Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka nënshkruar një urdhër të ri ekzekutiv që i jep qeverisë federale akses të hershëm në modelet më të avancuara të inteligjencës artificiale (IA) para publikimit të tyre në treg.
Sipas Shtëpisë së Bardhë, masa synon forcimin e sigurisë kombëtare dhe mbrojtjen e infrastrukturës kritike, në një kohë kur teknologjitë e IA-së po zhvillohen me ritme të shpejta.
Akses deri në 30 ditë para publikimit
Urdhri parashikon që kompanitë e inteligjencës artificiale të mund t’i ofrojnë agjencive federale akses në modelet e tyre të avancuara deri në 30 ditë para lansimit publik.
Ky mekanizëm është i përshkruar si vullnetar dhe nuk vendos detyrim për licencim apo miratim paraprak nga qeveria.
“Qëllimi është të rritet bashkëpunimi për vlerësimin e rreziqeve kibernetike dhe mbrojtjen e sistemeve kritike,” thuhet në dokumentin e urdhrit.
Fokus në sigurinë kibernetike dhe infrastrukturën kritike
Urdhri i ri i kushton vëmendje të veçantë sigurisë kibernetike, duke udhëzuar disa agjenci federale që të forcojnë mbrojtjen e rrjeteve shtetërore brenda 30 ditëve.
Departamenti i Sigurisë Kombëtare dhe Agjencia për Sigurinë Kibernetike dhe Infrastrukturën pritet të hartojnë udhëzime të reja për mbrojtjen e institucioneve publike, spitaleve, bankave dhe shërbimeve publike.
Po ashtu, parashikohet zgjerimi i përdorimit të mjeteve të inteligjencës artificiale për mbrojtje kibernetike dhe zbulim të kërcënimeve.
“Modelet kufitare” nën vëzhgim të shtuar
Një pjesë kyçe e urdhrit përqendrohet në të ashtuquajturat “modele kufitare” të IA-së – sisteme shumë të avancuara që mund të kenë aftësi të larta në fushën kibernetike dhe të sigurisë.
Agjencitë amerikane, përfshirë Agjencinë e Sigurisë Kombëtare (NSA) dhe Institutin Kombëtar të Standardeve dhe Teknologjisë (NIST), do të zhvillojnë një sistem vlerësimi për këto modele brenda 60 ditëve.
Kompanitë gjithashtu mund të kërkojnë vetë testim dhe vlerësim nga qeveria përpara publikimit të produkteve të tyre.
Lufta kundër keqpërdorimit të IA-së
Urdhri udhëzon Departamentin e Drejtësisë që të intensifikojë ndjekjen e rasteve ku inteligjenca artificiale përdoret për krime kibernetike, përfshirë hakerimet, mashtrimet dhe vjedhjen e të dhënave.
Autoritetet federale do të mbështeten në ligjet ekzistuese për ndjekjen penale të këtyre rasteve.
Reagimet dhe sfondi politik
Administrata amerikane e ka paraqitur këtë urdhër si një balancë mes nxitjes së inovacionit dhe mbrojtjes së sigurisë kombëtare.
Megjithatë, masa shihet edhe si pjesë e debatit më të gjerë mes qeverisë amerikane dhe kompanive të Silicon Valley për mënyrën se si duhet rregulluar inteligjenca artificiale.
Disa kompani të teknologjisë e kanë mirëpritur urdhrin, duke e cilësuar si hap për forcimin e lidershipit të SHBA-së në fushën e IA-së.
Përfundim
Urdhri ekzekutiv i Trump shënon një hap të rëndësishëm drejt rritjes së kontrollit shtetëror mbi zhvillimin e inteligjencës artificiale, duke e trajtuar atë gjithnjë e më shumë si çështje të sigurisë kombëtare dhe jo vetëm si produkt tregu.
