Bashkimi Evropian nuk planifikon t’i ofrojë Mbretërisë së Bashkuar një status të “anëtarit të asociuar” të ngjashëm me atë që Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, propozoi për Kanadanë.
Gjatë fjalimit të saj për Gjendjen e Unionit në Parlamentin Evropian në Strasburg, von der Leyen e ftoi kryeministrin kanadez Mark Carney që Kanadaja të bëhet “anëtari i parë i asociuar i Bashkimit Evropian”.
“Ne ndajmë një oqean, një grup vlerash dhe një mënyrë për ta parë botën”, tha von der Leyen, duke argumentuar për forcimin e marrëdhënieve mes Kanadasë dhe Evropës.
Deklarata nxiti menjëherë diskutime në Londër mbi mundësinë që edhe Britania të kërkonte një status të ngjashëm, veçanërisht në mesin e disa deputetëve laburistë që mbështesin një afrim më të madh me BE-në.
Deputetja laburiste Bell Ribeiro-Addy tha se Britania duhet të shqyrtojë çdo mundësi që do ta afronte me Bashkimin Evropian, ndërsa deputeti Clive Lewis deklaroi se çdo hap që do ta afronte Mbretërinë e Bashkuar me BE-në “duhet të merret në konsideratë”.
Edhe disa diplomatë evropianë e kanë cilësuar si “pyetje të natyrshme” mundësinë që Londra të kërkojë një marrëveshje të ngjashme.
Megjithatë, një zyrtar i lartë i BE-së i tha POLITICO-s se statusi i propozuar për Kanadanë nuk është menduar për vendet evropiane që mund të anëtarësohen në BE.
“Ndryshe nga Ukraina, Moldavia, Gjeorgjia, Norvegjia dhe Mbretëria e Bashkuar, Kanadaja nuk është në Evropë”, tha zyrtari.
Sipas tij, për vende si Britania dhe Norvegjia, rruga drejt një integrimi më të madh me BE-në është anëtarësimi në Bashkimin Evropian.
“E njëjta gjë vlen edhe për Mbretërinë e Bashkuar”, tha ai.
Në Londër, qeveria aktualisht nuk po e shqyrton idenë e një anëtarësimi të asociuar. Qeveria britanike është e përqendruar në “rivendosjen” e marrëdhënieve me BE-në, pas largimit të vendit nga Unioni.
Bisedimet aktuale përfshijnë lehtësimin e tregtisë së produkteve agro-ushqimore, krijimin e një skeme të lëvizshmërisë për të rinjtë dhe bashkëpunimin në tregtimin e emetimeve. Marrëveshjet synohet të avancojnë në një samit BE-Mbretëri e Bashkuar deri në fund të vitit.
Megjithatë, negociatat janë shoqëruar edhe me mosmarrëveshje, përfshirë çështjet e çelikut, prokurimit publik dhe tarifave të shkollimit për studentët evropianë në universitetet britanike.
Ndërkohë, nuk është e qartë nëse propozimi i von der Leyen për Kanadanë do të shndërrohet në një marrëveshje konkrete. Vetë kryeministri kanadez Mark Carney ka folur për ndërtimin e një “aleance unike të sigurisë dhe ekonomisë” me Evropën, pa kërkuar publikisht anëtarësim në BE.
Në këtë kuadër, disa deputetë britanikë e kanë parë qasjen e Kanadasë si një shembull të mënyrës se si mund të ndërtohen marrëdhënie më të ngushta me Evropën, edhe jashtë strukturave të plota të BE-së.
Deputetja laburiste Stella Creasy tha se qasja e Carney-t tregon se çfarë mund të arrihet përmes një mesazhi ambicioz dhe fokusimit në sfidat e përbashkëta, duke e konsideruar këtë si një sinjal për Britaninë që të rindërtojë partneritetet me vendet evropiane.