Një draft-marrëveshje me 14 pika mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit ka dalë në dritë, duke zbuluar bazën mbi të cilën po zhvillohen negociatat për përfundimin e luftës dhe normalizimin e marrëdhënieve mes dy vendeve. Sipas raportimeve të Bloomberg dhe Corriere della Sera, dokumenti parashikon armëpushim të menjëhershëm, rikthim të tregtisë detare dhe hapa konkretë për çështjen bërthamore.
Sipas draftit, pika e parë parasheh fundin e menjëhershëm dhe të përhershëm të luftës në të gjitha frontet, përfshirë edhe Libanin, me zotimin e të dy palëve për të ndalur çdo veprim armiqësor dhe kërcënim me forcë.
Një nga pikat më strategjike lidhet me rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, arteria jetike për ekonominë globale, përmes së cilës kalon rreth një e pesta e furnizimit botëror me naftë dhe gaz. Uashingtoni zotohet të heqë bllokadën detare ndaj Iranit, ndërsa Teherani angazhohet të largojë pengesat teknike dhe minat për rikthimin e lëvizjes normale të anijeve brenda 30 ditësh.
Drafti përfshin edhe një paketë masive ekonomike prej 300 miliardë dollarësh, ku SHBA bashkë me partnerët rajonalë do të mbështesin rindërtimin dhe zhvillimin ekonomik të Iranit. Kjo shihet si një nga koncesionet më të mëdha financiare të parashikuara në marrëveshje.
Në aspektin bërthamor, Irani rithekson se nuk do të prodhojë kurrë armë bërthamore, ndërsa programi aktual bërthamor do të ngrihet në status quo deri në arritjen e marrëveshjes finale. Nga ana tjetër, SHBA angazhohet të mos vendosë sanksione të reja dhe gradualisht të heqë kufizimet ekzistuese.
Dokumenti parasheh gjithashtu:
- Heqjen e sanksioneve amerikane dhe ndërkombëtare ndaj Iranit
- Lirimin e fondeve dhe aseteve iraniane të ngrira
- Lehtësimin e eksporteve të naftës iraniane
- Krijimin e një mekanizmi ndërkombëtar mbikëqyrës për zbatimin e marrëveshjes
Palët synojnë që brenda 60 ditësh të arrijnë një marrëveshje përfundimtare, e cila më pas duhet të miratohet me rezolutë detyruese nga Këshilli i Sigurimit i OKB-së.
Nëse ky draft finalizohet, marrëveshja SHBA-Iran mund të konsiderohet një nga zhvillimet më të rëndësishme gjeopolitike të viteve të fundit, me ndikim të drejtpërdrejtë në sigurinë e Lindjes së Mesme dhe tregjet globale të energjisë.
