Lufta në Lindjen e Mesme, veçanërisht përplasja me Irani, po shtyn botën drejt një transformimi të thellë energjetik, duke ndarë shtetet mes dy rrugëve: kthimit te karburantet fosile apo përshpejtimit të energjisë së rinovueshme.
Sipas analizave ndërkombëtare, ndërprerjet në furnizimin global me naftë – sidomos përmes Ngushtica e Hormuzit, ku kalon rreth një e pesta e naftës botërore – kanë detyruar qeveritë të rishikojnë strategjitë e tyre energjetike.
Drejtori i Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë, Fatih Birol, paralajmëroi se bota nuk do të kthehet më në gjendjen e mëparshme: “Kjo krizë do të rivizatojë hartën globale të energjisë.”
Në takimet e fundit të Fondi Monetar Ndërkombëtar dhe Banka Botërore në Uashington, u theksua se vendet po kërkojnë alternativa për të shmangur varësinë nga rajonet e paqëndrueshme. Disa po investojnë më shumë në energji të pastër, ndërsa të tjerat po rrisin prodhimin e naftës dhe gazit për siguri afatshkurtër.
Ndikimi ekonomik pritet të jetë i fortë. FMN parashikon rritje më të ngadaltë dhe inflacion më të lartë global, veçanërisht për vendet që varen nga importi i energjisë. Në skenarët më të këqij, rritja globale mund të bjerë në vetëm 2%.
Ndërkohë, vendet në zhvillim si Pakistani dhe Tajlanda po shfrytëzojnë krizën për të përshpejtuar kalimin në energji diellore dhe burime të tjera të rinovueshme, duke e parë këtë si një mundësi strategjike për të reduktuar varësinë nga tregjet e paqëndrueshme.
Megjithatë, prodhuesit e mëdhenj të energjisë dhe disa ekonomi të zhvilluara mbeten të lidhura me karburantet fosile, duke argumentuar se tranzicioni i plotë kërkon kohë dhe investime masive.
Në thelb, kriza aktuale po shndërrohet në një moment kthese: ose përshpejtohet revolucioni i energjisë së pastër, ose bota hyn në një epokë të re të konkurrencës për burimet tradicionale. Një gjë është e qartë – loja globale e energjisë nuk do të jetë më e njëjtë.