Tridhjetë e nëntë vende europiane kanë kërkuar që çdo dialog me Rusinë për sigurinë e Europës të zhvillohet vetëm pasi të përfundojë lufta në Ukrainë dhe të rikthehet paqja. Deklarata e përbashkët u miratua në samitin e Dublinit, ndërsa Moska e ka kritikuar qëndrimin europian. Bullgaria është i vetmi shtet anëtar i BE-së që nuk e nënshkroi dokumentin.
Deklarata, e propozuar nga Franca dhe e titulluar “Parimet kryesore të sigurisë europiane”, mbështet mundësinë e zhvillimit të bisedimeve me Rusinë për uljen e rreziqeve të sigurisë, por vetëm pasi të krijohen kushtet për përfundimin e luftës dhe rikthimin e paqes në Ukrainë.
Në dokument theksohet se asnjë vendim për Ukrainën nuk duhet të merret pa pjesëmarrjen e Kievit, ndërsa asnjë marrëveshje për sigurinë e Europës nuk mund të arrihet pa përfshirjen e vendeve europiane.
Europa kërkon garanci sigurie për Ukrainën
Nënshkruesit e deklaratës kërkojnë garanci të forta dhe të besueshme sigurie për Ukrainën, duke kundërshtuar çdo përpjekje për të vendosur të ardhmen e vendit pa pjesëmarrjen e tij.
Dokumenti parashikon që bisedimet e ardhshme me Moskën të trajtojnë edhe rreziqet ushtarake dhe kërcënimet hibride, përfshirë sabotazhet, sulmet dhe fushatat e dezinformimit.
Qëndrimi i përbashkët europian vjen në një kohë kur janë shtuar spekulimet se Shtetet e Bashkuara mund të zhvillojnë negociata të drejtpërdrejta me Rusinë për një sistem të ri të sigurisë europiane, pa përfshirjen e vendeve të Europës.
Negociatori amerikan Jared Kushner ka paraqitur një propozim që përqendrohet te komunikimi, transparenca ushtarake dhe ulja e rrezikut të përshkallëzimit.
Kremlini kritikon qëndrimin europian
Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, ka kritikuar deklaratën e vendeve europiane, duke i akuzuar ato se nuk janë të gatshme të diskutojnë për një sistem të ardhshëm të sigurisë.
Peskov ka theksuar gjithashtu se vendet europiane nuk kanë caktuar ende një negociator që do t’i përfaqësonte në një proces të tillë.
Moska ka kërkuar më herët kufizimin e pranisë së NATO-s pranë kufijve të saj, një çështje që mbetet pjesë e tensioneve më të gjera mes Rusisë dhe vendeve perëndimore.
Bullgaria nuk e nënshkruan deklaratën
Mes vendeve që nuk iu bashkuan deklaratës janë Armenia, Azerbajxhani, Bosnjë-Hercegovina dhe Zvicra.
Bullgaria është i vetmi shtet anëtar i Bashkimit Europian që nuk e nënshkroi dokumentin. Deri më tani, arsyet e këtij vendimi nuk janë bërë të ditura.
Deklarata e Dublinit synon të përcaktojë një qëndrim të përbashkët europian për negociatat e ardhshme me Rusinë, duke kërkuar që Ukraina dhe vendet e Europës të mos përjashtohen nga vendimet që lidhen drejtpërdrejt me sigurinë e tyre.
