Gjermania dhe pesë shtete të tjera anëtare të Bashkimit Evropian kërkojnë shkurtime të mëdha në buxhetin e ardhshëm shumëvjeçar të BE-së, duke e cilësuar si të papërballueshme rritjen e propozuar nga Komisioni Evropian.
Kancelari gjerman Friedrich Merz, së bashku me drejtuesit e qeverive të Austrisë, Danimarkës, Finlandës, Holandës dhe Suedisë, kanë bërë thirrje për një rishikim të thellë të propozimit për buxhetin e BE-së për periudhën pas vitit 2027.
“Propozimet aktuale nga Komisioni Evropian për një rritje deri në 60 për qind janë thjesht të papërballueshme”, deklaroi Merz pas takimit me përfaqësuesit e pesë shteteve të tjera.
Sipas kancelarit gjerman, shuma e propozuar duhet të reduktohet me disa qindra miliardë euro, ndërsa shkurtime duhet të ketë në pothuajse të gjitha fushat e buxhetit.
Gjashtë shtete kundër rritjes së madhe të buxhetit
Në takimin në Berlin morën pjesë kryeministrja daneze Mette Frederiksen, kryeministri finlandez Petteri Orpo dhe kancelari austriak Christian Stocker. Përfaqësuesit e Holandës dhe Suedisë morën pjesë përmes videokonferencës.
Këto gjashtë shtete konsiderohen ndër kontribuuesit më të mëdhenj në buxhetin e BE-së dhe, sipas tyre, financojnë rreth 40 për qind të buxhetit të Unionit.
Merz theksoi gjithashtu se këto vende kontribuojnë në rreth 70 për qind të ndihmës dypalëshe që vendet anëtare të BE-së i japin Ukrainës.
“Ne nuk jemi koprracë, por rritjet e shifrave të propozuara nga Komisioni nuk përputhen me realitetin”, tha kancelari gjerman.
Komisioni kërkon më shumë para për prioritetet e reja
Përplasja vjen ndërsa Komisioni Evropian, nën drejtimin e Ursula von der Leyen, po kërkon një buxhet më të madh për periudhën 2028–2034.
Komisioni argumenton se BE-ja ka nevojë për më shumë fonde për sigurinë, konkurrueshmërinë, energjinë, teknologjinë, mbrojtjen dhe reduktimin e varësisë nga fuqitë e huaja.
Von der Leyen ka deklaruar se buxheti i ardhshëm duhet të shërbejë si “krahu financiar” për pavarësinë strategjike të Evropës.
Por gjashtë shtetet kontribuuese kërkojnë që rritja e shpenzimeve të shoqërohet me reforma dhe shkurtime në programe të tjera.
Kundërshtojnë borxhin e ri të përbashkët
Në deklaratën e përbashkët, Gjermania, Austria, Danimarka, Finlanda, Holanda dhe Suedia kundërshtuan gjithashtu mundësinë e emetimit të borxhit të ri të përbashkët të BE-së.
Sipas tyre, borxhi i përbashkët nuk mund të jetë zgjidhje për problemet buxhetore të Unionit dhe nuk duhet të zëvendësojë reformat strukturore.
Gjashtë shtetet kërkojnë gjithashtu që institucionet e BE-së t’i përmbushin detyrat e tyre me nivelet aktuale të personelit, duke kundërshtuar rritjen e mëtejshme të administratës evropiane.
“Me një buxhet të shekullit të 20-të, ne nuk do të jemi në gjendje të përballojmë sfidat e shekullit të 21-të”, tha Merz.
Negociatat synojnë marrëveshje deri në fund të vitit
Korniza e re financiare shumëvjeçare e BE-së pritet të hyjë në fuqi më 1 janar 2028.
Negociatat mes shteteve anëtare dhe institucioneve të BE-së pritet të intensifikohen gjatë muajve të ardhshëm, me synimin që një marrëveshje të arrihet deri në fund të vitit.
Përplasja kryesore tashmë është e qartë: Komisioni Evropian kërkon më shumë para për ambiciet e reja të Evropës, ndërsa Gjermania dhe aleatët e saj kërkojnë më shumë disiplinë fiskale, reforma dhe shkurtime.
