Zgjedhjet e tetorit në Izrael po shfaqen si një pengesë e re për zbatimin e fazës së ardhshme të planit amerikan për Gazën, ndërsa Uashingtoni po kërkon hapa konkretë për çarmatimin e Hamasit dhe ndryshimin e mënyrës së qeverisjes së Rripit të Gazës.
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu u ka bërë të ditur përfaqësuesve të Bordit të Paqes se avancimi i planit në prag të zgjedhjeve për Knessetin është “problematik”. Kjo u raportua pas takimit të zhvilluar të hënën në Jerusalem me të dërguarin amerikan Jared Kushner, kreun e Bordit të Paqes, Nikolay Mladenov, dhe ish-kryeministrin britanik Tony Blair.
Delegacioni amerikan dhe ndërkombëtar synon ta kalojë planin e presidentit Donald Trump nga faza e negociatave në zbatimin konkret në terren.
Në qendër të planit, çarmatimi i Hamasit
Çështja më e vështirë e planit amerikan mbetet çarmatimi dhe demilitarizimi i Hamasit, si dhe e ardhmja e qeverisjes së Gazës.
Sipas planit, Hamasi duhet të dorëzojë armët, të çmontojë infrastrukturën e tij ushtarake dhe të heqë dorë nga kontrolli politik mbi Rripin e Gazës. Administrimi i territorit do t’i kalonte gradualisht një strukture teknokrate palestineze.
Pas këtyre hapave, synohet krijimi i kushteve për vendosjen e një Force Ndërkombëtare të Stabilizimit dhe tërheqjen e mëtejshme të forcave izraelite.
Megjithatë, zgjedhjet e ardhshme izraelite po ndikojnë drejtpërdrejt në llogaritjet politike të Netanyahut. Çdo vendim për Gazën, veçanërisht në lidhje me tërheqjen e forcave izraelite ose marrëveshjet për çarmatimin e Hamasit, mund të ketë pasoja të rëndësishme në fushatën elektorale.
Dy grupe pune për Gazën
Pavarësisht rezervave të kryeministrit izraelit, takimi në Jerusalem përfundoi me një hap konkret.
Izraeli dhe Bordi i Paqes kanë rënë dakord të krijojnë dy grupe pune. Njëri do të fokusohet në çarmatimin dhe demilitarizimin e Gazës, ndërsa tjetri do të merret me nevojat urgjente të popullsisë, përfshirë furnizimin me ujë të pijshëm, kanalizimet dhe çështjet e shëndetit publik.
Një zyrtar i Bordit të Paqes e përshkroi takimin si “të gjatë, të thelluar dhe shumë produktiv”, duke shtuar se tani radha i takon Hamasit të tregojë nëse është i gatshëm të përmbushë detyrimet e parashikuara në plan.
Presioni amerikan u rrit pas takimeve në Egjipt
Përpara vizitës në Jerusalem, Kushner, Mladenov dhe Blair zhvilluan takime në El Alamein të Egjiptit me zyrtarë egjiptianë dhe ndërmjetës të tjerë të përfshirë në proces.
Delegacioni zhvilloi gjithashtu takime me Komitetin Kombëtar për Administrimin e Gazës, strukturën teknokrate që, sipas planit, do të marrë gradualisht përgjegjësinë për administrimin e territorit.
Plani synon krijimin e një modeli të ri qeverisës në Gaza, ku Hamasi të mos ketë më kontroll politik dhe të mos posedojë kapacitete ushtarake.
Në të njëjtën kohë, Bordi i Paqes kërkon përshpejtimin e dërgimit të ndihmave humanitare dhe rindërtimin e Gazës, duke synuar ngritjen e mekanizmave që do të parandalonin kalimin e ndihmave nën kontrollin e Hamasit.
Përplasja kryesore: siguria, qeverisja dhe tërheqja izraelite
Negociatat kanë hyrë tashmë në një fazë shumë më të ndërlikuar. Nuk diskutohet vetëm për vazhdimin e armëpushimit, por për të ardhmen politike të Gazës, çarmatimin e Hamasit, garantimin e sigurisë dhe kushtet për tërheqjen e forcave izraelite.
Uashingtoni kërkon që procesi të ecë përpara, ndërsa Netanyahu po sinjalizon se kalendari politik i Izraelit mund ta vështirësojë marrjen e vendimeve të mëdha përpara zgjedhjeve të tetorit.
Kështu, ndërsa diplomacia amerikane po përpiqet ta kthejë planin e paqes në hapa konkretë, çështja e çarmatimit të Hamasit dhe zgjedhjet izraelite mbeten dy nga pengesat kryesore për fazën e ardhshme të marrëveshjes për Gazën.
