Luftërat moderne po hyjnë në një epokë të re, ku teknologjia e lirë dhe masive po sfidon seriozisht sistemet ushtarake tradicionale miliardëshe. Nga Ukraina deri në Lindjen e Mesme, përdorimi i dronëve të lirë, municioneve lëvizëse dhe sistemeve autonome po ndryshon mënyrën se si zhvillohen konfliktet.
Analistët ushtarakë vlerësojnë se beteja nuk po fitohet më vetëm nga armët “e shkëlqyera” dhe shumë të sofistikuara, por nga aftësia për të prodhuar shpejt, lirë dhe në numër të madh.
Dronët po mbingarkojnë mbrojtjen ajrore
Një nga fenomenet më të dukshme në luftën moderne është përdorimi i tufave të dronëve të lirë për të mbingarkuar sistemet e mbrojtjes ajrore.
Në vend që të përdoren vetëm raketa të shtrenjta me precizion të lartë, ushtritë dhe grupet e armatosura po përdorin qindra dronë të vegjël dhe municione të lira për të detyruar kundërshtarin të harxhojë interceptorë shumë më të kushtueshëm.
Në shumë raste, një dron që kushton rreth 30-40 mijë dollarë detyron përdorimin e një rakete mbrojtëse me vlerë miliona dollarë. Kjo po krijon një “luftë ekonomike” në fushëbetejë, ku synimi nuk është vetëm shkatërrimi fizik, por edhe konsumimi financiar i armikut.
Ukraina dhe Lindja e Mesme si laboratorë të luftës së re
Në Ukrainë, dronët komercialë janë kthyer në armë vdekjeprurëse FPV (First Person View), të modifikuara për të goditur tanke, automjete dhe pozicione ushtarake.
Në Lindjen e Mesme, Irani dhe grupet aleate kanë përdorur dronë dhe raketa të lira për të sfiduar sistemet më moderne të mbrojtjes ajrore amerikane dhe izraelite.
Këto sisteme të lira po u japin aktorëve më të vegjël mundësinë të godasin objektiva strategjikë pa pasur nevojë për aviacion apo flotë të fuqishme ushtarake.
Lufta e “masës” kundër teknologjisë elitare
Ekspertët thonë se lufta po zhvendoset nga filozofia e armëve ultra të sofistikuara drejt konceptit të “masës inteligjente”.
Në vend të pak platformave shumë të shtrenjta, ushtritë po investojnë në mijëra mjete të lira, të adaptueshme dhe të disponueshme.
Edhe ushtria amerikane tashmë po ndryshon doktrinën. Sipas raportimeve, Pentagoni po investon në sisteme të lira si droni Hellhound S3, i cili prodhohet me printim 3D dhe mund të riparohet direkt në terren.
Kundërpërgjigja: lazerë dhe armë të vjetra
Përballë bumit të dronëve, ushtritë po rikthejnë edhe armë të vjetra kundërajrore si sistemi Shilka apo topat Bofors, të cilët rezultojnë më ekonomikë për të rrëzuar objektiva të vegjël.
Njëkohësisht po zhvillohen sisteme me energji të drejtuar, si lazerët dhe armët mikrovalë, që mund të neutralizojnë dronët me një kosto minimale për çdo goditje.
Lufta e së ardhmes
Analistët besojnë se kjo nuk është fundi i armëve të sofistikuara, por fillimi i një ekuilibri të ri ushtarak.
Në të ardhmen, avantazhi mund të mos i përkasë vetëm ushtrisë me teknologjinë më të avancuar, por asaj që arrin të inovojë më shpejt, të prodhojë në masë dhe të përshtatet më mirë në terren.
Lufta moderne po hyn në epokën ku numrat, shpejtësia dhe fleksibiliteti mund të vlejnë po aq sa avionët stealth dhe raketat miliardëshe.
