Shtetet e Bashkuara dhe Irani duket se janë më afër se kurrë arritjes së një marrëveshjeje për t’i dhënë fund përshkallëzimit të konfliktit, megjithëse mosmarrëveshjet mbi kushtet kryesore vazhdojnë të mbajnë tensionin të lartë.
Sipas burimeve të administratës amerikane, marrëveshja mund të nënshkruhet brenda ditëve në vijim, por zyrtarët theksojnë se ende asgjë nuk është finalizuar. Një zyrtar i lartë amerikan, duke folur në kushte anonimiteti, deklaroi se besimi për arritjen e një marrëveshjeje është rritur ndjeshëm dhe se drafti aktual i shërben objektivave strategjike të presidentit amerikan Donald Trump.
Megjithatë, situata në terren mbetet e brishtë. United States Central Command njoftoi se Irani ka lëshuar disa dronë sulmues në përpjekje për të goditur anije tregtare në Strait of Hormuz. Sipas komandës amerikane, të gjithë dronët janë rrëzuar dhe korridori detar ndërkombëtar vazhdon të mbetet i hapur për tranzit.
Memorandumi i propozuar parashikon rihapjen e Ngushticës së Hormuzit dhe heqjen e bllokadës detare amerikane ndaj porteve iraniane. Burime të përfshira në negociata thonë se marrëveshja do të hapte rrugën për bisedime të reja mbi programin bërthamor të Iranit.
Në këmbim të rihapjes së kësaj rruge jetike për tregtinë globale të energjisë, SHBA pritet të lirojë miliarda dollarë asete iraniane të ngrira dhe të lehtësojë pjesërisht sanksionet ndaj eksporteve iraniane të naftës.
Programi bërthamor iranian do të trajtohej në një periudhë negociatash 60-ditore. Sipas palës amerikane, marrëveshja synon që në fund të çojë në çmontimin e programit bërthamor iranian, shkatërrimin e rezervave të uraniumit të pasuruar dhe vendosjen e një regjimi të rreptë inspektimesh.
Nga ana tjetër, Abbas Araghchi ka sinjalizuar se Teherani nuk është i gatshëm të heqë dorë plotësisht nga kapacitetet bërthamore.
“Marrëveshja me SHBA-në nuk ka qenë kurrë më afër,” deklaroi Araghchi, por shtoi se Irani dëshiron të ruajë uraniumin e vet, ndonëse në formë të holluar, duke kundërshtuar kërkesën amerikane për çmontim total.
Kjo mospërputhje mbi çështjen bërthamore mbetet pika kryesore e përplasjes mes dy vendeve. Ndërsa retorika publike është bërë më optimiste, zhvillimet në terren – veçanërisht incidentet ushtarake në Hormuz – tregojnë se rruga drejt paqes ende mbetet e ndërlikuar.
