Aftat (plagët e vogla në gojë) janë një problem shumë i zakonshëm që prek shumicën e njerëzve të paktën disa herë gjatë jetës. Edhe pse janë të vogla dhe sipërfaqësore, ato mund të shkaktojnë dhimbje të forta, sidomos gjatë ngrënies, pirjes apo larjes së dhëmbëve. Tek disa persona, aftat mund të shfaqen edhe 3–4 herë në vit.
Çfarë i shkakton aftat?
Aftat mund të shfaqen si pasojë e faktorëve të ndryshëm, ndër më të zakonshmit janë:
- Lëndimet në mukozën e gojës, si kafshimi i faqes nga brenda
- Larja shumë agresive e dhëmbëve
- Konsumimi i ushqimeve të forta, të nxehta ose pikante
- Alergjitë ushqimore ose ndjeshmëria ndaj përbërësve si gluteni, produktet e qumështit apo sodium lauryl sulfate
- Mungesa e vitaminave dhe mineraleve
- Stresi dhe lodhja
Mos i ngatërroni aftat me herpesin
Shumë njerëz i ngatërrojnë aftat me Herpes simplex, por ato janë dy gjendje krejtësisht të ndryshme.
- Herpesi shkaktohet nga një virus dhe është ngjitës. Zakonisht shfaqet si flluska në buzë ose rreth hundës.
- Aftat, nga ana tjetër, nuk janë infektive dhe shfaqen brenda gojës, në mukozë ose mishra të dhëmbëve.
Kur duhet të konsultoheni me mjekun?
Kërkoni ndihmë mjekësore nëse:
- aftat zgjasin më shumë se 2–3 javë;
- shfaqen shpesh (3–4 herë në vit ose më shumë);
- keni ethe ose lodhje të madhe;
- plagët janë më të mëdha se 1 cm.
Ilaçet natyrale më të mira për aftat
1. Shpëlarja me ujë të ngrohtë dhe kripë
Ky është një nga trajtimet shtëpiake më të vjetra dhe më efektive. Kripa ndihmon në dezinfektim dhe përshpejton shërimin.
Si përdoret:
Tretni 1 lugë çaji kripë deti në rreth 100 ml ujë të vakët. Shpëlani gojën për 30 sekonda dhe pështyjeni. Përsëriteni 3–4 herë në ditë.
2. Aloe vera
Aloe vera njihet për vetitë e saj qetësuese, anti-inflamatore dhe rigjeneruese. Ndihmon në shërimin e mukozës së irrituar.
Si përdoret:
Përzieni 30 ml xhel aloe vera me 75 ml ujë. Shpëlani gojën për 1 minutë, pastaj pështyjeni ose gëlltiteni nëse është produkt i përshtatshëm për konsum. Mund të përdoret deri 3 herë në ditë.
3. Manuka honey
Mjalti Manuka konsiderohet ndër zgjidhjet natyrale më efektive për aftat. Ai përmban MGO (metilglioksal), një substancë bioaktive me veti mbrojtëse dhe qetësuese.
Si përdoret:
Vendosni një sasi të vogël mjalti direkt mbi plagë dhe lëreni të veprojë. Përsëriteni 3 herë në ditë.
4. Vitamin B12
Vitamina B12 ndihmon në rigjenerimin e indeve dhe shëndetin e mukozës orale. Studimet tregojnë se marrja e saj mund të shkurtojë kohëzgjatjen e aftave.
Rekomandohet, sidomos për personat që vuajnë shpesh nga aftat, marrja e 1,000 mcg vitaminë B12 (metilkobalaminë) në formë tabletash sublinguale ose të përtypshme.
Këshillë praktike
Nëse aftat ju shfaqen shpesh, përveç trajtimit lokal, vlen të kontrolloni:
- dietën,
- nivelin e stresit,
- dhe mungesat e mundshme të vitaminave.
Shpesh, trupi jep sinjale të vogla para se problemi të bëhet i përsëritur.
