Kuvendi i Kosovës ka mbajtur të hënën një seancë të jashtëzakonshme pas vrasjes së Arlinda Zekajt në Vitomiricë të Pejës. Deputetët kërkuan hetim të plotë, përgjegjësi institucionale dhe masa konkrete për parandalimin e dhunës ndaj grave.
Seanca nisi me një minutë heshtje për Arlinda Zekajn dhe të gjitha gratë që kanë humbur jetën nga dhuna e partnerëve ose familjarëve. Kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, tha se kjo është shprehje solidariteti me viktimat dhe familjet e tyre, por edhe kujtesë për përgjegjësinë e përbashkët për parandalimin e tragjedive të tilla.
Arlinda Zekaj u vra të dielën në Vitomiricë të Pejës nga ish-kunati i saj. Rasti ka nxitur reagime të shumta, veçanërisht pasi ajo kishte kërkuar mbrojtje nga institucionet dhe, sipas deklarimeve në Kuvend, kishte dërguar një letër në Prokurori tri ditë para vrasjes.
Nagavci kërkon hetim të gjithë zinxhirit institucional
Shefja e Grupit Parlamentar të Lëvizjes Vetëvendosje, Arbërie Nagavci, tha se është iniciuar themelimi i një komisioni hetimor parlamentar për të shqyrtuar përgjegjësinë institucionale në këtë rast.
Ajo kërkoi që të hetohen të gjitha veprimet dhe mosveprimet e institucioneve, nga momenti kur Arlinda kërkoi mbrojtje deri te ngjarjet para vrasjes së saj.
“Duhet të dimë nëse ka pasur neglizhencë, vonesa të pajustifikueshme, moszbatim të vendimeve gjyqësore apo dështim të koordinimit mes institucioneve”, deklaroi Nagavci.
Sipas saj, nuk mjafton që pas çdo vrasjeje të shprehet dhimbje dhe të kërkohet drejtësi. Institucionet duhet të veprojnë me kohë dhe t’u përgjigjen paralajmërimeve për rrezik.
Haxhiu: Janë vrarë 97 gra që nga paslufta
Në emër të Grupit Parlamentar të Vetëvendosjes, Albulena Haxhiu tha se Kosova ka bërë përparime në legjislacionin për mbrojtjen nga dhuna në familje, por se ligjet nuk kanë kuptim nëse nuk zbatohen nga Policia, Prokuroria, gjykatat dhe institucionet e tjera përgjegjëse.
Ajo theksoi se vrasjet e grave nuk duhet të trajtohen si raste të izoluara, duke i cilësuar ato si femicid, formën më ekstreme të dhunës ndaj grave.
Haxhiu përmendi raste të grave të vrara në Kosovë, përfshirë Diana Kastratin, Hamide Magashin, Erona Coklin dhe Arlinda Zekajn. Sipas saj, që nga paslufta janë vrarë 97 gra nga bashkëshortët ose familjarë të tjerë burra.
Ajo u bëri thirrje të gjithë qytetarëve, veçanërisht burrave, që të angazhohen kundër dhunës ndaj grave.
Osmani: Dhuna fillon shumë më herët se vrasja
Deputetja e Lidhjes Demokratike të Kosovës, Vjosa Osmani, tha se dhuna ndaj grave nuk fillon në momentin e vrasjes, por shpesh nis shumë më herët, përmes kontrollit, kërcënimeve, fyerjeve dhe normalizimit të sjelljeve të dhunshme.
Ajo kërkoi që letra e Arlindës të shërbejë si thirrje për reflektim shoqëror dhe institucional.
“Letra e Arlindës duhet të shndërrohet në testament për këtë shoqëri”, deklaroi Osmani, duke paralajmëruar se gjuha e urrejtjes dhe sulmet ndaj grave, kur tolerohen pa pasoja, mund të krijojnë një klimë ku dhuna përshkallëzohet.
Sipas saj, përgjegjësia nuk kufizohet vetëm te personi që kryen sulmin, por lidhet edhe me mënyrën se si shoqëria dhe institucionet reagojnë ndaj kërcënimeve dhe dhunës.
Hoxha: Dhuna ndaj grave është alarm shtetëror
Deputetja e Partisë Demokratike të Kosovës, Eliza Hoxha, e cilësoi vrasjen e Arlinda Zekajt si një thirrje për zgjim moral, shoqëror dhe institucional.
Ajo tha se letra që Arlinda i kishte dërguar kryeprokurores së Prokurorisë Themelore në Pejë tri ditë para vrasjes duhet të shërbejë si alarm për institucionet.
“Edhe sa gra të tjera duhet të vriten që institucionet tona ta kuptojnë që dhuna ndaj grave nuk është çështje private. Nuk është. Është alarm shtetëror”, tha Hoxha.
Ajo kërkoi përgjegjësi dhe llogaridhënie, duke theksuar se deklaratat pas tragjedive nuk mjaftojnë pa veprime konkrete.
Tahiri kërkon dorëheqje dhe shkarkime
Shefi i Grupit Parlamentar të Aleancës, Besnik Tahiri, tha se pas tragjedisë duhet të ketë reflektim dhe përgjegjësi, përfshirë dorëheqje dhe shkarkime.
“Dorëheqjet duhet të jenë si veprim etik ndaj një ngjarjeje që i shkaktoi dhimbje gjithë qytetarëve të Kosovës”, deklaroi Tahiri në Kuvend.
Ai kërkoi që përmes një rezolute të adresohen tri çështje kryesore: hetimi i plotë dhe identifikimi i përgjegjësisë institucionale, themelimi i një komisioni hetimor parlamentar dhe propozimi i masave për parandalimin e dhunës ndaj grave.
Seanca e jashtëzakonshme u shndërrua në një thirrje të përbashkët për hetim, llogaridhënie dhe veprime konkrete, në mënyrë që kërkesat për mbrojtje të mos mbeten pa përgjigje dhe rastet e dhunës të mos përfundojnë në tragjedi të tjera.
