve të fundit.
Mbështetje nga Zelensky dhe presion për masa më të ashpra
Senatori demokrat nga Nju Jorku, Richard Blumenthal, e kishte cilësuar më herët legjislacionin si një paketë “sanksionesh të ashpra”, duke argumentuar se masat mund të godasin financimin e luftës së Rusisë.
Lindsey Graham kishte ushtruar prej kohësh presion ndaj administratës Trump për vendosjen e masave më të ashpra ndaj Rusisë lidhur me luftën në Ukrainë, pas pushtimit rus në shkurt të vitit 2022.
Projektligji kishte marrë edhe mbështetjen e presidentit ukrainas, Volodymyr Zelensky.
Pas miratimit në Dhomën e Përfaqësuesve, Zelensky shkroi në Telegram më 17 shtator se ishte simbolike që votimi për sanksionet e Graham u bë në të njëjtën natë kur Rusia ndërmori një tjetër sulm ndaj Ukrainës me raketa balistike, raketa të tjera dhe dronë.
