Ukraina po i afrohet vendosjes operative të një arme të re lazerike kundër dronëve, të njohur si “Tryzub” ose “Trident”, e zhvilluar për të neutralizuar dronët rusë me kosto të ulët dhe për të mbrojtur infrastrukturën strategjike.
Sipas kompanisë ukrainase Celebra Tech, sistemi ka hyrë në fazën finale të testimeve para përdorimit në fushën e betejës.
Sistemi është projektuar për të shkatërruar dronët FPV dhe UAV-të e zbulimit, përfshirë dronët e stilit Shahed që përdoren gjerësisht nga Rusia në luftën kundër Ukrainës.
Një alternativë shumë më e lirë se raketat
Ekspertët ushtarakë e konsiderojnë sistemin potencialisht revolucionar, pasi kostoja e përdorimit të raketave tradicionale kundërajrore është shumë më e lartë se çmimi i dronëve që synohen.
Sipas raportimeve:
- Raketa Patriot PAC-3 kushton 3–4 milionë dollarë për një interceptor
- IRIS-T kushton rreth 430 mijë dollarë
- Sistemet NASAMS arrijnë deri në 1.5 milion dollarë për raketë
Ndërsa dronët Shahed kushtojnë vetëm 20 deri në 50 mijë dollarë.
Pikërisht për këtë arsye, armët me energji të drejtuar si lazerët po konsiderohen si zgjidhje më ekonomike dhe më efikase për mbrojtjen ajrore afatshkurtër.
Si funksionon sistemi “Tryzub”
Sistemi është i montuar në rimorkio dhe përdor inteligjencë artificiale për identifikim, gjurmim dhe goditje automatike të objektivave ajrore.
Kapacitetet e raportuara të sistemit përfshijnë:
- Goditje ndaj dronëve FPV deri në 900 metra
- Neutralizim të UAV-ve deri në 1500 metra
- Testime ndaj dronëve Shahed deri në rreth 5000 metra
5000 metra≈16400 ke¨mbe¨5000\ \text{metra} \approx 16400\ \text{këmbë}
Sipas kompanisë, lazeri ka treguar efektivitet ndaj elektronikës, sensorëve optikë dhe pjesëve strukturore të dronëve.
Inteligjenca artificiale në qendër të sistemit
Pamjet e publikuara nga ushtria ukrainase në vitin 2025 tregonin se sistemi kontrollohej manualisht me levë, por tani raportimet flasin për integrim të avancuar të inteligjencës artificiale dhe lidhje me radarë për gjurmim automatik.
Vadym Sukharevskyi kishte deklaruar më herët se sistemi kishte kaluar testime operative gjatë vitit 2025.
Ende ka pikëpyetje
Megjithëse sistemi shihet si premtues, shumë detaje teknike mbeten sekrete, përfshirë fuqinë reale të lazerit, sistemin e ftohjes dhe autonominë energjetike.
Ekspertët paralajmërojnë gjithashtu se kushtet atmosferike si mjegulla, shiu, tymi dhe pluhuri mund të ulin ndjeshëm efektivitetin e armëve lazerike në kushte reale lufte.
