Nivelet e larta të ALT në gjak mund të jenë një sinjal i rëndësishëm që trupi po përballet me probleme shëndetësore, veçanërisht me funksionimin e mëlçisë. ALT (alanine aminotransferaza) është një enzimë që gjendet kryesisht në mëlçi dhe ndihmon në shndërrimin e ushqimit në energji.
Në kushte normale, kjo enzimë gjendet në nivele të ulëta në gjak. Por kur qelizat e mëlçisë dëmtohen, ato lëshojnë më shumë ALT në qarkullimin e gjakut, gjë që reflektohet në analizat laboratorike.
Testi ALT zakonisht kryhet së bashku me testin AST dhe është pjesë e panelit të funksionit të mëlçisë për të përcaktuar shkakun dhe shkallën e dëmtimit të këtij organi.
Simptomat që mund të tregojnë ALT të lartë
Shpesh, një rritje e lehtë e ALT nuk shfaq simptoma të qarta. Megjithatë, kur vlerat janë shumë të larta, mund të shfaqen disa shenja si:
-
dhimbje në pjesën e sipërme të djathtë të barkut
-
lodhje dhe dobësi e vazhdueshme
-
urinim me ngjyrë të errët
-
kruarje e lëkurës
-
zverdhje e lëkurës dhe syve (verdhëz)
-
humbje oreksi dhe peshe
-
të përziera dhe të vjella
Shkaqet më të zakonshme të ALT të ngritur
Mjekët theksojnë se analiza duhet të interpretohet gjithmonë bashkë me simptomat dhe historinë mjekësore. Ndër shkaqet më të zakonshme janë:
-
sëmundjet e mëlçisë, përfshirë mëlçinë yndyrore dhe hepatitin
-
konsumimi i tepërt i alkoolit
-
obeziteti dhe diabeti
-
përdorimi i disa ilaçeve dhe suplementeve
-
dëmtimi i muskujve
-
dështimi i zemrës
-
çrregullime gjenetike si mungesa e antitripsinës alfa-1
Ushqimet që ndihmojnë në uljen e ALT
Dieta luan një rol të madh në shëndetin e mëlçisë. Disa ushqime që mund të ndihmojnë në uljen e ALT janë:
-
perimet me gjethe jeshile (spinaq, lakër jeshile)
-
agrumet si limoni dhe portokalli
-
hudhra
-
panxhari
-
arrat dhe bajamet
-
peshqit yndyrorë si salmoni dhe sardelet
-
drithërat e plota dhe bishtajoret
Suplementet dhe bimët që mbështesin mëlçinë
Disa vitamina dhe substanca natyrale mund të ndihmojnë në përmirësimin e funksionit të mëlçisë, si:
-
vitamina E dhe vitamina C
-
magnezi
-
acidet yndyrore omega-3
-
probiotikët
-
zinku dhe seleni
Ndër bimët medicinale më të përdorura janë:
-
gjembi i qumështit (silymarina)
-
luleradhiqja
-
shafrani i Indisë
-
çaji jeshil
-
xhenxhefili
Ndryshimet në stilin e jetesës
Për të ulur ALT dhe për të mbrojtur mëlçinë, ekspertët rekomandojnë:
-
kufizimin ose shmangien e alkoolit
-
reduktimin e ushqimeve të yndyrshme dhe të përpunuara
-
aktivitet fizik të rregullt
-
mbajtjen e një peshe të shëndetshme
-
konsumimin e mjaftueshëm të ujit dhe gjumit cilësor
Mjekët theksojnë se nëse analizat tregojnë ALT të lartë, është e rëndësishme të konsultoheni me një specialist për të identifikuar shkakun dhe për të marrë trajtimin e duhur.
