Vendet e Gjirit Persik po shqyrtojnë një zgjidhje diplomatike për të zhbllokuar qarkullimin në Ngushticën e Hormuzit, një nga korridoret më të rëndësishme energjetike në botë. Sipas raportimeve, ato janë të gatshme t’i ofrojnë Iranit një “kontribut vullnetar” në këmbim të rikthimit të lirisë së lundrimit dhe rifillimit normal të eksporteve të naftës dhe gazit.
Propozimi është ndërmjetësuar nga Omani, i cili e ka diskutuar fillimisht me shtetet e tjera të Gjirit dhe më pas ia ka paraqitur Teheranit. Për të shmangur krijimin e një precedenti ndërkombëtar dhe për të mos e paraqitur pagesën si tarifë detare, ajo është emërtuar si kontribut vullnetar, sipas modelit që zbatohet në Ngushticën e Malakës, ku pagesat përdoren për sigurinë e lundrimit, mbrojtjen e mjedisit dhe operacionet e shpëtimit.
Irani ende pa përgjigje
Teherani nuk ka reaguar ende zyrtarisht ndaj propozimit. Nuk dihet as niveli i kontributit që do të paguanin shtetet arabe, megjithatë burimet diplomatike bëjnë të ditur se dokumenti është dorëzuar gjatë fundjavës dhe po shqyrtohet nga autoritetet iraniane.
Nëse marrëveshja pranohet dhe nuk kundërshtohet nga Uashingtoni, pritet të lehtësohen mungesat globale të naftës, gazit natyror, plehrave kimike dhe lëndëve të tjera të para që tradicionalisht transportohen përmes Hormuzit.
Dëmet ekonomike arrijnë deri në 90 miliardë dollarë
Konflikti ka goditur rëndë ekonomitë e vendeve të Gjirit. Vlerësimet nga burime të hapura tregojnë se dëmet në rafineri, terminale detare, centrale elektrike dhe infrastrukturë energjetike në Arabinë Saudite, Katar, Emiratet e Bashkuara Arabe, Kuvajt dhe Bahrein arrijnë në 70 deri në 90 miliardë dollarë.
Ndërkohë, Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) parashikon tkurrje ekonomike që varion nga 1.4% në Arabinë Saudite deri në 14.7% në Katar, ndërsa shpenzimet për mbrojtjen janë rritur mesatarisht me rreth 20%, kryesisht për sistemet e mbrojtjes ajrore dhe raketat interceptuese.
Hormuzi, nyja strategjike e tregtisë botërore
Mbyllja e Ngushticës së Hormuzit ka ndikuar drejtpërdrejt në rritjen e çmimeve të energjisë dhe në ndërprerjen e zinxhirëve të furnizimit global. Sulmet ndaj objekteve energjetike dhe infrastrukturës së vendeve të Gjirit kanë reduktuar eksportet e naftës dhe gazit, ndërsa janë goditur edhe sektorë të tjerë, si transporti ajror dhe turizmi.
Sipas raportimit, shtetet arabe e konsiderojnë tashmë një marrëveshje financiare me Iranin si një zgjidhje më pak të kushtueshme sesa vazhdimi i krizës, e cila po rëndon ekonomitë e rajonit dhe tregjet ndërkombëtare.
Tashmë mbetet të shihet nëse Irani do ta pranojë propozimin dhe nëse ai do të marrë mbështetjen e Shteteve të Bashkuara, duke hapur rrugën për normalizimin e lundrimit në një prej korridoreve më të rëndësishme tregtare në botë. Burimi: Corriere
