Personat që punojnë si të vetëpunësuar në Austri mund të përfitojnë nga një lehtësi tatimore që u lejon të zbresin një pjesë të fitimit nga të ardhurat e tatueshme. Por nga viti 2027 do të ndryshojnë rregullat për investimet në letra me vlerë. Për ata që duan ta shfrytëzojnë këtë mundësi gjatë vitit 2026, afati përfundon më 31 dhjetor.
Shqiptarët që jetojnë dhe ushtrojnë veprimtari ekonomike në Austri duhet t’i kushtojnë vëmendje ndryshimeve të reja në sistemin tatimor. Bëhet fjalë për të ashtuquajturën Gewinnfreibetrag, një lehtësi tatimore për individët me të ardhura nga biznesi, përfshirë pronarët e bizneseve individuale, profesionistët e pavarur dhe personat që ushtrojnë veprimtari në kuadër të partneriteteve.
Kjo lehtësi mundëson që një pjesë e fitimit të mos përfshihet në bazën e tatueshme, duke ulur kështu shumën mbi të cilën llogaritet tatimi mbi të ardhurat.
Sipas rregullave të reja të miratuara në Austri, nga viti tatimor 2027 letrat me vlerë nuk do të mund të përdoren përkohësisht për të përfituar nga pjesa e kësaj lehtësie që lidhet me investimet. Kufizimi parashihet të zgjasë deri në fund të vitit 2029, ndërsa mundësia për t’i përdorur sërish ato pritet të rikthehet nga viti 2030.
Kush mund të përfitojë nga lehtësia tatimore?
Kjo mundësi u dedikohet personave që kanë të ardhura nga veprimtaria e tyre ekonomike dhe që tatohen mbi fitimin e biznesit.
Për shqiptarët në Austri, kjo mund të jetë me interes nëse janë, për shembull:
- pronarë të bizneseve individuale;
- profesionistë të pavarur;
- persona që ushtrojnë veprimtari ekonomike në partneritete.
Lehtësia ndahet në dy pjesë: një zbritje bazë, për të cilën nuk kërkohet investim, dhe një zbritje shtesë, e cila kushtëzohet nga investimet e pranueshme.
Zbritja bazë: deri në 4.950 euro pa investime
Për fitimet vjetore deri në 33.000 euro, tatimpaguesit mund të përfitojnë një zbritje bazë prej 15 për qind.
Kjo do të thotë se, nëse fitimi arrin 33.000 euro, deri në 4.950 euro mund të përjashtohen nga baza e tatueshme. Për këtë pjesë nuk kërkohet që biznesi të blejë pajisje apo të bëjë investime të tjera të caktuara.
Zbritja bazë mund të zbatohet edhe për persona që kanë disa veprimtari ekonomike, por llogaritet vetëm një herë për person gjatë vitit.
Fitimet mbi 33.000 euro: kërkohen investime
Për pjesën e fitimit që tejkalon 33.000 euro, mund të përfitohet një zbritje shtesë, nëse plotësohen kushtet ligjore për investimet.
Sipas skemës së përshkruar nga Finanz.at, normat janë:
- 13 për qind për pjesën e fitimit deri në 178.000 euro;
- 7 për qind për 175.000 eurot e ardhshme;
- 4,5 për qind për 230.000 eurot pasuese.
Zbritja totale mund të arrijë deri në 46.400 euro në vit. Për pjesën e fitimit që tejkalon 583.000 euro nuk parashihet zbritje shtesë sipas kësaj skeme.
Megjithatë, shuma e zbritjes së lidhur me investimet kufizohet nga vlera e investimeve të pranueshme të kryera gjatë vitit përkatës.
Cilat investime pranohen?
Investimet e pranueshme përfshijnë, ndër të tjera, pajisje dhe mjete të reja për biznesin, të cilat mund të amortizohen dhe kanë jetëgjatësi të parashikuar prej të paktën katër vjetësh.
Në këtë kategori mund të përfshihen:
- makineritë dhe pajisjet e punës;
- veglat profesionale;
- kompjuterët;
- mobiliet e zyrës dhe pajisje të tjera të caktuara për veprimtarinë ekonomike.
Nga kjo skemë përjashtohen disa kategori pasurish, përfshirë automjetet e zakonshme të pasagjerëve, asetet e përdorura të biznesit dhe asetet me vlerë të ulët deri në 1.000 euro, kur shpenzimi i tyre njihet menjëherë sipas rregullave përkatëse.
Për këtë arsye, para se të bëhet një blerje vetëm për qëllime tatimore, është e rëndësishme të verifikohet nëse investimi konkret i plotëson kriteret ligjore.
Letrat me vlerë: 2026 është viti i fundit për këtë mundësi
Deri më tani, për pjesën e zbritjes që lidhet me investimet, mund të përdoreshin edhe letra të caktuara me vlerë, përfshirë disa obligacione dhe fonde obligacionare që plotësojnë kushtet ligjore.
Kjo mundësi do të kufizohet për vitet tatimore 2027, 2028 dhe 2029. Gjatë kësaj periudhe, zbritja e lidhur me investimet do të mund të mbulohet vetëm përmes pasurive të prekshme që i plotësojnë kriteret.
Për tatimpaguesit që duan ta shfrytëzojnë këtë mundësi për vitin 2026, letrat me vlerë përkatëse duhet të jenë në portofol deri më 31 dhjetor 2026, në rastet kur viti tatimor përputhet me vitin kalendarik.
Pra, nuk mjafton vetëm të planifikohet investimi: duhet të plotësohen kushtet dhe afatet e përcaktuara në legjislacionin austriak.
Shembull: një biznes me fitim vjetor prej 80.000 eurosh
Për ta kuptuar më lehtë ndikimin e kësaj lehtësie, le të marrim shembullin e një pronari biznesi individual që realizon fitim prej 80.000 eurosh gjatë vitit 2026.
- Zbritja bazë: 15 për qind e 33.000 eurove, ose 4.950 euro.
- Pjesa e mbetur e fitimit: 47.000 euro.
- Zbritja shtesë e mundshme: 13 për qind e 47.000 eurove, ose 6.110 euro, nëse plotësohen kushtet e investimit.
Në këtë rast, zbritja totale nga baza e tatueshme mund të arrijë në 11.060 euro.
Kjo nuk do të thotë se tatimpaguesi merr 11.060 euro nga shteti. Shuma zvogëlon fitimin mbi të cilin llogaritet tatimi, ndërsa kursimi real varet nga norma tatimore individuale dhe rrethanat e tjera të tatimpaguesit.
Nëse nuk kryhen investimet e nevojshme, pjesa shtesë e zbritjes nuk mund të përfitohet, por zbritja bazë prej 4.950 eurosh mbetet e mundshme në këtë shembull.
Kujdes me afatin katërvjeçar
Pasuritë dhe letrat me vlerë që përdoren për këtë lehtësi duhet, në përgjithësi, të mbahen për të paktën katër vjet, sipas kushteve ligjore.
Nëse shiten ose hiqen nga biznesi para përfundimit të periudhës së kërkuar, mund të lindë detyrimi për rikthimin e përfitimit tatimor. Ekzistojnë përjashtime të caktuara, për shembull në raste të forcës madhore ose kur bëhet një investim zëvendësues që i plotëson kriteret.
Për këtë arsye, bizneset duhet të ruajnë dokumentet e blerjes dhe të mbajnë regjistrat përkatës të pasurive dhe investimeve.
Çfarë duhet të bëjnë shqiptarët e vetëpunësuar në Austri?
Personat që synojnë të përfitojnë nga kjo lehtësi gjatë vitit 2026 duhet të kontrollojnë fitimin e pritshëm, investimet e realizuara dhe afatet ligjore përpara fundit të dhjetorit.
Është e rëndësishme të mbahet parasysh se një investim nuk duhet bërë vetëm për të ulur tatimin, por duhet të ketë kuptim edhe për veprimtarinë ekonomike. Gjithashtu, në vitet kur biznesi realizon humbje, investimet nuk krijojnë automatikisht të drejtën për këtë zbritje.
Për shuma të mëdha ose për raste kur biznesi përdor forma të veçanta të tatimit, këshillohet konsultimi me një këshilltar tatimor në Austri.
Përfundimisht: Viti 2026 është mundësia e fundit, sipas rregullave të njoftuara, për të përdorur letrat me vlerë të pranueshme për pjesën e investimeve të kësaj lehtësie tatimore. Nga viti 2027 deri në vitin 2029, bizneset do të duhet të mbështeten në investime të tjera që plotësojnë kriteret ligjore.
Burimi: Finanz.at.
