Sistemi i ri Evropian i Hyrjeve/Daljeve (EES) po shkakton vonesa në rritje në disa aeroporte dhe pika kufitare të zonës Shengen. Për udhëtarët nga vendet jashtë Bashkimit Evropian, përfshirë qytetarët e Kosovës, procedurat e reja biometrike po sjellin pritje më të gjata gjatë kontrollit të pasaportave.
Sistemi EES kërkon që qytetarët e vendeve joanëtare të BE-së, të cilët udhëtojnë për qëndrime të shkurtra në zonën Shengen, të regjistrojnë të dhënat biometrike, përfshirë fotografinë e fytyrës dhe gjurmët e gishtërinjve. Ky proces zëvendëson vulosjen tradicionale të pasaportave dhe në praktikë ka rritur kohën e kontrollit në disa pika hyrëse.
Sipas raportimeve ndërkombëtare, disa aeroporte evropiane kanë hasur vështirësi në zbatimin e sistemit për shkak të numrit të madh të udhëtarëve, mungesës së stafit dhe përgatitjes teknike të kufizuar.
Në aeroportin kryesor të Romës, Fiumicino, koha e kontrollit për disa udhëtarë është rritur nga rreth 7 minuta në afërsisht 20 minuta, ndërsa kompani ajrore si Ryanair kanë paralajmëruar pasagjerët për vonesa gjatë sezonit veror.
Probleme më të mëdha janë raportuar në disa aeroporte evropiane, përfshirë:
- Tenerife South,
- Palma de Mallorca,
- Alicante,
- Malaga,
- Milano Bergamo,
- Paris Beauvais,
- Krakow,
- Budapest dhe aeroporte të tjera me fluks të lartë udhëtarësh.
Çfarë do të thotë EES për qytetarët e Kosovës?
Për qytetarët e Kosovës që udhëtojnë në vendet e zonës Shengen, kjo do të thotë se hyrja mund të kërkojë më shumë kohë, veçanërisht gjatë regjistrimit të parë në sistem.
Gjatë procedurës së parë, udhëtarët duhet të japin të dhënat biometrike, të cilat ruhen në sistemin EES. Në udhëtimet e ardhshme, kontrollet mund të jenë më të shpejta, por autoritetet kufitare kanë të drejtë të kërkojnë verifikime shtesë kur e konsiderojnë të nevojshme.
BE: Sistemi nuk do të pezullohet
Pavarësisht ankesave për vonesa, Bashkimi Evropian nuk po planifikon pezullimin e sistemit. Zyrtarët evropianë pranojnë se ka pika problematike, por argumentojnë se EES është i nevojshëm për modernizimin e kontrollit kufitar dhe rritjen e sigurisë.
Sistemi zbatohet në 29 vende të zonës Shengen dhe regjistron:
- të dhënat e dokumentit të udëtimit,
- datën dhe vendin e hyrjes dhe daljes,
- fotografinë e fytyrës,
- gjurmët e gishtërinjve,
- informacionin për refuzimet eventuale të hyrjes.
Fëmijët nën moshën 12 vjeç nuk japin gjurmë gishtërinjsh, por edhe ata regjistrohen në sistem.
EES nuk ndryshon regjimin pa viza
Autoritetet evropiane sqarojnë se EES nuk e heq regjimin pa viza dhe nuk është i njëjtë me sistemin ETIAS, i cili është një autorizim elektronik udhëtimi që pritet të hyjë në fuqi në një fazë të mëvonshme.
Megjithatë, për qytetarët e Kosovës dhe udhëtarët e tjerë nga vendet jashtë BE-së, rekomandohet që gjatë udhëtimeve të planifikojnë më shumë kohë për kontrollet kufitare, sidomos gjatë muajve të verës kur fluksi i udhëtarëve është më i madh.
