Reduktimi i paralajmëruar i pranisë së trupave të KFOR-it në Kosovë po shihet nga NATO-ja si pasqyrim i përmirësimit të situatës së sigurisë në vend. Megjithatë, ky zhvillim po ngre edhe pyetje lidhur me të ardhmen e sigurisë, rolin e institucioneve vendore dhe dinamikat politike në rajon.
NATO njoftoi më 12 qershor se gjatë vitit të ardhshëm do të bëjë një përshtatje graduale të pranisë së saj ushtarake në Kosovë, duke reflektuar vlerësimin se gjendja e sigurisë ka mbetur e qëndrueshme.
Sipas komandantit suprem të forcave aleate në Evropë, gjeneralit Alexus G. Grynkewich, ky vendim lidhet me rritjen e kapaciteteve të institucioneve të sigurisë në Kosovë, të cilat kanë krijuar kushtet për një reduktim të pranisë së KFOR-it.
Aleanca ka bërë të ditur se çdo ndryshim do të zbatohet gradualisht, në përputhje me zhvillimet në terren, dhe mund të rikthehet nëse situata e sigurisë e kërkon një gjë të tillë.
NATO: Situata e sigurisë është përmirësuar
Sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, e cilësoi zhvillimin si një sinjal pozitiv për Kosovën.
“Kur shikojmë situatën e sigurisë në Kosovë, shohim se ajo ka vazhduar të përmirësohet gjatë vitit të kaluar. Kjo është arsyeja pse NATO-ja në janar ndaloi dislokimin e forcave rezervë në Kosovë, pas dy vjetësh rotacioni të vazhdueshëm”, deklaroi Rutte gjatë një konference për media.
Ndërkohë, zyrtarë të NATO-s kanë bërë të ditur se monitorimi i situatës në Kosovë vazhdon në mënyrë të vazhdueshme përmes mekanizmave të inteligjencës dhe vlerësimeve operacionale, pa dhënë detaje konkrete për treguesit që kanë ndikuar në vendim.
Maqedonci: Konsolidimi i rendit dhe ligjit ndikoi në vendim
Ministri në detyrë i Mbrojtjes, Ejup Maqedonci, vlerëson se zgjerimi i sundimit të ligjit në të gjithë territorin e Kosovës ka qenë një ndër faktorët kryesorë që ka ndikuar në vlerësimin pozitiv të NATO-s.
Gjatë viteve të fundit, institucionet e Kosovës kanë ndërmarrë veprime për mbylljen e strukturave paralele që funksiononin sipas sistemit të Serbisë, duke zgjeruar kontrollin institucional në të gjithë territorin.
Në veri të vendit, autoritetet kanë marrë nën administrim një sërë objektesh dhe institucionesh, në një proces që Qeveria e Kosovës e konsideron si forcim të sovranitetit dhe funksionimit institucional.
“Kosova ka shënuar përmirësime të dukshme në aspektin e sigurisë, veçanërisht pas largimit të grupeve kriminale dhe terroriste që për vite të tëra kanë vepruar në veri të vendit dhe kanë paraqitur kërcënim për stabilitetin e brendshëm”, ka deklaruar Maqedonci.
Një fazë e re për sigurinë në Kosovë
Megjithëse reduktimi i trupave të KFOR-it interpretohet si tregues i përmirësimit të sigurisë, ekspertët vlerësojnë se misioni i NATO-s mbetet faktor kyç për stabilitetin në Kosovë dhe rajon.
Për këtë arsye, NATO ka theksuar se procesi do të jetë i kujdesshëm dhe fleksibil, duke ruajtur aftësinë për reagim të shpejtë në rast të ndryshimeve të situatës në terren.
Në këtë kontekst, reduktimi i pranisë së KFOR-it nuk nënkupton përfundimin e misionit, por hyrjen në një fazë të re, ku përgjegjësitë e institucioneve vendore të sigurisë pritet të rriten gradualisht.
