Ukraina po intensifikon sulmet në thellësi të territorit rus, në përpjekje për të rritur presionin mbi Vladimir Putinin dhe për ta bërë luftën gjithnjë e më të vështirë për t’u injoruar nga qytetarët rusë. Ndërkohë, Kievi po përgatitet për një tjetër dimër lufte dhe për sulme të intensifikuara ruse ndaj infrastrukturës së tij.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy po vë bast se zgjerimi i luftës në territorin rus mund të rrisë mjaftueshëm kostot ekonomike dhe politike për Moskën, në mënyrë që Vladimir Putin të detyrohet t’i marrë më seriozisht negociatat për paqe.
Për pjesën më të madhe të luftës, Kremlini ka arritur të mbrojë pjesën më të madhe të popullsisë ruse nga ndikimi i drejtpërdrejtë i konfliktit. Ukraina tani po përpiqet ta ndryshojë këtë realitet, duke goditur objektiva të ndryshme në thellësi të Rusisë, përfshirë rafineri, fabrika, depo dhe infrastrukturë tjetër.
Logjika e Kievit është e drejtpërdrejtë: rritja e kostos ekonomike dhe politike të luftës për Rusinë duhet të jetë më e shpejtë sesa aftësia e Putinit për të rritur kostot ushtarake dhe civile për Ukrainën.
Sulmet ukrainase shtrihen në thellësi të Rusisë
Gjatë gushtit, Ukraina zhvilloi një nga fushatat më të mëdha të sulmeve ndaj objektivave brenda Rusisë që nga fillimi i luftës më shumë se katër vjet më parë.
Objektivat nuk kanë qenë vetëm instalime ushtarake. Sulmet janë përqendruar edhe në rafineri nafte, fabrika dhe depo të mëdha të kompanive ruse të tregtisë elektronike, përfshirë Wildberries dhe Ozon.
Në Rusi janë raportuar gjithashtu probleme me furnizimin me karburant, ndërprerje të udhëtimeve ajrore dhe vështirësi në sektorin e tregtisë elektronike.
Ukraina ndërkohë ka rritur prodhimin vendas të dronëve sulmues, me synimin që ta bëjë luftën gjithnjë e më të kushtueshme për Moskën.
Megjithatë, deri tani ka pak prova se këto zhvillime përbëjnë një kërcënim serioz për pushtetin e Putinit.
Parashikime të shumta për rrëzimin e presidentit rus janë bërë edhe më herët, nga analistë, zyrtarë ukrainas dhe kundërshtarë të Kremlinit. Megjithatë, Putini ka arritur të mbijetojë politikisht dhe të ruajë kontrollin mbi vendin.
Lufta po bëhet më e vështirë për t’u injoruar
Ajo që duket se ka ndryshuar është perceptimi i qytetarëve të zakonshëm rusë.
Sulmet ukrainase po e bëjnë luftën më të dukshme për një pjesë më të madhe të popullsisë, në një kohë kur Kremlini vazhdon të kontrollojë fort hapësirën mediatike dhe të kufizojë mospajtimin publik.
Analisti politik rus Ian Matveev argumenton se mbështetja për autoritetet mund të ndikohet kur qytetarët shohin tym mbi qytetet e tyre ose përballen me mungesa karburanti, ndërsa në televizion u thuhet se Rusia është një fuqi e madhe energjetike.
Sipas tij, sulmet kanë treguar gjithashtu se ushtria ruse nuk është në gjendje ta mbrojë plotësisht territorin e vendit.
Kjo u vu në pah edhe gjatë muajve të fundit, kur sulmet ukrainase prekën vazhdimisht infrastrukturën ruse të energjisë dhe karburanteve.
Në korrik, dronët ukrainas arritën deri te rafineria e Omskut në Siberi, një nga rafineritë më të mëdha të Rusisë, rreth 2,700 kilometra nga territori i kontrolluar nga Ukraina.
Rafineritë dhe infrastruktura energjetike në shënjestër
Sulmet ukrainase kanë prekur një numër të madh rafinerish, terminalesh nafte dhe deposh karburanti në Rusi.
Në të njëjtën kohë, Ukraina ka ndërmarrë operacione kundër të ashtuquajturës “flotë në hije” të Rusisë në Detin e Zi dhe Detin Azov. Sipas zyrtarëve ukrainas, më shumë se 200 anije janë përfshirë në këto operacione.
Ndërkohë, mediat ruse kanë raportuar për pasojat e sulmeve ndaj depove të Wildberries dhe Ozon, ndërsa disa biznese të vogla kanë deklaruar se kanë humbur mallra dhe të ardhura.
Edhe disa blogerë ushtarakë pro luftës kanë kritikuar forcat e armatosura ruse për atë që e konsiderojnë si paaftësi për t’i parandaluar sulmet.
“Sulmet po e dëmtojnë besueshmërinë e Putinit”
John Lough, ish-zyrtar i NATO-s, vlerëson se sulmet janë të dëmshme për Putinin, veçanërisht në raport me elitat ruse.
Sipas tij, elitat mund të fillojnë të shohin gjithnjë e më qartë se lufta nuk po zhvillohet sipas objektivave të deklaruara nga Kremlini dhe se ajo mund të ketë dëmtuar sigurinë e Rusisë në vend që ta ketë përmirësuar atë.
Megjithatë, Lough nuk sheh shenja për një revolucion apo grusht shteti të afërt.
Ai paralajmëron se, nëse problemet me karburantin vazhdojnë dhe sulmet ndaj depove shtohen, mund të rriten pyetjet nga qytetarët rusë se sa gjatë do të vazhdojë lufta dhe pse nisi ajo.
Zelenskyy paralajmëron për hapësirën ajrore ruse
Kievi po synon gjithashtu të rrisë presionin mbi transportin ajror rus.
Zelenskyy ka paralajmëruar se hapësira ajrore e Rusisë mund të bëhet gjithnjë e më e vështirë për t’u përdorur për fluturime civile për shkak të operacioneve me dronë.
Ai u ka bërë thirrje edhe linjave ajrore të huaja të kenë kujdes, duke paralajmëruar se numri i dronëve në qiellin rus do të rritet.
Ish-diplomati britanik Tim Willasey-Wilsey e ka përshkruar fushatën ajrore ukrainase si shumë të suksesshme, por paralajmëron se pozita e Ukrainës mbetet më e vështirë teksa vendi përgatitet për një tjetër dimër lufte.
Sipas tij, Kievi është veçanërisht i shqetësuar për aftësinë e tij për t’u mbrojtur nga sulmet e shtuara ruse me raketa balistike.
“Si ta kalojmë dimrin?”
Dobësia e Ukrainës duket se është vënë re edhe nga aleatët e saj.
Gjatë një takimi të fundit me Zelenskyy-n dhe zyrtarë të lartë të sigurisë nga Britania, Gjermania dhe Franca, një pjesë e rëndësishme e diskutimeve nuk u përqendrua vetëm te propozimet e fundit për paqe.
Sipas një zyrtari të lartë ukrainas, pyetja kryesore ishte:
“Si ta kalojmë dimrin?”
Kjo pasqyron dilemën me të cilën përballet Kievi: nga njëra anë, Ukraina po përpiqet ta çojë luftën gjithnjë e më thellë në territorin rus për të rritur presionin mbi Putinin; nga ana tjetër, ajo duhet të përballojë një tjetër dimër me rrezikun e sulmeve masive ruse ndaj infrastrukturës energjetike dhe qyteteve ukrainase.
Basti i Zelenskyy-t është që rritja e kostos së luftës brenda vetë Rusisë mund ta ndryshojë llogaritjen e Kremlinit. Por deri tani, nuk ka shenja të qarta se kjo strategji ka arritur ta detyrojë Putinin të ndryshojë qëndrimin e tij për luftën.