Kryeministri Edi Rama e cilësoi progresraportin e Komisionit Evropian si më të mirin që Shqipëria ka marrë ndonjëherë, ndërsa ambasadorja e BE-së, Sofia Moreira de Sousa, tha në shqip se vendi ka shënuar përparim, por se rruga drejt anëtarësimit kërkon reforma dhe konsensus politik.
Gjatë një konference të përbashkët për media në Tiranë, pas dorëzimit zyrtar të raportit, Rama deklaroi se Shqipëria ka hyrë në fazën përfundimtare të negociatave për anëtarësim në Bashkimin Evropian dhe se suksesi i këtij procesi varet tashmë nga puna e institucioneve shqiptare.
“Fati europian i Shqipërisë është sot i gjithi në duart tona. Ky është lajmi kryesor i raportit. Shqipëria futet në kilometrin e fundit të negociatave për anëtarësim në BE”, u shpreh Rama.
Ai e cilësoi këtë periudhë si një mundësi unike dhe historike, duke paralajmëruar se vendi nuk duhet ta humbasë atë për shkak të mungesës së angazhimit institucional.
“Historia nuk do të na e falte kurrë bjerrjen e kësaj mundësie për shkakun tonë”, deklaroi kryeministri.
Ambasadorja e BE-së: Shqipëria ka ecur përpara
Ambasadorja e Bashkimit Evropian në Shqipëri, Sofia Moreira de Sousa, e nisi fjalën e saj në gjuhën shqipe, duke theksuar se mesazhi kryesor i raportit është se Shqipëria ka bërë përparim.
Ajo vlerësoi punën e bërë në disa fusha, përfshirë reformën në drejtësi, ndërsa nënvizoi se lufta kundër korrupsionit mbetet një sfidë që kërkon përpjekje të vazhdueshme.
De Sousa theksoi se përparimi i mëtejshëm do të varet nga ritmi i miratimit dhe zbatimit të reformave, si dhe nga bashkëpunimi ndërmjet forcave politike.
E pyetur nëse Shqipëria mund të bëhet anëtare e BE-së në vitin 2029, ambasadorja u përgjigj se kjo është e mundur, por përbën një sfidë të madhe.
“Është e mundshme, por është punë shumë sfiduese. Shqipëria deri më tani ka treguar që ka mundësinë të përballet me këto sfida. Gjithçka do të varet nga ritmi dhe mënyra se si do të miratohen këto reforma dhe se si do të vihen ato në zbatim”, deklaroi ajo.
Raporti evidenton edhe probleme në drejtësi, korrupsion dhe lirinë e medias
Gjatë konferencës, Rama dhe ambasadorja e BE-së u ndalën edhe te kritikat dhe rekomandimet e përfshira në progresraport.
Rama përmendi vonesat në sistemin gjyqësor, korrupsionin, funksionimin e institucioneve demokratike, lirinë e medias dhe mbrojtjen e mjedisit si çështje që kërkojnë vëmendje.
Ai theksoi se asnjë prej konstatimeve të raportit nuk duhet të anashkalohet dhe se problemet reale duhet të trajtohen krahas vlerësimit të përparimit të vendit.
Nga ana e saj, ambasadorja de Sousa kërkoi konsensus politik dhe debat të hapur në Kuvend për reformat, duke theksuar se integrimi evropian nuk duhet të shihet si proces që synon vetëm të kënaqë Brukselin, por si rrugë për ndërtimin e institucioneve më të forta dhe demokratike.
Ajo ngriti gjithashtu shqetësime për mbrojtjen e mjedisit, duke përmendur ndryshimet në ligjin për zonat e mbrojtura dhe zgjatjen e përsëritur të ligjit për investimet strategjike. Sipas saj, projektet madhore, përfshirë atë të planifikuar në Zvërnec, duhet të vlerësohen në përputhje me standardet e Bashkimit Evropian.
Shqipëria synon përmbylljen e negociatave deri në fund të vitit 2027
Progresraporti i Komisionit Evropian evidenton përparim në disa prej fushave të negociatave, përfshirë ekonominë, transformimin digjital, energjinë, arsimin dhe përafrimin e legjislacionit me standardet evropiane.
Sipas dokumentit, Shqipëria ka hapur të gjashtë grupkapitujt e negociatave, që përfshijnë 33 kapituj, ndërsa katër prej tyre janë mbyllur përkohësisht.
Udhërrëfyesi i paraqitur në raport përcakton synimin për mbylljen e 31 kapitujve të mbetur deri në fund të vitit 2027. Po ashtu, Komisioni Evropian i ka kërkuar Këshillit të BE-së që gjatë vitit të ardhshëm të nisë punën për hartimin e Traktatit të Anëtarësimit.
Rama e cilësoi objektivin për përmbylljen e negociatave deri në fund të vitit 2027 si ambicioz, por të arritshëm, duke theksuar se përgjegjësia për realizimin e tij u takon institucioneve shqiptare.
Ndërkohë, ambasadorja e BE-së rikujtoi se përparimi nuk matet vetëm me miratimin e reformave, por edhe me zbatimin e tyre në praktikë.
