Magazina QendraQendra
  • Kreu
  • Lajme
  • Sport
  • Lifestyle
  • Shendeti
  • Fejton
  • Kulture
  • Ekonomia
  • Opinione
Home Lajme

CNN: Trump, Putin dhe Xi rikthejnë parimin Reagan-Gorbaçov për armët bërthamore, por ekspertët shohin pak shpresë për marrëveshje konkrete

Qendra Info by Qendra Info
20/11/2026
in Lajme
0
Samiti SHBA-Kinë-Rusi në Shenzhen, analiza e “La Repubblica”: Pse nuk është një “Jaltë 2.0”?

US President Donald Trump shakes hands with Russian President Vladimir Putin as China’s President Xi Jinping stands beside, before the welcome banquet at the Asia-Pacific Economic Cooperation (APEC) summit in Shenzhen, Guangdong province, southern China, November 18, 2026. Iori Sagisawa/Pool via REUTERS

0
SHARES
5
VIEWS
Share on FacebookShare on Twitter

Deklarata e përbashkët e Donald Trumpit, Vladimir Putinit dhe Xi Jinpingut se “një luftë bërthamore nuk mund të fitohet dhe nuk duhet të zhvillohet kurrë” rikthen një parim të rëndësishëm të Luftës së Ftohtë. Megjithatë, ekspertët e cituar nga CNN paralajmërojnë se deklarata nuk nënkupton domosdoshmërisht përparim konkret drejt çarmatimit bërthamor.

Samiti trepalësh mes presidentit amerikan Donald Trump, presidentit rus Vladimir Putin dhe liderit kinez Xi Jinping mund të mos ketë prodhuar rezultate të menjëhershme diplomatike, por një nga deklaratat e tij ka një rëndësi të veçantë historike.

Bëhet fjalë për formulimin se “një luftë bërthamore nuk mund të fitohet dhe nuk duhet të luftohet kurrë”, i cili u përfshi në deklaratën e përbashkët të tre liderëve.

Sipas një analize të CNN-it, kjo frazë lidhet drejtpërdrejt me një parim të vendosur gjatë Luftës së Ftohtë nga presidenti amerikan Ronald Reagan dhe udhëheqësi sovjetik Mikhail Gorbaçov.

Nga Reagan dhe Gorbaçovi te deklarata e re trepalëshe

Fraza u përdor fillimisht nga Ronald Reagan në një fjalim drejtuar kombit në vitin 1982. Ajo mori rëndësi ndërkombëtare në vitin 1985, kur Reagan dhe Gorbaçovi e përfshinë në deklaratën e përbashkët pas takimit të tyre në Gjenevë.

Allan Myer, ish-punonjës i Këshillit të Sigurisë Kombëtare të SHBA-së dhe pjesë e ekipit që përgatiste fjalimet e Reaganit, kujtoi për CNN-in se formulimi u mbështet edhe nga Gorbaçovi dhe më pas fitoi një rëndësi të veçantë në marrëdhëniet ndërkombëtare.

Ky parim u bë i njohur si doktrina Reagan-Gorbaçov dhe u rikthye në qendër të diskutimeve gjatë takimit të dy liderëve në Reykjavik të Islandës, në tetor të vitit 1986.

Dokumentet e deklasifikuara tregojnë se gjatë atij samiti dy udhëheqësit diskutuan mundësinë e eliminimit të arsenaleve të tyre bërthamore. Negociatat dështuan për shkak të mosmarrëveshjeve rreth mbrojtjes kundër raketave, por takimi hapi rrugën për marrëveshje të rëndësishme të kontrollit të armëve në vitet pasuese.

Këto marrëveshje çuan në eliminimin e një kategorie të armëve bërthamore dhe në reduktimin e ndërsjellë të arsenalit të armëve strategjike.

Trashëgimia e Reykjavikut dhe shpresa për marrëveshje të reja

Charles Oppenheimer, nipi i J. Robert Oppenheimerit, një prej figurave kryesore në krijimin e bombës atomike, tha për CNN-in se shpreson që marrëdhënia e krijuar mes tre liderëve gjatë samitit të Shenzhenit të mund të shërbejë si bazë për hapa konkretë në uljen e rrezikut bërthamor.

Ai kujtoi se edhe samiti i Reykjavikut ishte konsideruar në atë kohë si një dështim, por më vonë u dëshmua se kishte kontribuar në periudhën më produktive të kontrollit të armëve bërthamore.

Edhe regjisori Michael Russell Gunn, autor i filmit The Brink of War, i cili trajton negociatat e Reykjavikut, e cilësoi rikthimin e këtij parimi si një shenjë shprese, veçanërisht pas përfundimit të disa marrëveshjeve të rëndësishme të kontrollit të armëve nga periudha e Luftës së Ftohtë.

Megjithatë, ekspertët e sigurisë bërthamore janë më skeptikë për mundësinë e një përparimi të shpejtë.

Ekspertët: Deklarata nuk garanton çarmatimin bërthamor

Tong Zhao, studiues i politikave bërthamore në Carnegie Endowment for International Peace, tha se riafirmimi i parimit Reagan-Gorbaçov është më mirë sesa mungesa e një deklarate të tillë.

Megjithatë, sipas tij, formulimi tregon më shumë se sa e kufizuar është aktualisht hapësira e përbashkët mes tri fuqive kryesore bërthamore, sesa dëshmon ekzistencën e interesave të gjera të përbashkëta.

Angazhimi tjetër bërthamor në deklaratën Trump-Putin-Xi ishte zhvillimi i një dialogu për uljen e rreziqeve bërthamore dhe parandalimin e përhapjes së armëve bërthamore.

Jon Wolfsthal, ish-zyrtar i lartë për kontrollin e armëve në administratën e Barack Obamës, vlerësoi faktin që tre liderët u takuan, por kritikoi mungesën e objektivave konkrete.

Sipas tij, Trumpi nuk e shfrytëzoi samitin për të ushtruar presion ndaj palëve për të arritur përparim të matshëm. Wolfsthal paralajmëroi se bisedimet do të kenë pak vlerë nëse secili prej tre vendeve nuk përcakton objektiva dhe një drejtim të qartë për negociatat e ardhshme.

Tong Zhao theksoi gjithashtu se ulja e rrezikut bërthamor nuk nënkupton domosdoshmërisht ndalimin e konkurrencës për armatim bërthamor. Ai vuri në dukje se liderët nuk trajtuan as çështjen e përdorimit të kërcënimeve bërthamore si mjet presioni ndaj shteteve të tjera.

Ende pa datë për negociatat e ardhshme

Pavarësisht rezervave të ekspertëve, Charles Oppenheimer e konsideron samitin një mundësi për të rifilluar diskutimet mbi kufizimin e armëve bërthamore.

Ai kujtoi se Trumpi dhe Xi Jinping kanë shprehur edhe më parë publikisht dëshirën për eliminimin e armëve të tilla dhe se tani ekziston një mundësi për nisjen e negociatave mes tri fuqive.

Deri më tani nuk është caktuar një datë për bisedimet e ardhshme mbi çështjet bërthamore. Sipas një zyrtari të lartë të administratës amerikane, delegacioni i SHBA-së pritet të udhëhiqet nga Departamenti i Shtetit.

Rrjedhimisht, deklarata e përbashkët në Shenzhen përbën një rikthim të një parimi historik të kontrollit të armëve bërthamore, por mbetet të shihet nëse ai do të shndërrohet në negociata konkrete dhe marrëveshje të reja mes Uashingtonit, Moskës dhe Pekinit.

Burimi: CNN,

Related

Previous Post

Trump kritikon ndihmat për Ukrainën, Kushner thotë se Rusia ka pranuar bisedime me Evropën

Next Post

A mund ta rikthejë Andy Burnham Britaninë në qendër të vëmendjes së BE-së? Samiti në Bruksel synon riparimin e marrëdhënieve pas Brexit-it

Next Post
A mund ta rikthejë Andy Burnham Britaninë në qendër të vëmendjes së BE-së? Samiti në Bruksel synon riparimin e marrëdhënieve pas Brexit-it

A mund ta rikthejë Andy Burnham Britaninë në qendër të vëmendjes së BE-së? Samiti në Bruksel synon riparimin e marrëdhënieve pas Brexit-it

Please login to join discussion
  • Kreu
  • Lajme
  • Sport
  • Lifestyle
  • Shendeti
  • Fejton
  • Kulturë
  • Ekonomia
  • Opinione

© 2026 JNews - Premium WordPress news & magazine theme by Jegtheme.

×
No Result
View All Result

Recent Searches

Lajme
Shendet
Sport
Kulture
Ekonomi
No Result
View All Result
  • Kreu
  • Lajme
  • Sport
  • Lifestyle
  • Shendeti
  • Fejton
  • Kulturë
  • Ekonomia
  • Opinione

© 2026 JNews - Premium WordPress news & magazine theme by Jegtheme.