Presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiç, ka shpërndarë Parlamentin dhe ka shpallur zgjedhje të parakohshme parlamentare më 25 tetor, gati dy vjet pas tragjedisë në Novi Sad, e cila shkaktoi protesta mbarëkombëtare të udhëhequra nga studentët.
Duke iu drejtuar qytetarëve, Vuçiç tha se zgjedhjet e parakohshme janë të nevojshme për shkak të tensioneve dhe përçarjeve politike, duke paralajmëruar se çdo vonesë në mbajtjen e tyre do të mund të rrezikonte demokracinë në vend.
“Na duhen rezultate zgjedhore që do të përcaktojnë qartë dhe do të tregojnë se ku po shkon Serbia”, tha Vuçiç.
Zgjedhjet zhvillohen në një moment kritik edhe për marrëdhëniet e Serbisë me Bashkimin Evropian. Kritikat e fundit nga Brukseli lidhur me glorifikimin e kriminelit të luftës të dënuar, Ratko Mladiç, i shtohen shqetësimeve të vazhdueshme për prapambetjen demokratike, sundimin e ligjit dhe refuzimin e Beogradit për t’iu bashkuar sanksioneve të BE-së ndaj Rusisë.
“Unë ende besoj sot se Serbia ka zgjedhur rrugën e duhur evropiane, duke ruajtur miqësitë e saj tradicionale, krenarinë dhe dinjitetin kombëtar”, deklaroi Vuçiç.
Partia Progresive Serbe (SNS), që është në pushtet, ka vendosur të garojë nën koalicionin “Serbia e Bashkuar”, duke e propozuar Vuçiçin si kandidat për kryeministër.
Sipas Kushtetutës së Serbisë, Vuçiç duhet të japë dorëheqjen nga posti i presidentit përpara se të marrë detyrën e kryeministrit, një hap për të cilin ai ka thënë vazhdimisht se planifikon ta ndërmarrë gjatë këtij muaji.
Pas dorëheqjes së tij, kryetarja e Asamblesë Kombëtare dhe ish-kryeministrja, Ana Brnabiç, gjithashtu nga SNS-ja, do të bëhej presidente e përkohshme. Ajo do të duhej të shpallte zgjedhjet presidenciale brenda tre muajve, çka do të mund ta çonte Serbinë drejt një tjetër procesi zgjedhor kombëtar menjëherë pas zgjedhjeve parlamentare të tetorit.
Sfiduesja kryesore e SNS-së pritet të jetë Lista e Studentëve, e krijuar nga lëvizja që qëndron pas protestave masive të zhvilluara prej gati dy vitesh pas tragjedisë së Novi Sadit.
Lista studentore ende nuk është prezantuar zyrtarisht dhe kandidatët e saj nuk janë bërë të ditur.
Pothuajse të gjitha partitë opozitare pro-evropiane kanë shprehur mbështetje për lëvizjen studentore, megjithëse vetëm disa prej tyre kanë deklaruar se synojnë të marrin pjesë në zgjedhje. Ndërkohë, shumica e partive të krahut të djathtë pritet të garojnë të pavarura.
Zgjedhjet e 25 tetorit pritet të jenë ndër më konkurrueset që nga ardhja në pushtet e Vuçiçit dhe SNS-së në vitin 2012. Sondazhet e përmendura në raportime e paraqesin partinë në pushtet dhe lëvizjen studentore si dy forcat kryesore politike në vend.
