Vaj ulliri konsiderohet një nga produktet bazë të dietës mesdhetare dhe vlerësohet për përfitimet ushqyese dhe shëndetësore. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se ai mbetet gjithashtu një nga produktet ushqimore më të falsifikuara në treg.
Shumë konsumatorë, pa e kuptuar, blejnë produkte të përziera me vajra më të lirë ose vajra të rafinuar që tregtohen si “ekstra të virgjër”. Megjithatë, ekzistojnë disa mënyra të thjeshta për të dalluar cilësinë dhe autenticitetin e produktit.
Kontrolloni etiketën
Një nga elementët kryesorë është përshkrimi në etiketë. Ekspertët rekomandojnë të kërkoni shprehjen:
“Vaj ulliri ekstra i virgjër”
Kjo kategori tregon se vaji është përfituar përmes proceseve mekanike, pa trajtime kimike apo temperatura të larta.
Po ashtu, kushtojini vëmendje:
- Datës së vjeljes së ullinjve
- Vendit të origjinës
- Rajonit të prodhimit
- Certifikatave të autenticitetit
Produktet që përshkruhen si “përzierje vajrash të BE-së” mund të jenë kombinime të vajrave nga burime të ndryshme.
Paketimi tregon shumë
Vaji cilësor zakonisht shitet në:
- Shishe qelqi të errët
- Kanaçe metalike
- Enë qeramike
Drita dhe nxehtësia përshpejtojnë oksidimin dhe ndikojnë negativisht në cilësinë e produktit. Për këtë arsye, shishet transparente konsiderohen më pak të preferuara.
Testi i aromës dhe shijes
Një metodë praktike për të vlerësuar cilësinë është aroma dhe shija.
Një vaj cilësor zakonisht ka aroma që kujtojnë:
- Bar të freskët
- Mollë jeshile
- Bajame
- Gjethe domateje
- Angjinare
Ndërsa aroma që ngjason me vaj të vjetër, lagështi ose erë të pakëndshme mund të jetë tregues i një produkti të oksiduar.
Sa i përket shijes, ekspertët theksojnë se vaji i vërtetë ekstra i virgjër nuk është krejtësisht neutral.
Karakteristikat kryesore janë:
- Shije frutore
- Hidhësi e lehtë
- Ndjesi pikante në fund të fytit
Kjo ndjesi lidhet me praninë e polifenoleve dhe përbërësve antioksidues.
Miti i frigoriferit nuk funksionon
Një nga keqkuptimet më të përhapura është se vaji i vërtetë trashet gjithmonë në frigorifer.
Ekspertët sqarojnë se kjo metodë nuk është e besueshme, pasi trashja varet nga përbërja e acideve yndyrore dhe jo domosdoshmërisht nga cilësia apo autenticiteti i vajit.
Prandaj, mënyra më e sigurt për të vlerësuar një vaj ulliri mbetet kombinimi i etiketës, origjinës, aromës dhe shijes së produktit.

